საერთაშორისო აკრედიტაცია ქართულ საგანმანათლებლო სივრცეში რეალური სამართლებრივი მექანიზმია, და მისი გასაღები ერთი ფორმულით იწერება: უცხოური აკრედიტაცია მაშინ მუშაობს, როცა მას ქართული აღიარების არხი ასცდება. ამ გვერდზე ვხსნით, როგორ შეიძლება უმაღლესი საგანმანათლებლო პროგრამის აკრედიტაციის განხორციელება უცხოური ორგანიზაციის მიერ, რა სტანდარტებზეა აგებული აკრედიტაცია და როგორი გადაწყვეტილებები და ვადები შეიძლება ამ პროცესმა გამოიღოს.
აკრედიტაციის შინაარსი და მიზანი
კანონის თანახმად, აკრედიტაციის მიზანია აკრედიტაციის სტანდარტებთან უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულების საგანმანათლებლო პროგრამის შესაბამისობის განსაზღვრის გზით განათლების ხარისხის ასამაღლებლად დაწესებულების სისტემატური თვითშეფასების დამკვიდრება და ხარისხის უზრუნველყოფის მექანიზმების განვითარების ხელშეწყობა. სტანდარტებიც კანონშივეა ჩამოწერილი: პროგრამის მიზანი, სწავლის შედეგები და მათთან პროგრამის შესაბამისობა; სწავლების მეთოდოლოგია და ორგანიზება, შეფასების ადეკვატურობა; სტუდენტების მიღწევები და ინდივიდუალური მუშაობა; სწავლების რესურსებით უზრუნველყოფა; ხარისხის განვითარების შესაძლებლობები. აკრედიტაციის ჩატარებას უზრუნველყოფს განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნული ცენტრი. აკრედიტაცია ასე რომ არ არის ერთჯერადი ადმინისტრაციული ფორმალობა: მისი მიზანია დაწესებულებაში სისტემატური თვითშეფასებისა და ხარისხის უზრუნველყოფის მექანიზმების დამკვიდრება, და სწორედ ეს შიდა სისტემა ხდება გარე შეფასების საგანი — ამიტომ მოსამზადებელი სამუშაო დოკუმენტებით კი არა, დაწესებულების შიდა წესრიგით იწყება.
უცხოური ორგანიზაციის მიერ აკრედიტაცია
საერთაშორისო განზომილების ნორმა კანონში პირდაპირ არის: უმაღლესი საგანმანათლებლო პროგრამის — მათ შორის, ერთობლივი პროგრამის — აკრედიტაცია შეიძლება განახორციელოს განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნული ცენტრის მიერ აკრედიტაციის დებულებით დადგენილი წესით აღიარებულმა შესაბამისი კომპეტენციის მქონე უცხოურმა ორგანიზაციამ. ეს ნიშნავს: უცხოური აკრედიტაციული ორგანიზაცია საქართველოში მაშინ მოქმედებს, როცა მას ცენტრი აღიარებს — აკრედიტაციის დებულებით დადგენილი წესით. აქედან გამომდინარე, აშშ-ს რეგიონული აკრედიტაციული ორგანიზაციები და ევროპის უმაღლესი განათლების სივრცის ქსელები — როგორც არაქართული სხეულები — ქართულ ეფექტს მხოლოდ ამ აღიარების არხით ქმნიან: მათი სერთიფიკატი თავისთავად ქართულ სისტემაში ავტომატურად არ მუშაობს. სწორედ ამიტომ საერთაშორისო პარტნიორობა აკრედიტაციის პროცესში ხარისხის დამატებით გარანტად აღიქმება, და დაწესებულებისთვის ეს არგუმენტი პარტნიორებისთვისაც მნიშვნელოვანია.