სახანძრო უსაფრთხოება მშენებლობაში საქართველოში ცალკე ადმინისტრაციული დოკუმენტის სახით კი არა, სივრცითი მოწყობის, ქალაქთმშენებლობისა და მშენებლობის კოდექსით არის დარეგულირებული: კოდექსი ადგენს, რომ შენობა-ნაგებობა კანონმდებლობით დადგენილი წესით ისე უნდა იყოს დაპროექტებული და აშენებული, რომ ხანძრის დროს ადამიანების ცხოვრება, ჯანმრთელობა და ქონება დაცული იყოს, ხოლო სახანძრო უსაფრთხოების შესაბამისობა სანებართვო დოკუმენტაციის კონტურში აისახება. ეს გვერდი განმარტავს, რას ითხოვს კოდექსი ხანძრის დროს, როგორ ერთვის სახანძრო უსაფრთხოების საკითხები ნებართვის დოკუმენტაციას და რა ვადებში წყდება სანებართვო განაცხადი.
სახანძრო უსაფრთხოების მოთხოვნები კოდექსით
კოდექსის 82-ე მუხლი სახანძრო უსაფრთხოების დაცვას პროექტირებისა და მშენებლობის ვალდებულებად აყალიბებს: შენობა-ნაგებობა საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით ისე უნდა იყოს დაპროექტებული და აშენებული, რომ ხანძრის დროს: შენობა-ნაგებობამ შეინარჩუნოს სიმტკიცე და მდგრადობა; ცეცხლის ან კვამლის შენობა-ნაგებობის ერთი ნაწილიდან სხვა ნაწილებში გავრცელება მინიმუმამდე იყოს დაყვანილი; ცეცხლის მომიჯნავე შენობა-ნაგებობაზე გავრცელება მინიმუმამდე იყოს დაყვანილი; და შესაძლებელი იყოს ადამიანების უსაფრთხო ევაკუაცია, აგრეთვე სახანძრო-სამაშველო დანაყოფების მიერ ხანძრის ჩაქრობა, ადამიანებისა და ქონების გადარჩენა. ეს ოთხი სამიზნე პროექტის არქიტექტურულ და კონსტრუქციულ გადაწყვეტილებებზეა გადატანილი — სახანძრო უსაფრთხოება არ არის რამ, რაც მშენებლობის შემდეგ მოგვიანებით „დაემატება“ შენობას.
სახანძრო უსაფრთხოება სანებართვო დოკუმენტაციაში
მშენებლობის ნებართვის მისაღებად წარდგენილი სანებართვო განაცხადი კოდექსის 106-ე მუხლით დადგენილ ვრცელ დოკუმენტურ ნაკრებს მოიცავს: ინფორმაციას მიწის ნაკვეთისა და შენობა-ნაგებობის საკუთრების შესახებ; მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დამტკიცების ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს ან ინფორმაციას განაშენიანების დეტალური გეგმის შესახებ; წინასაპროექტო კვლევის შედეგებს; არქიტექტურულ პროექტს; მშენებლობის ორგანიზების პროექტს; საინჟინრო-გეოლოგიურ კვლევას და კონსტრუქციულ სქემას ან პროექტს; სანებართვო მოსაკრებლის გადახდის დამადასტურებელ დოკუმენტს; საინფორმაციო და დამატებითი საინფორმაციო დაფების ამსახველ ფოტოსურათებს და გამწვანების პროექტს.
სახანძრო უსაფრთხოების თვალსაზრისით ამ ნაკრებში განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ორი ელემენტი. პირველი — კანონმდებლობით გათვალისწინებულ შემთხვევებში არქიტექტურული პროექტის, საინჟინრო-გეოლოგიური კვლევის, კონსტრუქციული სქემის ან პროექტის — საჭიროების შემთხვევაში კი ტექნოლოგიური სქემისაც — თაობაზე აკრედიტებული ინსპექტირების ორგანოს ან სერტიფიცირებული ექსპერტის დასკვნა წარდგენილი უნდა იყოს: დამოუკიდებელი შეფასება სწორედ აქ ერთვის პროექტს. მეორე — განაცხადში უნდა მიეთითოს, რომელი ტექნიკური რეგლამენტი ან სტანდარტი გამოყენებულ იქნა სანებართვო დოკუმენტაციის შედგენისას, რაც სახანძრო უსაფრთხოების ნორმების არჩევანსაც განჭვრეტადს ხდის. დოკუმენტების მიმართ დეტალურ მოთხოვნებს მთავრობის სამართლებრივი აქტი განსაზღვრავს, II–IV კლასის შენობა-ნაგებობისთვის წარსადგენი დოკუმენტაციის დეტალური ჩამონათვალი და შინაარსიც იქვე არის დადგენილი, ხოლო საკრებულოს გადაწყვეტილებით დოკუმენტაცია ან მისი ნაწილი ელექტრონული ფორმითაც შეიძლება წარდგენულ იქნეს.
