სერვისის არსი: შესწორება, ცვლილება და ხელახალი რეგისტრაცია
სამოქალაქო აქტის ჩანაწერი — დოკუმენტია, რომელზეც თქვენი სამართლებრივი იდენტობა დგას: დაბადება, ქორწინება, გარდაცვალება. მასში შეცდომა ან დროთა განმავლობაში გარემოებათა შეცვლა იმას ნიშნავს, რომ ჩანაწები სისწორესთან უნდა მივიყვანოთ — და ამას განსაზღვრული პროცედურა სჭირდება. ამ სერვისით Legal.ge-ის გუნდი წარმოგიდგენთ ჩანაწერის შესწორების, ცვლილებისა და დამატების, მის ბათილად ცნობისა და იურიდიული მნიშვნელობის მქონე ფაქტის დადგენის პროცედურებში.
პრაქტიკაში ეს სფერო სამი სიტუაციით იწყება: ჩანაწერში დაშვებული შეცდომა; სიცოცხლისეული გარემოების შეცვლა (მაგალითად, გვარის ან მოქალაქეობის); და საბუთის არარსებობა, როდესაც ფაქტი ჯერ უნდა დადგინდეს. სამივე გზა სხვაგვარია — და სწორად არჩევა დროს ზოგავს.
საფუძვლები: ცვლილება, შესწორება, დამატება (მუხლები 76–80)
ჩანაწერში ცვლილების, შესწორების ან/და დამატების შეტანის საფუძველია უფლებამოსილი პირის განცხადება და შესაბამისი გარემოების არსებობა; გარდა ამისა, რეგისტრაციის ორგანო უფლებამოსილია ამ გარემოებების გამოვლენისას ცვლილება საკუთარი ინიციატივითაც შეიტანოს. ცვლილების საფუძვლებს შორის არის: შვილად აყვანის რეგისტრაცია; მამობის დადგენის რეგისტრაცია; მშობლის ქორწინების ან განქორწინების რეგისტრაცია გვარის შეცვლის შემთხვევაში; სახელის ან/და გვარის შეცვლის რეგისტრაცია; გვარის დადგენა; გვარის კანონიერად აღიარება; სქესის შეცვლა; სასამართლოს გადაწყვეტილება ცვლილების შესახებ; გარდაცვლილის პიროვნების დადგენა; მოქალაქეობრივი სტატუსის შეცვლა; დაბადების რეალური ადგილის მითითების მოთხოვნა.
შესწორების საფუძვლებია: ჩანაწერის რეგისტრაციისას დაშვებული შეცდომის აღმოჩენა; სასამართლოს გადაწყვეტილება მონაცემის უზუსტობის დადგენის შესახებ; უფლებამოსილი ორგანოს გადაწყვეტილება იურიდიული მნიშვნელობის მქონე ფაქტის დადგენის შესახებ. დამატება კი შეიტანება მაშინ, როდესაც რეგისტრაციისას მონაცემები გამორჩა ან არასრულად იყო მითითებული. ჩვენი დავალებაა თქვენი სიტუაცია სწორ კატეგორიაში მოვათავსოთ — ამისგან დამოკიდებულებს პროცედურა და დოკუმენტები.
ვინ მიმართავს და რა ვადებში (მუხლები 77, 81)
განცხადებით მიმართვის უფლება აქვს პირს, რომლის მიმართაც ჩანაწერია შედგენილი; მშობელს/მშვილებელს — შვილის/ნაშვილების ჩანაწერში საკუთარი მონაცემების ნაწილში; 18 წლამდე არასრულწლოვნის ჩანაწერში — მშობელს, მშვილებელს, მეურვეს ან მზრუნველს; შეზღუდული ქმედუნარიანობის მქონე პირის შემთხვევაში — ამ პირს მზრუნველის თანხმობით; გარდაცვლილის ჩანაწერში — ნებისმიერ დაინტერესებულ პირს. განცხადება ორგანომ უნდა დაასრულოს განხილვა წარდგენიდან არა უგვიანეს 15 კალენდარული დღისა, ხოლო საკუთარი ინიციატივით შეტანის შემთხვევაში — ადმინისტრაციული წარმოების დაწყებიდან 1 თვის ვადაში.
ჩანაწერის ბათილად ცნობა (მუხლები 86–89)
სამოქალაქო აქტის ჩანაწერს (დაბადებისა და გარდაცვალების გარდა) ბათილად ცნობს სასამართლო. დაბადებისა და გარდაცვალების ჩანაწერები კი შეიძლება ბათილად იქნეს ცნობილი სამოქალაქო აქტების რეგისტრაციის ორგანოს გადაწყვეტილებით — და ბათილად ცნობს ის ორგანო, რომელმაც რეგისტრაცია განახორციელა; თუ ის აღარ არსებობს — ტერიტორიულად შესაბამისი ორგანო, ხოლო საჭიროების შემთხვევაში — ნებისმიერი ორგანო. ბათილად ცნობა ხდება დაინტერესებული პირის განცხადებით ან ორგანოს საკუთარი ინიციატივით.
