სერვისის არსი: ხელახალი რეგისტრაცია, არა აღიარების რეჟიმი
საზღვარგარეთ დარეგისტრირებული სამოქალაქო აქტი — დაბადება, ქორწინება, განქორწინება, გარდაცვალება — ხშირად საქართველოშიც სჭირდება ოფიციალურ ასლს: მემკვიდრეობის, პენსიის, სტატუსის გაფორმების ან უბრალოდ ქართულ საბუთებში ასასახავად. ამისთვის არსებობს ხელახალი რეგისტრაციის პროცედურა — საქართველოს სამოქალაქო აქტების რეგისტრაციის ორგანოში ცალკე ჩანაწერის შექმნა უცხოური საბუთის საფუძველზე. ამ სერვისით Legal.ge-ის გუნდი ამ პროცედურას თავიდან ბოლომდე გაგიტარებთ: შევაფასებთ თქვენს სიტუაციას, განვსაზღვრავთ საჭირო საბუთებს, მოვამზადებთ აპოსტილის/ლეგალიზაციის საკითხს და წარმოგიდგენთ ორგანოსთან.
მნიშვნელოვანია ერთი განმარტება თავიდანვე: ხელახალი რეგისტრაცია პროცედურაა, არა აღიარების რეჟიმი. საზღვარგარეთ დადებული ქორწინების ან განქორწინების სამართლებრივი აღიარება საქართველოში ცალკე საკითხია, რომელსაც საკუთარი გვერდი აქვს; ეს გვერდი კი უცხოურ ჩანაწერზე დაყრდნობით ქართული ჩანაწერის შექმნის წესს ეხება. ორივე გზა ხშირად ერთად ჭირდება — და ზუსტი დაყოფა კონსულტაციის პირველი ნაბიჯია.
ვის მიმართებაში და ვისი მოთხოვნით ხდება ხელახალი რეგისტრაცია (მუხლი 85)
კანონი ზუსტად განსაზღვრავს წრეს: საქართველოს მოქალაქის ან საქართველოში მუდმივი ბინადრობის ნებართვის მქონე პირის მიმართ სხვა სახელმწიფოს უფლებამოსილი ორგანოს მიერ რეგისტრირებული სამოქალაქო აქტის ხელახალი რეგისტრაცია შეიძლება განხორციელდეს იმ პირის მოთხოვნით, რომლის მიმართაც ეს აქტი რეგისტრირებულია სხვა სახელმწიფოში; ხოლო თუ აღნიშნული პირი გარდაცვლილია — ნებისმიერი პირის მოთხოვნით. ეს ნიშნავს, რომ მემკვიდრეობის გახსნისას ოჯახსაც შეუძლია გარდაცვლილის უცხოური აქტების ხელახალი რეგისტრაციის მოთხოვნა.
საფუძვლებიც კანონითაა დადგენილი: ხელახალი რეგისტრაცია ხორციელდება სამოქალაქო აქტის ჩანაწერის დამოწმებული ასლის, ამ ჩანაწერიდან ამონაწერის ან სამოქალაქო აქტის რეგისტრაციის მოწმობის საფუძველზე. იუსტიციის მინისტრის ბრძანებით შეიძლება განისაზღვროს დამატებითი საფუძვლებიც — ამიტომ საბუთების სიას თითოეულ შემთხვევაში წინასწარ ვამოწმებთ.
უცხოური საბუთები: აპოსტილი ან ლეგალიზაცია (მუხლი 11)
განაცხადის წარდგენისა და განხილვის წესი, აგრეთვე სამოქალაქო აქტების რეგისტრაციის წესი და პირობები განისაზღვრება კანონითა და იუსტიციის მინისტრის ბრძანებით. უცხოური დოკუმენტაციის მიმართ მოთხოვნა მკაფიოა: სხვა სახელმწიფოს უფლებამოსილი ორგანოს მიერ გაცემული საბუთები, რომლებიც უნდა წარედგინოს სამოქალაქო აქტების რეგისტრაციის ორგანოს, საჭიროებს ლეგალიზაციას ან აპოსტილით დამოწმებას, თუ საქართველოს კანონმდებლობით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული. სხვა სახელმწიფოში გაცემული საბუთების წარდგენის წესიც იუსტიციის მინისტრის ბრძანებით განისაზღვრება.
პრაქტიკულად ეს ის წერტილია, სადაც საქმეები ყველაზე ხშირად ჩერდება: აპოსტილი არ აქვს, თარგმანი არ არის დამოწმებული, ან საბუთი სხვა პირის სახელზეა გაცემული. ჩვენ წინასწარ ვადგენთ თითოეული საბუთის სტატუსს, ვგეგმავთ აპოსტილის/ლეგალიზაციის და თარგმნის ნაბიჯებს და ვამზადებთ პაკეტს ისე, რომ ორგანოსთან ერთივე ვიზიტი ეყოს. რაც შეეხება შედეგს: სამოქალაქო აქტის ჩანაწერი ძალაში შედის რეგისტრაციისთანავე.