წარმოება და გადაწყვეტილების ვადები
მშენებლობის ნებართვა გაიცემა მარტივი ადმინისტრაციული წარმოებით: განაცხადისა და დოკუმენტაციის კანონმდებლობით განსაზღვრულ ნუსხასთან შესაბამისობა საერთო ადმინისტრაციული კოდექსით დადგენილი წესებით მოწმდება. გამცემი ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია ნებართვის გაცემის ან გაცემაზე უარის თქმის შესახებ გადაწყვეტილება 20 სამუშაო დღის ვადაში მიიღოს, სამსტადიური წარმოების შემთხვევაში — 5 სამუშაო დღის ვადაში; საჭიროების შემთხვევაში დასაბუთებული გადაწყვეტილებით ვადა არაუმეტეს 20 სამუშაო დღით, კულტურული მემკვიდრეობის დამცავ ზონაში — არაუმეტეს 30 სამუშაო დღით გაგრძელდება. თუ დადგენილ ვადაში არც დადებითი და არც უარყოფითი გადაწყვეტილება არ მიიღება, ნებართვა გაცემულად ჩაითვლება. უარყოფითი საექსპერტო დასკვნის შემთხვევაში გამცემი ორგანო უარის თქმის გადაწყვეტილების მიღებას ვალდებულია — პროექტის ხარვეზები დოკუმენტურ საფუძველს იძენს და გასაჩივრებადი აქტი წარმოიქმნება.
ტექნიკური რეგლამენტები და დოკუმენტაციის წარდგენა
სახანძრო უსაფრთხოების მოთხოვნების კონკრეტული ტექნიკური პარამეტრები ტექნიკური რეგლამენტებითა და სტანდარტებით ღრმავდება — კოდექსი თავად ადგენს ჩარჩოს და ითხოვს, რომ განაცხადში ასახული იყოს გამოყენებული რეგლამენტი ან სტანდარტი. ამიტომ სახანძრო უსაფრთხოების გეგმირება პროექტირების დონეზე უნდა დაიწყოს: ევაკუაციის გზები, კონსტრუქციების ცეცხლმედეგობა და ცეცხლის გავრცელების შეზღუდვა არქიტექტურულ და კონსტრუქციულ პროექტებშივე უნდა იყოს გათვალისწინებული, რათა დოკუმენტაცია შეთანხმების ეტაპზე ხარვეზიანად არ ჩაითვალოს. სანებართვო დოკუმენტაციის მომზადებისას საჭიროა ასევე გაითვალისწინოთ, თუ რომელი დოკუმენტები არ მოითხოვება — მაგალითად, თუ დაგეგმილი მშენებლობა არსებული შენობა-ნაგებობის განაშენიანების ძირითად პარამეტრებსა და გამოყენების სახეობას არ ცვლის, მიწის ნაკვეთის გამოყენების პირობების აქტი სავალდებულო არ არის.
ხშირად დასმული კითხვები
არსებობს თუ არა ცალკე სახანძრო ნებართვა?
კოდექსი სახანძრო უსაფრთხოებას ცალკე ნებართვის სახით კი არა, შენობა-ნაგებობის დაპროექტებისა და აშენების მოთხოვნებით და სანებართვო დოკუმენტაციით არეგულირებს.
რას ითხოვს კოდექსი ხანძრის დროს?
შენობა-ნაგებობამ შეინარჩუნოს სიმტკიცე და მდგრადობა; ცეცხლისა და კვამლის გავრცელება შენობაში და მომიჯნავე ობიექტებზე მინიმუმამდე იყოს დაყვანილი; შესაძლებელი იყოს ადამიანების უსაფრთხო ევაკუაცია, ხანძრის ჩაქრობა და ადამიანებისა და ქონების გადარჩენა.
სად აისახება სახანძრო უსაფრთხოება დოკუმენტაციაში?
არქიტექტურულ და კონსტრუქციულ პროექტებში; კანონმდებლობით გათვალისწინებულ შემთხვევებში — აკრედიტებული ინსპექტირების ორგანოს ან სერტიფიცირებული ექსპერტის დასკვნაში; აგრეთვე განაცხადში გამოყენებული ტექნიკური რეგლამენტის ან სტანდარტის მითითებაში.
რა ვადაში გადაწყდება სანებართვო განაცხადი?
გამცემი ორგანო გადაწყვეტილებას 20 სამუშაო დღის ვადაში იღებს, სამსტადიური წარმოებისას — 5 სამუშაო დღის ვადაში. ვადაში გადაწყვეტილების არმიღების შემთხვევაში ნებართვა გაცემულად ჩაითვლება.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
Legal.ge-ის იურისტები დაგეხმარებით სახანძრო უსაფრთხოების მოთხოვნების დათვალისწინებაში, სანებართვო დოკუმენტაციის მომზადებასა და წარმოების ვადების კონტროლში — ხარვეზიანი ან არასრული დოკუმენტაცია სწორედ სახანძრო უსაფრთხოების ნაწილში ხდება ხშირად უარის მიზეზი. დაგვიკავშირდით, რომ თქვენი ობიექტის დოკუმენტური კონტური ხარვეზების გარეშე იყოს აწყობილი.