უძრავ ქონებაზე დაფუძნებული ბინადრობის გზა
უცხოელისთვის, რომელსაც საპენსიო ასაკში საქართველოში ცხოვრება სურს, უძრავი ქონება ერთ-ერთი ყველაზე მიმზიდველი და სამართლებრივად გამოკვეთილი გზაა. უცხოელთა სამართლებრივი სტატუსის შესახებ კანონი ამ მიმართულებით ორ ინსტრუმენტს განსაზღვრავს: საიმიგრაციო ვიზას და ბინადრობის ნებართვას. მუხლი 7-ის თანახმად, საქართველოს ვიზა იყოფა კატეგორიებად — დიპლომატიური, სპეციალური, ორდინალური, საიმიგრაციო და ტრანზიტული — და სწორედ საიმიგრაციო ვიზის ფარგლებშია გათვალისწინებული უძრავ ქონებაზე დაფუძნებული კატეგორია.
კერძოდ, D5 კატეგორიის საიმიგრაციო ვიზა გაიცემა იმ პირზე, რომელსაც საქართველოს ტერიტორიაზე, კანონმდებლობით დადგენილი წესით, საკუთრების უფლება აქვს უძრავ ნივთზე (გარდა სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწისა), რომლის საბაზრო ღირებულებაც აღემატება 100 000 აშშ დოლარის ლარში ეკვივალენტს, აგრეთვე მის მეუღლესა და შვილზე/შვილებზე. ღირებულებას ადგენს აკრედიტაციის ცენტრის მიერ აკრედიტებული ორგანოს სერტიფიცირებული შემფასებელი. აღსანიშნავია, რომ კანონში შეტანილია შესწორება, რომლის თანახმადაც ეს ზღვარი 150 000 აშშ დოლარამდე იზრდება — ის ამოქმედდება 2026 წლის 1 მარტიდან, ამიტომ დაგეგმვისას ვადების გათვალისწინება სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია.
მოკლევადიანი ბინადრობის ნებართვა უძრავი ქონების მფლობელთათვის
ბინადრობის ნებართვის სახეებს მუხლი 15 აწესრიგებს. ქონების მფლობელთათვის ცენტრალურია მოკლევადიანი ბინადრობის ნებართვა, რომელიც გაიცემა იმ უცხოელზე, რომელსაც საქართველოში საკუთრების უფლება აქვს უძრავ ნივთზე (გარდა სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწისა), რომლის საბაზრო ღირებულება აღემატება 100 000 აშშ დოლარის ლარში ეკვივალენტს, აგრეთვე მის მეუღლესა და შვილზე/შვილებზე. მოკლევადიანი ბინადრობის ნებართვის გასაცემად უძრავი ნივთის საბაზრო ღირებულებას ისევ სერტიფიცირებული შემფასებელი ადგენს — ეს მოთხოვნა ვაუჩერული შეფასების საწინააღმდეგოდ დამოუკიდებელ ექსპერტიზას ეყრდნობა.
მოქმედების ვადის თვალსაზრისით მუხლი 16 განსაზღვრავს: მოკლევადიანი ბინადრობის ნებართვა უცხოელზე შეიძლება გაიცეს და მისი მოქმედების ვადა თითოეულ ჯერზე გაგრძელდეს 1 წლით. თუ უცხოელს შესაბამის უძრავ ნივთზე საკუთრების უფლება შეუწყდება, ნებართვის მოქმედების ვადა წყდება. ამასთან, თუ უცხოელი ინარჩუნებს იმ უძრავ ნივთზე საკუთრების უფლებას, რომლის საფუძველზედაც მას ეს ნებართვა გაიცა, იგი თავისუფლდება საბაზრო ღირებულების ხელახალი შეფასების წარდგენის ვალდებულებისგან. დროებითი ბინადრობის ნებართვების მოქმედების ვადა კანონით შეიძლება გაგრძელდეს არაუმეტეს 12 წლამდე.