სერვისის არსი: გათავისუფლებული ფართის გადაცემა
უძრავი ქონების კრედიტორისთვის გათავისუფლებულ მდგომარეობაში გადაცემა არის სააღსრულებო წარმოების ის ეტაპი, როდესაც სასამართლოს გადაწყვეტილებით მოვალეს უძრავი ქონება კრედიტორს უნდა გადასცეს მფლობელობასა თუ სარგებლობაში, ან ამ ქონებიდან პირები უნდა გამოსახლდნენ. ამ დროს აღსრულების ეროვნული ბიუროს ამოცანაა ქონების ფაქტობრივად გათავისუფლება და მისი კრედიტორისთვის გადაცემაა — ისე, რომ ფართში არც მოვალე დარჩეს და არც მისი ნივთები. წესს ადგენს „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონის მუხლი 84 (სხვისი მფლობელობიდან ან/და სარგებლობიდან უძრავი ქონების გამოთხოვა).
პრაქტიკაში ეს ერთ-ერთი ყველაზე დაძაბული აღსრულების კატეგორიაა: დავა ეხება საცხოვრებელს, ემოციური და ფინანსური ინტერესები მაღალია, ხოლო პროცედურის ყოველი ნაბიჯი — გაფრთხილებიდან გამოსახლების დღემდე — კანონით ზუსტად არის დარეგულირებული. ამ გვერდზე აღწერილია ეს ნაბიჯები და მხარეთა უფლებები თითოეულ მათგანზე.
წერილობითი გაფრთხილება და ნებაყოფლობით შესრულების ვადა
სხვისი მფლობელობიდან ან/და სარგებლობიდან უძრავი ქონების გამოთხოვის საქმეზე, როდესაც აღსასრულებელი გადაწყვეტილება ითვალისწინებს უძრავი ქონების კრედიტორის მფლობელობაში და სარგებლობაში გადაცემას ან/და მისი პირების გამოსახლებას (გამოყვანას), აღსრულების ეროვნული ბიურო უზრუნველყოფს უძრავი ქონების კრედიტორისთვის გათავისუფლებულ მდგომარეობაში გადაცემას. სააღსრულებო ფურცელში მითითებული უძრავი ქონებიდან მოვალის და მასთან მყოფი პირების გამოსახლება (გამოყვანა) ხდება მათ კუთვნილ მოძრავ ქონებასთან ერთად.
აღსრულების ეროვნული ბიურო მოვალეს უბარებს წერილობით გაფრთხილებას, რომელშიც აღინიშნება: გადაწყვეტილების ნებაყოფლობით შესრულებისათვის განსაზღვრული ვადა — 10 კალენდარული დღე; ამ ვადაში ნებაყოფლობით შეუსრულებლობის შემთხვევაში გამოსახლების იძულების წესით განხორციელების შესახებ; სააღსრულებო მოქმედების დღეს მოვალის ადგილზე არყოფნის შემთხვევაში გამოსახლების მის დაუსწრებლად, იძულების წესით განხორციელების შესახებ; და იძულების წესით გამოსახლების თარიღი და დრო. ეს გაფრთხილება მოვალეს აძლევს რეალურ შანსს თავად დატოვოს ფართი და აირიდოს იძულებითი ღონისძიების ხარჯები და დაძაბულობა.
გამოსახლების ჩატარება: კრედიტორის მონაწილეობა და ვალდებულებები
აღსრულების ეროვნული ბიურო კრედიტორს აცნობებს გამოსახლების იძულების წესით განხორციელების თარიღსა და დროს, და კრედიტორი ვალდებულია დაესწროს გამოსახლებას. კრედიტორის გამოუცხადებლობა ამ სააღსრულებო მოქმედების გადადების საფუძველია: ბიურო მხარეებს ატყობინებს ახალ თარიღს, ხოლო კრედიტორის განმეორებით გამოუცხადებლობა იწვევს სააღსრულებო წარმოების დასრულებას და კრედიტორისთვის სააღსრულებო ფურცლის დაბრუნებას. ამიტომ კრედიტორისთვის დადგენილ დროს გამოცხადება არა უბრალო ფორმალობა, არამედ მისივე მოთხოვნის შემდეგი ეტაპის პირობაა.
