შესავალი და სერვისის მიმოხილვა
კომერციული ფართებიდან იძულებითი გამოსახლება სააღსრულებო სამართლის ერთ-ერთი ყველაზე რთული და სენსიტიური პროცედურაა. როდესაც იჯარის ხელშეკრულების ვადის გასვლის, საიჯარო ქირის გადაუხდელობის ან საკუთრების უფლების შეცვლის გამო კომპანია ან ფიზიკური პირი უარს ამბობს კომერციული ობიექტის (ოფისის, მაღაზიის, საწყობის, საწარმოს) ნებაყოფლობით დაცლაზე, მესაკუთრეს უწევს მიმართოს სამართლებრივ მექანიზმებს. სასამართლო გადაწყვეტილების ან სხვა აღსასრულებელი აქტის საფუძველზე, აღსრულების ეროვნული ბიურო ან კერძო აღმასრულებელი იწყებს იძულებითი გამოსახლების პროცედურას. აღნიშნული სერვისი უზრუნველყოფს მესაკუთრის უფლებების აღდგენას და კომერციული ფართის კანონიერ მფლობელობაში დაბრუნებას, ფიზიკური წინააღმდეგობისა და სამართლებრივი დაბრკოლებების დაძლევის გზით.
საყურადღებოა, რომ კომერციული ფართებიდან გამოსახლება საგრძნობლად განსხვავდება საცხოვრებელი ბინის დაცლისგან. აქ საქმე გვაქვს ბიზნესის უწყვეტობასთან, კომერციულ ინვენტართან, თანამშრომლებთან და ხშირ შემთხვევაში, მესამე პირთა კუთვნილ ქონებასთან. პროცესი მოითხოვს მაღალ კოორდინაციას აღმასრულებელს, პოლიციას, მესაკუთრესა და სპეციალიზებულ მუშახელს შორის. არასწორად წარმართულმა პროცესმა შეიძლება გამოიწვიოს ბიზნესის გაუმართლებელი დაზარალება ან მესაკუთრისთვის დამატებითი ფინანსური ვალდებულებების წარმოშობა.
რას ფარავს იძულებითი გამოსახლების სერვისი
კომერციული ობიექტებიდან იძულებითი გამოსახლების აღსრულება გულისხმობს კანონით გათვალისწინებული ყველა საჭირო ღონისძიების გატარებას ფართის გასათავისუფლებლად. სერვისი იწყება მოვალისათვის (მოქირავნისათვის) ოფიციალური გაფრთხილების გაგზავნით, სადაც განესაზღვრება გონივრული ვადა ფართის ნებაყოფლობით დასაცლელად. თუ აღნიშნული ვადა უშედეგოდ ამოიწურება, ინიშნება იძულებითი გამოსახლების თარიღი.
უშუალოდ გამოსახლების დღეს სერვისი მოიცავს ობიექტზე შესვლას (საჭიროების შემთხვევაში იძულებით, საკეტების გახსნის გზით), შიგნით არსებული კომერციული ინვენტარის, საქონლისა და ტექნიკის სრულ ინვენტარიზაციას, მათ ფრთხილად დემონტაჟს, შეფუთვასა და შენობიდან გამოტანას. იმ შემთხვევაში, თუ ყოფილი მფლობელი უარს ამბობს თავისი ნივთების წაღებაზე, აღმასრულებელი უზრუნველყოფს მათ გადატანას სპეციალურ სასაწყობე ფართში. პროცესის დასასრულს ხდება ობიექტის ახალი საკეტებით უზრუნველყოფა და კრედიტორისთვის (მესაკუთრისთვის) ოფიციალური მიღება-ჩაბარების აქტით გადაცემა.
გავრცელებული სცენარები პრაქტიკაში
ყველაზე ტიპური სცენარია კომერციული ფართის იჯარით გაცემა, როდესაც მოქირავნე წყვეტს საიჯარო გადასახადის გადახდას, თუმცა აგრძელებს ობიექტში ბიზნეს საქმიანობას. მესაკუთრე შლის ხელშეკრულებას, თუმცა მოქირავნე ფიზიკურად არ ტოვებს ტერიტორიას. ასეთ დროს, სასამართლო დავის დასრულების შემდეგ, იწყება იძულებითი აღსრულება. კიდევ ერთი სცენარი უკავშირდება იპოთეკით დატვირთული კომერციული ფართის აუქციონზე რეალიზაციას. როდესაც ახალი მესაკუთრე იძენს ფართს, ძველი მესაკუთრე კი უარს ამბობს მის დაცლაზე, ახალ მფლობელს უწევს გამოსახლების პროცედურის ინიცირება.
რთული სცენარები მოიცავს დიდ საწარმოებსა და ქარხნებს, სადაც განთავსებულია მძიმე დანადგარები. ასეთ ობიექტებიდან გამოსახლება შესაძლოა რამდენიმე დღე ან კვირაც კი გაგრძელდეს და მოითხოვს სპეციალური ტექნიკისა და ინჟინრების ჩართულობას დანადგარების უსაფრთხო დემონტაჟისთვის. ასევე პრობლემურია სავაჭრო ცენტრებიდან გამოსახლება, სადაც პროცესი უნდა წარიმართოს ისე, რომ ხელი არ შეეშალოს გვერდით მდებარე სხვა ბიზნესების ფუნქციონირებას.