ერთი და იმავე პირის დაბადების/გარდაცვალების მრავალჯერადი რეგისტრაციის შემთხვევაში ორგანო უფლებამოსილია ერთ-ერთი ჩანაწერი ბათილად ცნოს. მნიშვნელოვანი შეზღუდვა: თუ სამოქალაქო აქტის რეგისტრაციის საფუძველი სასამართლოს გადაწყვეტილებაა, ამ საფუძვლით რეგისტრირებული ჩანაწერის ბათილად ცნობა დასაშვებია მხოლოდ დაინტერესებული პირის თანხმობით; თანხმობის არარსებობისას სააგენტო მიმართავს სასამართლოს. ბათილად ცნობის განაცხადი განიხილება ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსით დადგენილი წესით, საჭიროების შემთხვევაში — ზეპირი მოსმენით.
იურიდიული მნიშვნელობის მქონე ფაქტის დადგენა (მუხლები 90–97)
როდესაც საბუთი არ არსებობს და მისი სხვა წესით მიღება შეუძლებელია ან არათანაბარზომიერ ხარჯებთან არის დაკავშირებული, გზა იურიდიული მნიშვნელობის მქონე ფაქტის დადგენით მიდის. ორგანო ადგენს: პირის გარკვეულ დროსა და ვითარებაში დაბადების ან გარდაცვალების ფაქტს, აგრეთვე დაბადების ან გარდაცვალების რეგისტრაციის ფაქტს. საზღვარგარეთ მომხდარ ფაქტს ორგანო ადგენს მხოლოდ საქართველოს მოქალაქის, მისი არასრულწლოვანი შვილის, საქართველოში სტატუსის მქონე მოქალაქეობის არმქონე პირისა და საერთაშორისო დაცვის მქონე პირის მიმართ. მიმართვა შეუძლია ნებისმიერ დაინტერესებულ პირს.
წარმოებას თავისი წესები აქვს: ზეპირი მოსმენა სავალდებულოა და მასში იწვევენ განმცხადებელს, დაინტერესებულ პირებსა და მოწმეებს — ცნობა მის გამართვამდე მაინც 5 კალენდარული დღით ადრე უნდა გადაეცეს; გამოიყენება წერილობითი, ნივთიერი მტკიცებულებები, მხარეთა ახსნა-განმარტებები და მოწმეთა ჩვენებები. გადაწყვეტილება გამოიტანება განცხადების წარდგენიდან არა უგვიანეს 1 თვისა, ვადის გაგრძელება შესაძლებელია, მაგრამ საერთო ვადა 2 თვეს არ უნდა აღემატებოდეს. ყალბი ახსნა-განმარტების ან ჩვენების მიცემისთვის პასუხისმგებლობა კანონით არის გათვალისწინებული.
ხშირად დასმული კითხვები
ჩანაწერების შესწორებასთან დაკავშირებით ყველაზე ხშირად დასმული კითხვები:
რამდენ დღეში განიხილება განცხადება?
ცვლილების, შესწორების ან/და დამატების თაობაზე განცხადება ორგანომ უნდა დაასრულოს განხილვა წარდგენიდან არა უგვიანეს 15 კალენდარული დღისა; ორგანოს საკუთარი ინიციატივით შეტანისას — ადმინისტრაციული წარმოების დაწყებიდან 1 თვის ვადაში.
შეიძლება თუ არა ჩანაწერის ბათილად ცნობა ორგანოს მიერ?
დაბადებისა და გარდაცვალების ჩანაწერებისთვის — დიახ, რეგისტრაციის ორგანოს გადაწყვეტილებით; დანარჩენ შემთხვევებში ბათილად ცნობს სასამართლო. გასათვალისწინებელია: სასამართლოს გადაწყვეტილებაზე დაყრდნობით რეგისტრირებული ჩანაწერი ბათილად ცნობადია მხოლოდ დაინტერესებული პირის თანხმობით.
რომელი ფაქტების დადგენა შეუძლია ორგანოს?
პირის გარკვეულ დროსა და ვითარებაში დაბადებისა და გარდაცვალების ფაქტებს, აგრეთვე დაბადებისა და გარდაცვალების რეგისტრაციის ფაქტებს. საზღვარგარეთ მომხდარი ფაქტი დგინდება მხოლოდ განსაზღვრული პირთა მიმართ, და მხოლოდ მაშინ, თუ საბუთის სხვა გზით მიღება შეუძლებელია ან არათანაბარზომიერია.
ვინ შეიძლება იყოს განმცხადებელი?
ცვლილება/შესწორება/დამატების შესახებ — პირი, რომლის მიმართაც ჩანაწერია; მშობელი/მშვილებელი — საკუთარ მონაცემებზე; არასრულწლოვნის შემთხვევაში — მშობელი, მშვილებელი, მეურვე ან მზრუნველი; გარდაცვლილის ჩანაწერზე — ნებისმიერი დაინტერესებული პირი. ფაქტის დადგენის განაცხადზე კი ნებისმიერ დაინტერესებულ პირს აქვს უფლება.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
დაგვიკავშირდით Legal.ge-ზე: შევაფასებთ თქვენს ჩანაწერს და შეცდომის ბუნებას; განვსაზღვრავთ სწორ პროცედურას — შესწორება, ცვლილება, დამატება, ბათილად ცნობა თუ ფაქტის დადგენა; მოვამზადებთ განცხადებას და დოკუმენტურ ბაზას; წარმოგიდგენთ ორგანოსთან და ზეპირ მოსმენაზე; და საჭიროების შემთხვევაში გავასაჩივრებთ უარი. თქვენი ჩანაწერი სწორი უნდა იყოს — ამას კანონიერი გზით ვაღწევთ.