საარბიტრაჟო გადაწყვეტილება წარმოების დასასრულია, მაგრამ კანონი მის ირგვლივ მთელ წესრიგს აწესრიგებს — გამოტანის ვადიდან დაწყებული ხელმოწერის და სამოტივაციო ნაწილის მოთხოვნებით დამთავრებული. საქართველოს კანონი „საარბიტრაჟოს შესახებ“ ამ სფეროს ხუთი მუხლით აწესრიგებს: მუხლი 37-ე — კოლეგიური გადაწყვეტილების გამოტანა, მუხლი 38-ე — მხარეთა მორიგება, მუხლი 39-ე — გადაწყვეტილების შინაარსი და ვადა, მუხლი 40-ე — განხილვის შეწყვეტა და მუხლი 41-ე — გასწორება, განმარტება და დამატებითი გადაწყვეტილება.
კოლეგიური შემადგენლობის გადაწყვეტილება და ხმის მიცემა
კანონის მუხლი 37-ე თანახმად, რამდენიმე არბიტრისგან შემდგარ არბიტრაჟს გადაწყვეტილება გამოაქვს არბიტრთა ხმების უბრალო უმრავლესობით, თუ მხარეთა შეთანხმებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული. არბიტრს უფლება არ აქვს თავი შეიკავოს ხმის მიცემისგან — აბსტენცია გამორიცხულია. გადაწყვეტილების გამოტანასთან დაკავშირებული პროცედურული საკითხები შეიძლება გადაწყვიტოს არბიტრაჟის თავმჯდომარემ, თუ მას შესაბამისი უფლებამოსილება მინიჭებული ექნება მხარეების ან ყველა არბიტრის მიერ.
მორიგება და მორიგების დამადასტურებელი გადაწყვეტილება
მუხლი 38-ე ითვალისწინებს, რომ თუ საარბიტრაჟო განხილვისას მხარეები მორიგდნენ, არბიტრაჟი წყვეტს განხილვას. მხარეთა თხოვნის საფუძველზე არბიტრაჟი უფლებამოსილია საარბიტრაჟო გადაწყვეტილებით დაამტკიცოს მორიგება შეთანხმებული პირობებით. ასეთი გადაწყვეტილება გამოტანილ უნდა იქნეს მორიგების თაობაზე განცხადების წარმოებაში მიღებიდან 30 დღის ვადაში, კანონის მუხლი 39-ის მოთხოვნათა დაცვით. მორიგების შესახებ საარბიტრაჟო გადაწყვეტილებას აქვს ისეთივე იურიდიული ძალა, როგორიც დავის არსებითად განხილვის შედეგად გამოტანილ ნებისმიერ სხვა გადაწყვეტილებას.
ვადები, ფორმა და სამოტივაციო ნაწილი
მუხლი 39-ე განსაზღვრავს ვადასა და ფორმას: საარბიტრაჟო გადაწყვეტილება გამოტანილ უნდა იქნეს განხილვის დაწყებიდან 180 დღის ვადაში, თუ მხარეთა შეთანხმებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული; აუცილებლობის შემთხვევაში ვადა შეიძლება გააგრძელოს არბიტრმა არა უმეტეს 180 დღით. გადაწყვეტილების შესრულება სავალდებულოა მხარეთათვის, ის წერილობით უნდა იყოს გამოტანილი და არბიტრის ხელმოწერილი; რამდენიმე არბიტრისგან შემდგარი არბიტრაჟის შემთხვევაში ხელმოწერას ასახელებს არბიტრების უმრავლესობა, ხოლო უარის ან განსხვავებული აზრის დროს კეთდება შესაბამისი ჩანაწერი. გადაწყვეტილებაში აღინიშნება გამომტანი არბიტრები, მხარეები, გამოტანის თარიღი და ადგილი. გადაწყვეტილება უნდა შეიცავდეს სამოტივაციო ნაწილს, თუ მხარეები მის არარსებობაზე არ შეთანხმდნენ ან გადაწყვეტილება მორიგების დადასტურებით არ არის გამოტანილი. ხელმოწერილი ასლები გადაეცემა მხარეებს, ხოლო გადაწყვეტილება ძალაში შედის გამოტანის მომენტიდან.
