ადვოკატის როლი აპელაციის ინსტანციაში
მეორე ინსტანციის სასამართლოში საქმის განხილვა განსაკუთრებულ სიზუსტეს მოითხოვს: სააპელაციო სასამართლო უპირველეს ყოვლისა საჩივრის დასაშვებობასა და არგუმენტაციის ხარისხს აფასებს, ხოლო პროცესული შეცდომა ამ ეტაპზე ხშირად შეუქცევადია. საადვოკატო საქმიანობის შესახებ საქართველოს კანონი ზუსტად განსაზღვრავს, რა უფლებები აქვს ადვოკატს, რა საფუძველზე ახორციელებს იგი საქმიანობას და რა გარანტიებით არის დაცული მისი დამოუკიდებლობა — ეს სამივე კომპონენტი განსაზღვრავს წარმომადგენლობის ხარისხს სააპელაციო სასამართლოში.
ქვემოთ ავღწერთ, რას მოიცავს საადვოკატო საქმიანობა, რა უფლებებით სარგებლობს ადვოკატი და როგორ ფორმდება მისი უფლებამოსილება.
რას მოიცავს საადვოკატო საქმიანობა
კანონის მე-2 მუხლის თანახმად, საადვოკატო საქმიანობა მოიცავს ადვოკატის მიერ იურიდიული რჩევის მიცემას იმ პირისათვის, რომელმაც მას დახმარებისათვის მიმართა — კლიენტისათვის. იგივე ნორმა ადვოკატის უფლებამოსილებას ავრცელებს კლიენტის წარმომადგენლობაზე საკონსტიტუციო დავის, სისხლის, სამოქალაქო ან ადმინისტრაციული სამართლის საქმეზე — სასამართლოში, არბიტრაჟში, დაკავებისა და გამოძიების ორგანოებში. გარდა ამისა, ადვოკატი ახორციელებს მესამე პირის მიმართ სამართლებრივი დოკუმენტების მომზადებას და კლიენტის სახელით ნებისმიერი დოკუმენტაციის წარდგენას, ისევე როგორც ისეთი იურიდიული დახმარების გაწევას, რომელიც არ უკავშირდება მესამე პირის წინაშე წარმომადგენლობას. აპელაციის კონტექსტში ეს ნიშნავს, რომ ადვოკატის მომსახურება არ ამოიწურება მხოლოდ საჯდომზე გამოსვლით — იგი მოიცავს სააპელაციო საჩივრის მომზადებას, დოკუმენტაციის წარდგენას და საჭიროების შემთხვევაში რჩევის მიცემას პროცესის ყველა ეტაპზე.
ადვოკატის უფლებები
კანონის მე-4 მუხლი ადგენს ადვოკატის უფლებათა ჩამონათვალს, რომელიც სასამართლო წარმომადგენლობის საფუძველს წარმოადგენს:
- წარადგინოს და დაიცვას კლიენტი, მისი უფლებები და თავისუფლებები საკონსტიტუციო, უზენაეს და საერთო სასამართლოებში, არბიტრაჟში და გამოძიების ორგანოებში, სხვა ფიზიკურ და იურიდიულ პირებთან;
- კლიენტის ინტერესების დაცვის მიზნით, კანონმდებლობით დადგენილი წესით მოითხოვოს და მიიღოს საადვოკატო საქმიანობისათვის საჭირო დოკუმენტები, ცნობები და სხვა ფაქტობრივი მონაცემები;
- დაუბრკოლებლად, ნებისმიერ დროს და კონტროლის გარეშე, სისხლის სამართლის საპროცესო კანონმდებლობით დადგენილი წესით, პირისპირ შეხვდეს დაკავებულ, დაპატიმრებულ ან თავისუფლების სხვაგვარი შეზღუდვის ადგილებში მოთავსებულ პირს და იქონიოს მასთან მიმოწერა;
- ისარგებლოს საპროცესო კანონმდებლობით გათვალისწინებული სხვა უფლებებით.
ამავე მუხლით განსაზღვრულია, რომ ადვოკატის საქმიანობა შეიძლება შეიზღუდოს მხოლოდ კანონით — არც სასამართლოს, არც სხვა ორგანოს არ აქვს უფლება, კანონით დადგენილი საზღვრების გარეშე შეზღუდოს ადვოკატის მოქმედება სააპელაციო პროცესში.