აქტივების შეძენის ხელშეკრულებები

აქტივების შეძენის ხელშეკრულება (Asset Purchase Agreement - APA) არის ბიზნესის ან მისი ნაწილის შეძენის ერთ-ერთი ძირითადი ფორმა, რომელიც განსხვავდება წილის შესყიდვისგან (Share Purchase Agreement). APA-ს დროს მყიდველი ყიდულობს კომპანიის კონკრეტულ აქტივებს (უძრავ ქონებას, ტექნიკას, ინტელექტუალურ საკუთრებას, კლიენტთა სიას) და, როგორც წესი, არ იღებს კომპანიის ძველ ვალდებულებებსა და რისკებს. ეს ფორმა განსაკუთრებით მიმზიდველია მყიდველისთვის, რადგან საშუალებას აძლევს მას „აარჩიოს“ მხოლოდ სასურველი ნაწილები და თავიდან აიცილოს გამყიდველის წარსული საგადასახადო ან სამართლებრივი პრობლემები. თუმცა, აქტივების ცალ-ცალკე გადაცემა სამართლებრივად უფრო რთული პროცესია, ვიდრე წილის გადაფორმება. საჭიროა თითოეული აქტივის იდენტიფიცირება, საკუთრების უფლების გადაცემის რეგისტრაცია და მესამე მხარეთა (კონტრაქტორების, თანამშრომლების) თანხმობები. Legal.ge-ს სპეციალისტები უზრუნველყოფენ, რომ APA იყოს დეტალური, ზუსტი და დაიცვას თქვენი ინვესტიცია ფარული რისკებისგან.

რას მოიცავს აქტივების შეძენის ხელშეკრულების მომსახურება?

ჩვენი პლატფორმის იურისტები გთავაზობთ აქტივების ტრანზაქციის სრულ სამართლებრივ თანხლებას:

• აქტივების იდენტიფიკაცია და აღწერა: ხელშეკრულებაში ზუსტად გაწერა იმისა, თუ რა იყიდება (მატერიალური და არამატერიალური აქტივები) და რა რჩება გამყიდველს (Excluded Assets).
• ვალდებულებების გამიჯვნა: მკაფიოდ განსაზღვრა იმისა, თუ რომელი ვალდებულებები გადადის მყიდველზე (მაგ. მიმდინარე კონტრაქტები) და რომელი რჩება გამყიდველს (მაგ. ძველი საგადასახადო დავალიანება).
• გარანტიები და წარმომადგენლობები (Reps & Warranties): გამყიდველის გარანტიები აქტივების ხარისხზე, უფლებრივ სისუფთავესა და ვარგისიანობაზე.
• Due Diligence (იურიდიული აუდიტი): აქტივების შემოწმება ყადაღაზე, გირავნობასა და სხვა უფლებრივ ტვირთზე საჯარო რეესტრში და „საქპატენტში“.
• თანამშრომელთა გადაყვანა: სამართლებრივი მექანიზმები თანამშრომლების „გადმოყვანისთვის“ (ახალი კონტრაქტები), რადგან აქტივების ყიდვისას შრომითი ურთიერთობები ავტომატურად არ გადადის.
• დახურვის (Closing) პროცედურები: საკუთრების უფლების რეგისტრაცია, აქტივების მიღება-ჩაბარება და თანხის გადახდის უსაფრთხო მეთოდები (Escrow).

რეალური სიტუაციები, როდესაც გჭირდებათ ეს მომსახურება

APA არის საუკეთესო არჩევანი შემდეგ სცენარებში:

• პრობლემური კომპანიის აქტივების ყიდვა: თუ კომპანიას აქვს დიდი ვალები ან საგადასახადო პრობლემები, მაგრამ ფლობს ღირებულ ქარხანას ან პროგრამულ უზრუნველყოფას, ჯობია იყიდოთ მხოლოდ ქარხანა/კოდი და არა კომპანიის წილი.
• ბიზნესის ნაწილის (Spin-off) შეძენა: როდესაც გსურთ იყიდოთ კომპანიის მხოლოდ ერთი განყოფილება (მაგ. რესტორნების ქსელიდან მხოლოდ ერთი ფილიალი).
• ინტელექტუალური საკუთრების შეძენა: პატენტის, სავაჭრო ნიშნის ან პროგრამული კოდის ყიდვა სხვა კომპანიისგან.
• რისკების მინიმიზაცია: როდესაც მყიდველს სურს თავიდან აიცილოს გამყიდველის „ჩონჩხები კარადაში“ (უცნობი სასამართლო დავები).

საქართველოს სამართლებრივი ჩარჩო და რეგულაციები

აქტივების ყიდვა-გაყიდვა რეგულირდება საქართველოს სამოქალაქო კოდექსით (ნასყიდობის ზოგადი წესები). უძრავი ქონების შემთხვევაში სავალდებულოა რეგისტრაცია საჯარო რეესტრში, ხოლო მოძრავი ნივთების (მანქანა-დანადგარები) შემთხვევაში — გადაცემა. ინტელექტუალური საკუთრების გადაცემა რეგულირდება „საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ“ კანონით. მნიშვნელოვანია „მეწარმეთა შესახებ“ კანონის გათვალისწინებაც: თუ იყიდება კომპანიის აქტივების დიდი ნაწილი (50%-ზე მეტი), ამას სჭირდება პარტნიორთა კრების თანხმობა. პროფესიონალი იურისტი უზრუნველყოფს ყველა ამ ფორმალობის დაცვას.

მომსახურების მიღების პროცესი

Legal.ge-ზე აქტივების შეძენის ტრანზაქცია მოიცავს:

1. სტრუქტურის შერჩევა: კონსულტაცია იმაზე, APA ჯობია თუ წილის ყიდვა (SPA).
2. აქტივების აუდიტი: სამიზნე აქტივების იურიდიული შემოწმება.
3. ხელშეკრულების დრაფტინგი: აქტივების დეტალური სიის და გადაცემის პირობების გაწერა.
4. ხელმოწერა და რეგისტრაცია: დოკუმენტების დამოწმება და საკუთრების უფლების რეგისტრაცია შესაბამის რეესტრებში.

რატომ უნდა აირჩიოთ Legal.ge?

აქტივების შეძენა ტექნიკურად რთული პროცესია, სადაც შეცდომამ (მაგ. არასწორად აღწერილი აქტივი ან გამოტოვებული ლიცენზია) შეიძლება დიდი ზარალი მოგაყენოთ. Legal.ge-ს სპეციალისტები არიან გარიგებების ექსპერტები, რომლებიც უზრუნველყოფენ ტრანზაქციის სისუფთავეს და თქვენი საკუთრების უფლების ხელშეუხებლობას.