განხილვის შეწყვეტა გადაწყვეტილების გარეშე
მუხლი 40-ე აწესრიგებს შეწყვეტას: განხილვა წყდება გადაწყვეტილების ხელმოწერისა და მხარეთათვის გადაცემის შემდეგ, ანდა არბიტრაჟის დადგენილების საფუძველზე. დადგენილება მიიღება, თუ მოსარჩელე უარს აცხადებს სარჩელზე — გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც მოპასუხეს განხილვის შეწყვეტის მიუხედავად გადაწყვეტის კანონიერი ინტერესი აქვს და არბიტრაჟ ამას იზიარებს; თუ მხარეები შეთანხმდნენ შეწყვეტაზე; ან თუ არბიტრაჟი დაადგენს, რომ გაგრძელება აღარ არის აუცილებელი ან შეუძლებელი.
გასწორება, განმარტება და დამატებითი გადაწყვეტილება
მუხლი 41-ე მხარეებს აძლევს შესწორების შესაძლებლობას: გადაწყვეტილების გამოტანიდან 30 დღის ვადაში, მეორე მხარის შეტყობინების შემდეგ, თითოეულ მხარეს უფლება აქვს მოითხოვოს გაანგარიშებებში დაშვებული შეცდომის ან წერითი და ბეჭდური შეცდომების გასწორება, ხოლო მხარეთა შეთანხმებისას — კონკრეტულ საკითხთან დაკავშირებით განმარტების მიცემა. არბიტრაჟი დასაბუთებულად მიჩნეულ მოთხოვნას ისწავლის მიღებიდან 30 დღის ვადაში. გადაწყვეტილების გამოტანიდან 30 დღის ვადაში არბიტრაჟს შეუძლია ასეთი შეცდომა თავისი ინიციატივითაც გაასწოროს. დამატებითი გადაწყვეტილება კი გამოიტანება მხარის მოთხოვნით — იმ მოთხოვნებთან დაკავშირებით, რომლებიც განხილვისას იყო განცხადებული მაგრამ გადაწყვეტილებაში არ ასახულა — მისი მიღებიდან 60 დღის ვადაში. აუცილებლობის შემთხვევაში ვადები შეიძლება გაგრძელდეს არა უმეტეს 30 დღით, ხოლო უკვე გამოტანილი გადაწყვეტილება ამ დროს ძალაში რჩება.
ხშირად დასმული კითხვები
საარბიტრაჟო გადაწყვეტილებასთან დაკავშირებით ხშირად შემდეგი კითხვები ისმის.
რომელ ვადაში გამოიტანება საარბიტრაჟო გადაწყვეტილება?
განხილვის დაწყებიდან 180 დღის ვადაში, თუ მხარეთა შეთანხმებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული; აუცილებლობის შემთხვევაში არბიტრმა ეს ვადა შეიძლება გააგრძელოს არა უმეტეს 180 დღით.
აქვს თუ არა მორიგებას გადაწყვეტილების ძალა?
დიახ. მხარეთა თხოვნის საფუძველზე არბიტრაჟი მორიგებას ადასტურებს საარბიტრაჟო გადაწყვეტილებით, რომელსაც აქვს ისეთივე იურიდიული ძალა, როგორიც არსებითად განხილვის შედეგად გამოტანილ გადაწყვეტილებას.
შეიძლება თუ არა გადაწყვეტილების შეცდომის გასწორება?
დიახ — გამოტანიდან 30 დღის ვადაში შეიძლება მოითხოვოს გაანგარიშების, წერითი ან ბეჭდური შეცდომის გასწორება ან, მხარეთა შეთანხმებისას, განმარტება; გასწორებული ნაწილი გადაწყვეტილების ნაწილი ხდება.
როდის გამოიტანება დამატებითი გადაწყვეტილება?
იმ მოთხოვნებზე, რომლებიც განხილვისას განცხადებული იყო, მაგრამ გადაწყვეტილებაში არ ასახულა — მოთხოვნის მიღებიდან 60 დღის ვადაში, თუ არბიტრაჟი მას დასაბუთებულად მიიჩნევს.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
Legal.ge-ის სამართლებრივი ჯგუფი დაგეხმარებათ ვადების კონტროლში, სამოტივაციო ნაწილის მოთხოვნების გამოყენებაში და გადაწყვეტილების გასწორების, განმარტების ან დამატებითი გადაწყვეტილების მოთხოვნის მომზადებაში. დაგვიკავშირდით Legal.ge-ზე კონსულტაციისთვის.