შესავალი და სერვისის მიმოხილვა
ტრადიციული სასამართლო დავა ხშირად ასოცირდება ხანგრძლივ პროცედურებთან, მაღალ ფინანსურ დანახარჯებთან და ბიუროკრატიასთან. როდესაც საქმე ეხება მარტივ ფულად მოთხოვნებს (მაგალითად, გადაუხდელი სესხი, ბინის ქირა, კომუნალური გადასახადები ან ხელშეკრულებიდან გამომდინარე კონკრეტული თანხა), რომლებზეც მოვალეს, დიდი ალბათობით, არ აქვს დასაბუთებული პრეტენზია, სტანდარტული სასამართლო პროცესის გავლა არაეფექტურია. სწორედ ამიტომ, საქართველოს კანონმდებლობა გვთავაზობს უნიკალურ და სწრაფ ალტერნატივას — გამარტივებულ წარმოებას. დავალიანების გადახდევინების ბრძანების გამოცემის მოთხოვნა არის გამარტივებული წარმოების პირველი და მთავარი ეტაპი, რომელიც ხორციელდება აღსრულების ეროვნული ბიუროს მეშვეობით და არა სასამართლოში. ეს სერვისი საშუალებას აძლევს კრედიტორს, უმოკლეს ვადებში და მინიმალური ხარჯებით მოიპოვოს აღსასრულებელი დოკუმენტი.
გამარტივებული წარმოება აგებულია მხარეთა წერილობით კომუნიკაციაზე და არ მოითხოვს ზეპირ მოსმენებსა და სასამართლო სხდომებზე დასწრებას. დავალიანების გადახდევინების ბრძანების მოპოვება კრედიტორს აძლევს იგივე იურიდიულ ძალას, რასაც სასამართლოს გადაწყვეტილება, და უხსნის გზას პირდაპირი იძულებითი აღსრულებისკენ (ქონების დაყადაღება, აუქციონი).
რას მოიცავს ბრძანების გამოცემის სერვისი
სერვისი იწყება კრედიტორის მოთხოვნის იურიდიული შეფასებით. ადვოკატი ამოწმებს, აკმაყოფილებს თუ არა დავალიანება გამარტივებული წარმოების კრიტერიუმებს (ვადამოსულია თუ არა ვალი და არის თუ არა ის ფულადი ხასიათის). ამის შემდეგ მზადდება სპეციალური ფორმის ელექტრონული ან მატერიალური განცხადება აღსრულების ეროვნული ბიუროს სახელზე. განცხადებას უნდა ერთოდეს დავალიანების დამადასტურებელი მტკიცებულებები (მაგალითად, სესხის ხელშეკრულება, ხელწერილი, ინვოისი, მიღება-ჩაბარების აქტი) და ბაჟის გადახდის ქვითარი.
ბიუროში განცხადების რეგისტრაციის შემდეგ, სერვისი მოიცავს პროცესის მონიტორინგს. ბიურო უგზავნის მოვალეს ოფიციალურ შეტყობინებას და აძლევს ვადას ვალის დასაფარად ან პრეტენზიის დასაფიქსირებლად. თუ მოვალე დადგენილ ვადაში არ წარადგენს დასაბუთებულ პროტესტს, ბიურო ავტომატურად გამოსცემს დავალიანების გადახდევინების ბრძანებას. ეს სერვისი იდეალურია ბიზნეს კომპანიებისთვისა და ფიზიკური პირებისთვის, რომელთაც სურთ დროის დაკარგვის გარეშე მიიღონ იურიდიულად სავალდებულო დოკუმენტი ფულის ამოსაღებად.
გავრცელებული სიტუაციები და პრაქტიკული მაგალითები
გამარტივებული წარმოება ყველაზე აქტიურად გამოიყენება მიკროსაფინანსო ორგანიზაციების, ბანკებისა და სადისტრიბუციო კომპანიების მიერ. მაგალითად, სადისტრიბუციო კომპანიამ მიაწოდა საქონელი მაღაზიას. მაღაზიამ ხელი მოაწერა ზედნადებს და მიღება-ჩაბარების აქტს, მაგრამ თანხა არ გადაიხადა 3 თვის განმავლობაში. ნაცვლად იმისა, რომ კომპანიამ დაიწყოს ხანგრძლივი სასამართლო დავა, იგი მიმართავს აღსრულების ბიუროს. ვინაიდან მაღაზიას (მოვალეს) არ აქვს ობიექტური არგუმენტი ვალის გასაბათილებლად, იგი არ აპროტესტებს მოთხოვნას და ბიურო რამდენიმე კვირაში გამოსცემს გადახდევინების ბრძანებას.
კიდევ ერთი გავრცელებული მაგალითია ფიზიკურ პირებს შორის არსებული ხელწერილით დადასტურებული სესხი. ერთმა მეგობარმა მეორეს ასესხა თანხა, თუმცა ვადა ამოიწურა და ფულს არ უბრუნებს. კრედიტორს შეუძლია მარტივად, მხოლოდ ხელწერილის საფუძველზე შეიტანოს განცხადება გამარტივებულ წარმოებაში. თუ მოვალე დადუმდება და არ გააპროტესტებს, კრედიტორი სწრაფად მიიღებს იძულებითი აღსრულების მექანიზმს ხელში.