შესავალი: აგრარული აქტივების როლი აღსრულებაში
მიწის ნაკვეთზე ყადაღის დადება და მასზე არსებული მოსავლის უზრუნველყოფა წარმოადგენს სააღსრულებო წარმოების სპეციფიკურ და სტრატეგიულად მნიშვნელოვან მიმართულებას. საქართველოში, სადაც სოფლის მეურნეობა ეკონომიკის ერთ-ერთი მსხვილი სექტორია, სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთები და მათზე მოყვანილი კულტურები (ყურძენი, თხილი, ციტრუსი, ხორბალი) ხშირად წარმოადგენს მოვალის მთავარ ან ერთადერთ ღირებულ აქტივს. როდესაც მოვალე (ფერმერი, აგრო-კომპანია) ვერ ფარავს საბანკო კრედიტს ან სხვა ვალდებულებებს, კრედიტორისთვის აუცილებელია არა მხოლოდ თავად მიწის ნაკვეთის დაყადაღება და გაყიდვა, არამედ იმ მოსავლის გადარჩენა და რეალიზაცია, რომელიც ამ მიწაზე მოდის. ეს პროცესი ორმაგად რთულია, რადგან მოსავალი მალფუჭებადი და დროზე დამოკიდებული აქტივია. თუ აღსრულება არ განხორციელდა დროულად (რთველის ან მოსავლის აღების პერიოდში), მოსავალი შეიძლება განადგურდეს ან მოვალემ ის მალულად გაყიდოს, რითაც კრედიტორი დაკარგავს ვალის ამოღების მნიშვნელოვან წყაროს.
აღნიშნული იურიდიული სერვისი ფარავს კომპლექსურ სააღსრულებო ღონისძიებებს, რომელიც ითვალისწინებს როგორც უძრავი, ისე მოძრავი (მოსავლის) ქონების დაცვას. პირველ ეტაპზე ხდება საჯარო რეესტრში მიწის ნაკვეთზე ყადაღის ელექტრონული რეგისტრაცია, რაც კრძალავს მიწის გასხვისებას ან იჯარით გაცემას. მეორე ეტაპზე, კრედიტორის იურისტი და აღმასრულებელი გადიან ადგილზე, რათა აღწერონ და დააყადაღონ მიწაზე არსებული ნარგავები და ჯერ კიდევ აუღებელი (ან უკვე აღებული და დასაწყობებული) მოსავალი. მომსახურება მოიცავს აგრო-ექსპერტების ჩართვას მოსავლის მოცულობისა და საბაზრო ღირებულების შესაფასებლად. კრიტიკულად მნიშვნელოვანია მოსავლის ფიზიკური დაცვის (სეკვესტრის) უზრუნველყოფა – იურისტი შუამდგომლობს, რომ დაინიშნოს ქონების მმართველი, რომელიც გააკონტროლებს მოსავლის აღების, ტრანსპორტირებისა და უსაფრთხო დასაწყობების პროცესს, რათა გამოირიცხოს მოსავლის მოპარვა ან გაფუჭება შემდგომი აუქციონით რეალიზაციამდე.
გავრცელებული პრაქტიკული სცენარები
პრაქტიკაში ეს მექანიზმი ყველაზე ხშირად გამოიყენება აგრო-სესხებთან დაკავშირებული დავებისას. მაგალითად, ფერმერმა აიღო სესხი ვენახის გასაშენებლად, უზრუნველყოფად ბანკში ჩადო მიწის ნაკვეთი, მაგრამ ვეღარ იხდის სესხს. ბანკი იწყებს აღსრულებას სწორედ რთველის წინ. ბანკის იურისტი უზრუნველყოფს, რომ დაყადაღდეს არა მარტო მიწა, არამედ მოსავალიც (ყურძენი). მოსავალი იყიდება აუქციონზე, ან ღვინის ქარხანას ბარდება, და მიღებული თანხით იფარება ვალი. სხვა სცენარი ეხება მსხვილ სასათბურე მეურნეობებს ან მეფრინველეობის/მესაქონლეობის ფერმებს, სადაც ყადაღა ედება როგორც მიწას და შენობებს, ისე ბიოლოგიურ აქტივებს. ხშირია მემკვიდრეობითი ან საოჯახო დავებიც, სადაც ერთ-ერთი მხარე ცდილობს მოსავლის მითვისებას, მეორე მხარე კი ითხოვს მის ყადაღასა და შენახვას დავის საბოლოო გადაწყვეტამდე. ყველა ამ შემთხვევაში დროული სამართლებრივი რეაგირება გადამწყვეტია.