რას არ აკეთებს ორგანო: უცხოურ ჩანაწერში ცვლილება (მუხლი 82)
ერთი ზღვარი მკაფიოდ უნდა ვიცოდეთ: სამოქალაქო აქტების რეგისტრაციის ორგანო არ ახორციელებს ცვლილების, შესწორების ან/და დამატების შეტანას სხვა სახელმწიფოს უფლებამოსილი ორგანოს მიერ რეგისტრირებულ სამოქალაქო აქტის ჩანაწერში. ასეთი ჩანაწერის გასწორება შეუძლებელია არც საქართველოში, არც სხვაგან — ის გაცემულია იმ სახელმწიფოს კომპეტენციით. თუ უცხოურ ჩანაწერში შეცდომაა, გზა იმ სახელმწიფოს ორგანოებისკენ მიდის; ქართული მხრიდან კი შესაძლებელია მხოლოდ სწორი დოკუმენტებით ხელახალი რეგისტრაციის განხორციელება. ეს განსხვავება ბევრ მოლოდინს შლის და დროს ზოგავს.
ქორწინება და განქორწინება: ზღვარი აღიარების საკითხთან
საზღვარგარეთ დარეგისტრირებული ქორწინებისა და განქორწინების შესახებ კითხვებს ორი სხვადასხვა გზა ემსახურება. თუ თქვენ იწყებთ ამ ქმედებათა სამართლებრივ აღიარებას საქართველოში, იხილეთ ჩვენი ცალკე გვერდი „უცხოეთში დარეგისტრირებული ქორწინებისა და განქორწინების აღიარება საქართველოში“. თუ კი საჭიროა უცხოურ ჩანაწერზე დაყრდნობით ქართული ჩანაწერის შექმნა — ანუ ხელახალი რეგისტრაცია — ეს სერვისი სწორედ თქვენთვისაა: მე-85 მუხლით დადგენილი საფუძვლებით, მოწმობის გაცემით და სრული წარმომადგენლობით. ზუსტი დაყოფა იმაზეა დამოკიდებული, რა სჭირდება თქვენს კონკრეტულ საქმეს — ამას პირველ კონსულტაციაზე ვადგენთ.
ხშირად დასმული კითხვები
ხელახალი რეგისტრაციასთან დაკავშირებით ყველაზე ხშირად დასმული კითხვები:
ვისი მოთხოვნით ხდება ხელახალი რეგისტრაცია?
საქართველოს მოქალაქის ან მუდმივი ბინადრობის ნებართვის მქონე პირის მიმართ უცხოური აქტის ხელახალი რეგისტრაცია ხდება იმ პირის მოთხოვნით, რომლის მიმართაც აქტი რეგისტრირებულია; თუ ის გარდაცვლილია — ნებისმიერი პირის მოთხოვნით. ეს მემკვიდრეობის საქმეებში განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია.
რომელი დოკუმენტი გამოდგება საფუძვლად?
სამოქალაქო აქტის ჩანაწერის დამოწმებული ასლი, ამ ჩანაწერიდან ამონაწერი ან სამოქალაქო აქტის რეგისტრაციის მოწმობა. დამატებითი საფუძვლები შესაძლოა იუსტიციის მინისტრის ბრძანებით იყოს გათვალისწინებული — თქვენს შემთხვევაში საჭირო სიას ჩვენ ვადგენთ.
საჭიროა თუ არა აპოსტილი?
დიახ — სხვა სახელმწიფოს უფლებამოსილი ორგანოს მიერ გაცემული საბუთები, რომლებიც რეგისტრაციის ორგანოს წარედგინება, საჭიროებს ლეგალიზაციას ან აპოსტილით დამოწმებას, თუ კანონმდებლობით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული. აპოსტილის თუ ლეგალიზაციის საკითხს თქვენი ქვეყნის მიხედვით წინასწარ ვწყვეტთ.
შეიძლება თუ არა უცხოურ ჩანაწერში შეცდომის გასწორება საქართველოში?
არა. სამოქალაქო აქტების რეგისტრაციის ორგანო არ ახორციელებს ცვლილების, შესწორების ან/და დამატების შეტანას სხვა სახელმწიფოს ორგანოს მიერ რეგისტრირებულ ჩანაწერში. ასეთი ჩანაწერის გასწორება მხოლოდ გამცემი სახელმწიფოს კომპეტენციაშია.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
დაგვიკავშირდით Legal.ge-ზე: შევაფასებთ თქვენს უცხოურ საბუთებს და განვსაზღვრავთ, ჯერ აღიარება თუ ხელახალი რეგისტრაცია გჭირდებათ — ან ორივე; მოვამზადებთ დოკუმენტაციას აპოსტილის/ლეგალიზაციისა და დამოწმებული თარგმნის ჩათვლით; წარმოგიდგენთ რეგისტრაციის ორგანოსთან და მივიღებთ ქართულ მოწმობას. უცხოური აქტი ქართულ სისტემაში ერთი სწორი ნაბიჯით შედის — ამ ნაბიჯს ჩვენ გავაკეთებთ.