მოვალის არყოფნა, ქონების აღწერა და პასუხისმგებლობა
თუ მოვალე ან მისი წარმომადგენელი ესწრება გამოსახლებას და არ ცლის უძრავ ქონებას, აღმასრულებელი უფლებამოსილია თავად უზრუნველყოს მოვალის ქონების გატანა; ასეთ შემთხვევაში ბიურო არ აგებს პასუხს ქონების დაკარგვის, დაზიანების ან განადგურებისთვის. თუ მოვალე გაფრთხილების მიუხედავად არ ესწრება, ბიუროს თავმჯდომარის ნებართვით აღმასრულებელი უფლებამოსილია მესაკუთრის/მფლობელის თანხმობის გარეშე შეაღწიოს უძრავ ქონებაში, თუ შეუძლებელი იყო ზიანის სხვა საშუალებებით აცილება; შეღწევისას აღმასრულებელი ვალდებულია ყველა ღონე იხმაროს ადამიანის სიცოცხლისა და ჯანმრთელობისთვის ზიანის თავიდან ასაცილებლად.
შეღწევის შემდეგ აღმასრულებელი აღწერს უძრავ ქონებაში განთავსებულ ნივთებს, ადგენს ქონების აღწერის აქტს და მის ასლს გადასცემს კრედიტორს. კრედიტორმა უნდა უზრუნველყოს მოვალის ნივთების შენახვა ან მოვალისთვის გადაცემა. მოვალეს ეკისრება გამოსახლების, ნივთების შენახვისა და გადაცემის ხარჯები. გამოსახლების შესახებ აღმასრულებელი ადგენს ოქმს, რომელსაც ხელს აწერენ სააღსრულებო წარმოების მხარეები და დამსწრე პირები; ხელმოწერაზე უარის თქმის შემთხვევაში ამის შესახებ აღნიშვნა კეთდება ოქმში. თუ გამოსახლებისას პირები აღმასრულებლის კანონიერ მოთხოვნებს არ დაუმორჩილდებიან, აღმასრულებლის მიმართვის საფუძველზე აღსრულების პოლიცია ან/და შინაგან საქმეთა სამინისტროს შესაბამისი ტერიტორიული ორგანო ვალდებულია გაუწიოს მას სათანადო დახმარება.
ხშირად დასმული კითხვები
რამდენი დრო აქვს მოვალეს ფართის ნებაყოფლობით დასატოვებლად?
გაფრთხილებაში მითითებული ვადა 10 კალენდარული დღეა. ამ ვადის გასვლის შემდეგ გამოსახლება ხორციელდება იძულების წესით, განსაზღვრულ თარიღსა და დროს.
რა მოჰყვება კრედიტორის გამოუცხადებლობას?
პირველი გამოუცხადებლობა მოქმედების გადადების საფუძველია; განმეორებითი გამოუცხადებლობა კი იწვევს სააღსრულებო წარმოების დასრულებას და კრედიტორისთვის სააღსრულებო ფურცლის დაბრუნებას.
შეუძლიათ თუ არა აღმასრულებელს ფართში თანხმობის გარეშე შეღწევა?
დიახ, მოვალის არყოფნის შემთხვევაში, ბიუროს თავმჯდომარის ნებართვით, თუ ზიანის სხვა საშუალებით აცილება შეუძლებელი იყო; ამასთან, შეღწევისას აღმასრულებელი ვალდებულია ადამიანის სიცოცხლისა და ჯანმრთელობის დაცვის ყველა ღონე მიიღოს.
ვინ ფიქსირებს მოვალის ნივთებს და ვინ ანაზღაურებს ხარჯებს?
ნივთებს აღწერს აღმასრულებელი, ადგენს აღწერის აქტს და ასლს კრედიტორს გადასცემს; კრედიტორი უზრუნველყოფს შენახვას ან მოვალისთვის გადაცემას. გამოსახლების, შენახვისა და გადაცემის ხარჯები მოვალეს ეკისრება.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
გათავისუფლებულ ფართზე გადაცემა მოითხოვს როგორც კრედიტორის, ისე მოვალის მხრიდან პროცედურის ზუსტ ცოდნას — ვადების, გაფრთხილების შინაარსისა და გასაჩივრების გზების ჩათვლით. Legal.ge პლატფორმაზე შეგიძლიათ მოიძიოთ სააღსრულებო და სამოქალაქო სამართლის გამოცდილი იურისტი, რომელიც დაგეხმარებთ გადაწყვეტილების აღსრულებამდე მიყვანაში, გაფრთხილებისა და სააღსრულებო მოქმედებების კონტროლში და, საჭიროების შემთხვევაში, აღმასრულებლის მოქმედების გასაჩივრებაში. შეარჩიეთ სპეციალისტი და დაიცავით თქვენი უფლებები უძრავი ქონების გადაცემის ყველა ეტაპზე.