სანოტარო გარიგების სტრუქტურირება და დადასტურება — სესხის, საჩუქრის ან იჯარის ხელშეკრულების გაფორმებისას — საზღაური გარიგების ღირებულებიდან ანგარიშდება კანონით დადგენილი ათსაფეხურიანი შკალით, და ეს შკალა ამ გვერდის მთავარი ეკონომიკური არგუმენტია: ხელშეკრულების სათანადოდ დაწერა და დადასტურება დამოუკიდებელია იმისგან, რამდენად რთულია პირობები, და წინასწარ არის გამოთვლადი. ქვემოთ მოგცემთ სრული შკალის ყველა საფეხურს, საზღაურის ზღვარს, ცალმხრივი გარიგებების ნახევარ განაკვეთს და იმ დამატებით მოქმედებათა ტარიფებს, რომლებიც სესხთან, საჩუქართან ან იჯარასთან ხშირად არის დაკავშირებული.
საზღაურის ათსაფეხურიანი შკალა გარიგების ღირებულების მიხედვით
საზღაურების შესახებ კანონის 22-ე მუხლის პირველი პუნქტი ორმხრივი და მრავალმხრივი გარიგებების დამოწმებისთვის დგენს შემდეგ განაკვეთებს — თითოეული საფეხური ცალკე არის ჩამოყალიბებული, რათა თქვენი ხელშეკრულების თანხისთვის ზუსტი პოზიცია იპოვოთ:
- 500 ლარის ჩათვლით — ღირებულების 3 %;
- 501 ლარიდან 1000 ლარის ჩათვლით — 15 ლარი + 500 ლარის ზევით თანხის 2,5 %;
- 1001 ლარიდან 2000 ლარის ჩათვლით — 27,5 ლარი + 1000 ლარის ზევით თანხის 1,5 %;
- 2001 ლარიდან 3000 ლარის ჩათვლით — 42,5 ლარი + 2000 ლარის ზევით თანხის 1 %;
- 3001 ლარიდან 5000 ლარის ჩათვლით — 52,5 ლარი + 3000 ლარის ზევით თანხის 0,5 %;
- 5001 ლარიდან 20000 ლარის ჩათვლით — 62,5 ლარი + 5000 ლარის ზევით თანხის 0,4 %;
- 20001 ლარიდან 100000 ლარის ჩათვლით — 122,5 ლარი + 20000 ლარის ზევით თანხის 0,3 %;
- 100001 ლარიდან 500000 ლარის ჩათვლით — 362,5 ლარი + 100000 ლარის ზევით თანხის 0,2 %;
- 500001 ლარიდან 1000000 ლარის ჩათვლით — 1162,5 ლარი + 500000 ლარის ზევით თანხის 0,1 %;
- 1000000 ლარის ზევით — 1662,5 ლარი + 1000000 ლარის ზევით თანხის 0,05 %.
შკალა აგებულია ისე, რომ საფეხურის ძირითადი თანხა მთლიანად ითვლება და მას ემატება მხოლოდ ზედა ზღვარს აღემატებული ნაწილის პროცენტი. ჩვენ წინასწარ გადავანგარიშებთ საზღაურს, რომ ბიუჯეტირება ზუსტი იყოს.
ცალმხრივი გარიგებები, საზღაურის ზღვარი და განაწილება
თუ ამ კანონიდან სხვა რამ არ გამომდინარეობს, ცალმხრივი გარიგებების დამოწმებისთვის საზღაური ამავე შკალის ნახევარია — ეს მნიშვნელოვანია, მაგალითად, ცალმხრივი ხასიათის დოკუმენტების გაფორმებისას. ამავე მუხლით დადგენილია ზღვარიც: ამ შკალით განსაზღვრული საზღაური არ უნდა იყოს 10000 ლარზე მეტი. თუ გარიგების დამოწმებაში კანონმდებლობით დადგენილი წესით ორი ან ორზე მეტი ნოტარიუსი მონაწილეობს, საზღაური ყველა ნოტარიუსზე თანაბრად გაიყოფა, თუ მათ შორის შეთანხმებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული.
