შესავალი და სერვისის ზოგადი მიმოხილვა
სააღსრულებო პროცესის დაწყება და წარმართვა დაკავშირებულია მნიშვნელოვან ფინანსურ ხარჯებსა და მკაცრად განსაზღვრულ ვადებთან. როგორც კრედიტორისთვის, ისე მოვალისთვის კრიტიკულად მნიშვნელოვანია წინასწარ იცოდეს, თუ რა დაუჯდება მას მართლმსაჯულების აღსრულება. ხშირად, კრედიტორები იწყებენ სააღსრულებო წარმოებას ისე, რომ არ აქვთ გათვლილი წინასწარი ბაჟების, ექსპერტიზის, შენახვისა თუ აუქციონის ხარჯები, რაც საბოლოოდ აფერხებს პროცესს. მეორეს მხრივ, მოვალეებს ხშირად ეკისრებათ გაბერილი, კანონთან შეუსაბამო სააღსრულებო საფასური, რომლის გასაჩივრებაც შესაძლებელია. აღსრულების საფასურის, ხარჯების და ვადების კალკულაცია არის მაღალსპეციალიზებული იურიდიული სერვისი, რომლის მიზანია სააღსრულებო პროცესის სრული ფინანსური და დროითი სურათის (ბიუჯეტისა და განრიგის) წინასწარი დაზუსტება. ეს იცავს მხარეებს მოულოდნელი ფინანსური სიურპრიზებისგან და ეხმარება მათ გონივრული სტრატეგიული გადაწყვეტილებების მიღებაში.
კალკულაციის სერვისი ეფუძნება კანონმდებლობაში არსებულ რთულ ფორმულებს. მაგალითად, სახელმწიფო და კერძო აღმასრულებლების ტარიფები განსხვავებულია, საფასური დამოკიდებულია ამოღებული თანხის პროცენტულობაზე, ასევე გასათვალისწინებელია ქონების ევაკუაციის, შენახვისა და ექსპერტიზის საათობრივი თუ ფიქსირებული ხარჯები. ამას ემატება ვადების გამოთვლა — როდის დადგება ყადაღის, აუქციონისა და თანხის ჩარიცხვის ეტაპები. გამოცდილი იურისტი ამ ყველა ცვლადს ერთიან სისტემაში აქცევს.
რას მოიცავს კალკულაციის სერვისი
სერვისი მოიცავს საქმის ფინანსური და პროცედურული ასპექტების სიღრმისეულ ანალიზს. პირველ რიგში, ადვოკატი ითვლის წინასწარ გადასახდელ საფასურს, რომლის გადახდაც კრედიტორს უწევს სააღსრულებო ფურცლის ბიუროში ან კერძო აღმასრულებელთან შეტანისას. ხდება ძირითადი სააღსრულებო საფასურის კალკულაცია (რაც ძირითადად დაკმაყოფილებული მოთხოვნის 7%-ს შეადგენს, თუმცა არსებობს მინიმალური და მაქსიმალური ზღვრები). სერვისი ასევე ითვალისწინებს ფარული ხარჯების შეფასებას: რა დაჯდება ქონების აუდიტორული შეფასება, ევაკუატორით ავტომობილის გადაყვანა, საჯარიმო სადგომის დღიური გადასახადი ან ბინის საკეტის იძულებითი გაღება.
დროითი ვადების კალკულაციის ნაწილში, იურისტი ადგენს პროცესის სავარაუდო კალენდარს. ის ითვლის, რამდენი დღე სჭირდება გაფრთხილების ჩაბარებას, როდის გავა ვადა ნებაყოფლობითი შესრულებისთვის, როდის დაინიშნება პირველი და განმეორებითი აუქციონები და რა ვადებში აქვს მოვალეს გასაჩივრების უფლება. სერვისი მთავრდება კლიენტისთვის დეტალური წერილობითი ანგარიშის (ბიუჯეტისა და განრიგის გეგმის) გადაცემით, სადაც ნაჩვენებია, რა ოდენობის თანხას მიიღებს კრედიტორი სუფთად ყველა ხარჯის გამოკლების შემდეგ, ან რა თანხის გადახდა მოუწევს ჯამში მოვალეს.
გავრცელებული სიტუაციები და პრაქტიკული მაგალითები
ყველაზე გავრცელებული სიტუაციაა, როდესაც კრედიტორს აქვს მცირე მოთხოვნა (მაგალითად, 1,000 ლარი) და ითხოვს მოვალის ავტომობილის აუქციონზე გაყიდვას. კალკულაციის შედეგად ირკვევა, რომ ავტომობილის ძებნის, ევაკუაციის, სადგომზე შენახვის (თვეობით), ექსპერტიზისა და აუქციონის ხარჯები ჯამში 1,500 ლარს აღწევს. ანუ, აღსრულების ხარჯი აღემატება თავად ვალს. ასეთ დროს, იურისტი ურჩევს კრედიტორს, უარი თქვას ავტომობილის რეალიზაციაზე და ალტერნატიულ გზად აირჩიოს მოვალის ხელფასიდან თანხის ეტაპობრივი ჩამოჭრა (ინკასო), რაც თითქმის უფასო პროცედურაა.
მეორე მაგალითი ეხება მოვალის უფლებების დაცვას. მოვალემ დაფარა ძირითადი ვალი, თუმცა აღმასრულებელმა დააკისრა სააღსრულებო საფასური მაქსიმალური განაკვეთით და დაუმატა გაურკვეველი "საექსპედიტორო" ხარჯები. ადვოკატი აკეთებს ხარჯების დამოუკიდებელ კალკულაციას, ადარებს მას კანონით დადგენილ ტარიფებს და აღმოაჩენს, რომ აღმასრულებელმა ზედმეტი თანხა დაიანგარიშა. ამ კალკულაციაზე დაყრდნობით, მოვალე ასაჩივრებს ხარჯებს სასამართლოში და იზოგავს მნიშვნელოვან ფინანსებს.