აკადემიური პერსონალის უვადო კონტრაქტები

აკადემიური პერსონალის უვადო კონტრაქტები (Tenure) და სამართლებრივი დაცვა

უმაღლეს საგანმანათლებლო დაწესებულებებში აკადემიური პერსონალის (პროფესორების) დასაქმების სტაბილურობა კრიტიკულად მნიშვნელოვანია აკადემიური თავისუფლებისა და ხარისხიანი კვლევის უზრუნველსაყოფად. საქართველოში, დასავლური „Tenure“ სისტემის ანალოგად, მოქმედებს უვადო შრომითი ხელშეკრულების ინსტიტუტი, რომელიც ვრცელდება სრულ პროფესორებზე. თუმცა, განსხვავებით კლასიკური გაგებისგან, ქართული კანონმდებლობა უვადო კონტრაქტს უკავშირებს პერიოდულ ატესტაციას (ყოველ 5 წელიწადში ერთხელ). ეს პროცესი ხშირად ხდება დავის საგანი ადმინისტრაციასა და პროფესორს შორის, განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც ატესტაციის შედეგები სუბიექტურია ან პოლიტიკურად მოტივირებული. უვადო კონტრაქტის მოპოვება, შენარჩუნება და მისი უკანონო შეწყვეტისგან დაცვა მოითხოვს „უმაღლესი განათლების შესახებ“ საქართველოს კანონისა და შრომის კოდექსის სიღრმისეულ ცოდნას.

ეს სერვისი განკუთვნილია პროფესორებისთვის, რომლებიც იმყოფებიან უვადო კონტრაქტის მოპოვების პროცესში, გადიან ატესტაციას, ან დგანან უკანონო გათავისუფლების საფრთხის წინაშე. ჩვენი პლატფორმის სპეციალისტები უზრუნველყოფენ თქვენი აკადემიური და შრომითი უფლებების სრულფასოვან დაცვას.

რას მოიცავს აკადემიური პერსონალის უვადო კონტრაქტების სერვისი?

Legal.ge-ს სპეციალისტები გთავაზობთ დახმარებას აკადემიური შრომითი ურთიერთობების ყველა ეტაპზე:

• უვადო კონტრაქტის მოლაპარაკება: უნივერსიტეტთან ხელშეკრულების პირობების შეთანხმება, აკადემიური დატვირთვისა და კვლევითი ვალდებულებების მკაფიო განსაზღვრა.
• ატესტაციის პროცესის მონიტორინგი: ატესტაციის წესისა და კრიტერიუმების სამართლებრივი ანალიზი; წარმომადგენლობა ატესტაციის კომისიის სხდომებზე ობიექტურობის უზრუნველსაყოფად.
• უკანონო გათავისუფლების გასაჩივრება: სარჩელების მომზადება და სასამართლოში წარმომადგენლობა იმ შემთხვევაში, თუ უნივერსიტეტმა დაარღვია უვადო კონტრაქტის შეწყვეტის პროცედურები.
• აკადემიური თავისუფლების დაცვა: სამართლებრივი რეაგირება, როდესაც ადმინისტრაცია იყენებს შრომით ბერკეტებს პროფესორის აკადემიური შეხედულებების შესაზღუდად.
• კომპენსაციისა და აღდგენის მოთხოვნა: განაცდურის ანაზღაურებისა და თანამდებობაზე აღდგენის სამართლებრივი უზრუნველყოფა.

ხშირი რეალური სიტუაციები და საჭიროებები

აკადემიურ სივრცეში ხშირად ვაწყდებით შემდეგ სამართლებრივ პრობლემებს:

• უსამართლო ატესტაცია: უნივერსიტეტმა პროფესორს შეუწყვიტა უვადო კონტრაქტი უარყოფითი ატესტაციის საფუძველზე, თუმცა შეფასების კრიტერიუმები იყო ბუნდოვანი და არ ეყრდნობოდა გაზომვად ინდიკატორებს (მაგ. პუბლიკაციების რაოდენობა).
• რეორგანიზაციის მოტივი: ადმინისტრაციამ გააუქმა ფაკულტეტი ან მიმართულება ფორმალური რეორგანიზაციის გზით, რათა თავიდან მოეშორებინა არასასურველი პროფესორები, რაც შრომის კოდექსის დარღვევაა.
• კონტრაქტის ვადის თვითნებური ცვლილება: უნივერსიტეტი უარს ამბობს უვადო კონტრაქტის გაფორმებაზე კანონით დადგენილი პირობების არსებობის მიუხედავად და პროფესორს სთავაზობს მოკლევადიან ხელშეკრულებას.
• საათების შემცირება: უვადო კონტრაქტის მქონე პროფესორს ადმინისტრაციამ ცალმხრივად შეუმცირა საათები და ხელფასი, რითაც ფაქტობრივად აიძულებს მას საკუთარი ნებით დატოვოს სამსახური.

საქართველოს საკანონმდებლო ჩარჩო

აკადემიური პერსონალის შრომითი გარანტიები რეგულირდება საქართველოს ორგანული კანონით „საქართველოს შრომის კოდექსი“ და „უმაღლესი განათლების შესახებ“ საქართველოს კანონით (მუხლი 35 და 36). კანონი ადგენს, რომ სრული პროფესორის თანამდებობაზე პირი შეიძლება არჩეულ იქნეს უვადოდ, რაც ექვემდებარება პერიოდულ ატესტაციას არაუმეტეს 5 წელიწადში ერთხელ. ატესტაციის წესი განისაზღვრება უნივერსიტეტის წესდებით, თუმცა ის არ უნდა ეწინააღმდეგებოდეს კანონმდებლობის ძირითად პრინციპებს — გამჭვირვალობას, ობიექტურობასა და თანასწორობას.

მომსახურების მიღების პროცესი

იურისტთან თანამშრომლობა მოიცავს:

1. დოკუმენტაციის აუდიტი: არსებული შრომითი ხელშეკრულების, უნივერსიტეტის წესდებისა და ატესტაციის დებულების შესწავლა.
2. სტრატეგიის შემუშავება: დავის პერსპექტივის შეფასება (ღირს თუ არა სასამართლოში წასვლა თუ სჯობს მოლაპარაკება).
3. შიდა გასაჩივრება: საჩივრის წარდგენა უნივერსიტეტის აკადემიურ საბჭოსა და ეთიკის კომისიაში.
4. სასამართლო დავა: სარჩელის შეტანა და პროცესზე წარმომადგენლობა.

რატომ უნდა აირჩიოთ სპეციალისტი Legal.ge-ზე?

აკადემიური შრომითი დავები სპეციფიკურ ცოდნას მოითხოვს, რადგან აქ იკვეთება შრომის სამართალი და საგანმანათლებლო რეგულაციები. Legal.ge გაძლევთ წვდომას ადვოკატებზე, რომლებსაც აქვთ უნივერსიტეტებთან დავის გამოცდილება. ისინი დაგეხმარებიან დაიცვათ თქვენი აკადემიური კარიერა და რეპუტაცია უსამართლო გადაწყვეტილებებისგან.