სხვა სანოტარო მოქმედებების ტარიფები, რომლებიც ხშირად სჭირდებათ გარიგებას
სესხის, საჩუქრის ან იჯარის გაფორმება ხშირად თანმხლებ სანოტარო მოქმედებებთან ერთად ხდება. კანონის 27-ე მუხლი ამ მოქმედებათათვის განსაზღვრავს შკალის ნახევარს ან მეოთხედს შესაბამისი მინიმალური ან მაქსიმალური ზღვრებით:
- საკუთრების უფლების მოწმობის გაცემა — შკალის ნახევარი, მაგრამ არა უმეტეს 10 ლარისა;
- სამკვიდრო მოწმობის გაცემა — შკალის ნახევარი;
- სამკვიდრო ქონების დაცვასთან დაკავშირებული მოქმედებები — შკალის ნახევარი, მაგრამ არანაკლებ 10 ლარისა;
- ფულის, ფასიანი ქაღალდებისა და ფასეულობების დეპოზიტზე მიღება — შკალის მეოთხედი, ყოველი თვისთვის არანაკლებ 4 ლარისა, პლუს დეპოზიტზე დარიცხული საპროცენტო განაკვეთის მთლიანი ოდენობა;
- საჯარო რეესტრში გირავნობის რიგითობის შეცვლასთან დაკავშირებული გარიგების დამოწმება — შკალის მეოთედი, არანაკლებ 5 ლარისა;
- საჯარო რეესტრში ცვლილების შეტანის განცხადების დამოწმება — შკალის მეოთხედი, არანაკლებ 4 ლარისა.
ეს პოზიციები განსაკუთრებით შესაბამისია იჯარისა და სესხის გაფორმებისას, როცა გარიგებას თან ახლავს დეპოზიტზე გადაცემული თანხა ან რეესტრში შესატანი ცვლილება — ასეთ დროს საერთო ხარჯი წინასწარ დგინდება ამ ზღვრებით.
პროექტის შედგენა დადასტურების გარეშე
თუ ჯერ მხოლოდ ხელშეკრულების პროექტის შედგენა გჭირდებათ და სანოტარო მოქმედება ჯერ არ მოჰყვება, ამისთვის გადაიხდევინება შკალით დადგენილი განაკვეთის ნახევარი, მაგრამ არანაკლებ 2 ლარისა. პრაქტიკაში ეს ნიშნავს, რომ მოლაპარაკების ეტაპზე სრულფასოვან იურიდიულ ტექსტს მცირე ხარჯით მიიღებთ, და დადასტურებას მხოლოდ მაშინ მიმართავთ, როცა პირობები საბოლოოდ იქნება შეთანხმებული.
როგორ ვაწყობთ სესხის, საჩუქრისა და იჯარის ხელშეკრულებას
სტრუქტურირების ეტაპზე ჩვენ ვაწყობთ ხელშეკრულების ყველა პირობას: სესხის შემთხვევაში — თანხა, ვადა, პროცენტის წესი და დაბრუნების გრაფიკი; საჩუქრის შემთხვევაში — გადასაცემი ობიექტი და მიღების მომენტი; იჯარის შემთხვევაში — გამოყენების წესი, სასარგებლო საზღაური და დაბრუნების პირობები. თითოეული ფორმულირება იწერება ისე, რომ სადავო ინტერპრეტაცია არ დარჩეს, და შემდეგ დოკუმენტი მიდის ნოტარიუსთან საბოლოო სახით.
სანოტარო ფორმის არჩევისას გაითვალისწინეთ მე-2 მუხლის წესიც: იმ გარიგებისთვის, რომლისთვისაც კანონით სავალდებულოა სანოტარო ფორმა, საზღაური მხოლოდ ამ კანონით დგინდება; დანარჩენ შემთხვევებში ფორმას მხარეები თავად ირჩევენ, და საზღაური ზემოთ მოყვანილი შკალით ანგარიშდება.
ხშირად დასმული კითხვები სანოტარო გარიგების საზღაურზე
ქვემოთ — ამ თემაზე ყველაზე ხშირად დასმული კითხვები და მოკლე პასუხები.
რამდენია საზღაური სესხის ხელშეკრულების დამოწმებისთვის?
საზღაური გარიგების ღირებულებიდან იანგარიშება ათსაფეხურიანი შკალით: 500 ლარამდე — 3 %, შემდეგ — ძირითადი თანხა ზედმეტი ნაწილის პროცენტით, ზღვარამდე.
არსებობს თუ არა საზღაურის მაქსიმალური ზღვარი?
დიახ — შკალით განსაზღვრული საზღაური არ უნდა იყოს 10000 ლარზე მეტი.
რა ღირს მხოლოდ პროექტის შედგენა?
თუ სანოტარო მოქმედება არ მოჰყვება — განაკვეთის ნახევარი, მაგრამ არანაკლებ 2 ლარისა.
ცალმხრივი გარიგებისთვის საზღაური განსხვავდება თუ არა?
დიახ — ცალმხრივი გარიგებების დამოწმებისთვის საზღაური შკალის ნახევარია, თუ კანონიდან სხვა რამ არ გამომდინარეობს.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
Legal.ge-ზე ჩვენ დავაწყობთ თქვენი სესხის, საჩუქრის ან იჯარის ხელშეკრულებას სრული სტრუქტურით, წინასწარ გადავანგარიშებთ საზღაურს შკალის მიხედვით და მიგიყვანთ ნოტარიუსამდე. დაგვიკავშირდით — და თქვენი გარიგება იქნება სწორად დაწერილი და კანონით დადგენილ ფასად დადასტურებული.