შეფასებასთან დაკავშირებული უთანხმოება — გამოცდაზე, კურსზე ან სემესტრზე დადებული ქულის საჩივარი — უმაღლეს განათლებაში „უმაღლესი განათლების შესახებ“ კანონის მუხლი 43-ის მე-6 და მე-11 პუნქტებით და მუხლი 16-ით რეგულირდება. კანონი აქ გადამწყვეტ სტანდარტს აწესებს: უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულება ვალდებულია უზრუნველყოს სტუდენტის ცოდნის სამართლიანი შეფასება. კონკრეტული აპელაციური კომისიის შემადგენლობა და ვადები დაწესებულების წესდებით დგინდება, მაგრამ შეფასების სამართლიანობის მოთხოვნა თვით კანონიდან მოდინდება და წესდებით ვერ შეიზღუდება.
სამართლიანი შეფასების ვალდებულება — ქულის საჩივრის საფუძველი
მუხლი 43-ის მე-6 პუნქტი აწესებს: უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულება ვალდებულია უზრუნველყოს სტუდენტის ცოდნის სამართლიანი შეფასება, რისთვისაც შეიმუშავებს სათანადო პროცედურებს. ეს ნორმა საფუძვლად უდევს ყველა ქულის საჩივარს: თუ შეფასება არაობიექტურია, არასამართლიანია ან დაუდგენელ წესს ეყრდნობა, დაწესებულება თავის ვალდებულებას არღვევს.
სათანადო პროცედურების შემუშავება არ არის ფორმალობა: ის გულისხმობს გამჭვირვალე კრიტერიუმებს, განცხადებულ შეფასების წესს და იმას, რომ ქულა დგება არა მასწავლებლის შეხედულებით, არამედ წინასწარ ცნობილი სტანდარტით. თუ სტუდენტმა ვერ იცის, რა კრიტერიუმებით შეფასდა, ან კრიტერიუმები შეფასების შემდეგ შეიცვალა, საჩივრის პოზიცია მნიშვნელოვნად ძლიერდება.
გამჭვირვალეობის პრინციპი — მართვის საერთო სტანდარტი
მუხლი 16 უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულების მართვის პრინციპებს აწესებს. პირველი პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტით დაწესებულება უზრუნველყოფს თავისი გადაწყვეტილებების, მართვის ორგანოების ანგარიშებისა და სამართლებრივი აქტების საჯაროობასა და ხელმისაწვდომობას ყველა დაინტერესებული პირისათვის. სახელმწიფოს მიერ დაფუძნებულ არასამეწარმეო იურიდიულ პირზე ვრცელდება საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსით დადგენილი ინფორმაციის თავისუფლების ნორმები, და ამ დაწესებულებას შემუშავებული უნდა ჰქონდეს გადაწყვეტილების მიღების გამჭვირვალე პროცედურები.
ამავე მუხლის მე-2 პუნქტი კი ადგენს, რომ დაწესებულების წესდებითა და სტრუქტურული ერთეულების დებულებებით არ შეიძლება დადგინდეს ამ პრინციპების შემზღუდავი ნორმები. ეს ნიშნავს, რომ შიდა აქტით ვერ შეიზღუდება ის გამჭვირვალეობა, რომელიც კანონით არის გათვალისწინებული — შესაბამისად, დახურული, გაუმჭვირვალე აპელაციური პროცედურა კანონის პრინციპს ეწინააღმდეგება.