მოძრავ ქონებაზე ყადაღის დადება

ყადაღადადებული ქონების შეფასება

რამდენი დღე მაქვს ქონების შეფასების გასასაჩივრებლად?

საქართველოს კანონმდებლობით, მხარეს უფლება აქვს სააღსრულებო მოქმედება (მათ შორის შეფასების აქტი) გაასაჩივროს სასამართლოში შეტყობინების მიღებიდან ან ფაქტის შეტყობიდან 15 კალენდარული დღის ვადაში.

ვინ იხდის ქონების შეფასების ექსპერტიზის ხარჯებს?

აუდიტორის მიერ ქონების შეფასების ხარჯი წარმოადგენს სააღსრულებო ხარჯს, რომელსაც თავდაპირველად ფარავს აღსრულების ეროვნული ბიურო (ან კრედიტორი), თუმცა საბოლოოდ ის ეკისრება მოვალეს და იქვითება ქონების გაყიდვის თანხიდან.

აჩერებს თუ არა შეფასების გასაჩივრება აუქციონს ავტომატურად?

არა. სარჩელის შეტანა ავტომატურად არ აჩერებს აუქციონს. ამისთვის აუცილებელია, იურისტმა სასამართლოში წარადგინოს დასაბუთებული შუამდგომლობა აღსრულების შეჩერების შესახებ და მოიპოვოს მოსამართლის შესაბამისი განჩინება.

3 წთ·3 აპრ 2026

შესავალი: შეფასების როლი სააღსრულებო პროცესში

ყადაღადადებული ქონების შეფასება სააღსრულებო სამართალწარმოების ერთ-ერთი ყველაზე კრიტიკული და ხშირად სადავო ეტაპია. მას შემდეგ, რაც მოვალის ქონება (უძრავი თუ მოძრავი) აღიწერება და დაედება ყადაღა, აუცილებელია განისაზღვროს მისი რეალური საბაზრო ღირებულება, რათა ქონება გატანილ იქნას ელექტრონულ აუქციონზე. სწორედ შეფასების დასკვნაზეა დამოკიდებული, თუ რა იქნება ქონების საწყისი სარეალიზაციო ფასი აუქციონზე. ეს საკითხი პირდაპირ აისახება როგორც კრედიტორის, ისე მოვალის ფინანსურ ინტერესებზე. კრედიტორი დაინტერესებულია, რომ ქონება გაიყიდოს საკმარის ფასად ვალის დასაფარად, ხოლო მოვალე სასიცოცხლოდ დაინტერესებულია, რომ ქონება არ გაიყიდოს საბაზრო ღირებულებაზე ბევრად ნაკლებ ფასად (ე.წ. ჩალის ფასად), რათა ვალის დაფარვის შემდეგ მინიმალური დანაკარგი განიცადოს. ამიტომ, ობიექტური, პროფესიონალური და კანონმდებლობასთან სრულ შესაბამისობაში ჩატარებული შეფასება წარმოადგენს სამართლიანი აღსრულების ქვაკუთხედს.

რას მოიცავს ქონების შეფასების იურიდიული სერვისი

ყადაღადადებული ქონების შეფასების იურიდიული მომსახურება ფარავს ექსპერტიზის პროცესის სრულ სამართლებრივ ზედამხედველობას. სერვისი იწყება აღმასრულებლის მიერ დამოუკიდებელი აუდიტორის (შემფასებლის) დანიშვნის კონტროლით. იურისტები უზრუნველყოფენ, რომ შემფასებელმა დროულად და სრულყოფილად დაათვალიეროს ობიექტი. განსაკუთრებული მნიშვნელობა ენიჭება სპეციფიკური ქონების – მაგალითად, მოქმედი ბიზნესის წილების, უნიკალური საწარმოო დანადგარების ან ინტელექტუალური საკუთრების – შეფასების პროცესს, სადაც იურისტი რთავს შესაბამისი დარგის ექსპერტებს ადეკვატური ფასის დასადგენად. მომსახურების უმნიშვნელოვანესი ნაწილია მიღებული შეფასების დასკვნის (ექსპერტიზის აქტის) კრიტიკული ანალიზი. თუ დასკვნა არაობიექტურია, სერვისი მოიცავს სასამართლოში მის გასაჩივრებას, განმეორებითი ან ალტერნატიული ექსპერტიზის დანიშვნის მოთხოვნას და კლიენტის (კრედიტორის ან მოვალის) ფინანსური ინტერესების აგრესიულ დაცვას.

გავრცელებული პრაქტიკული სცენარები

პრაქტიკაში შეფასების ეტაპზე დავები თითქმის ყოველთვის წარმოიშობა უძრავი ქონების (ბინების, მიწის ნაკვეთების, კომერციული ფართების) იძულებითი რეალიზაციისას. ტიპური სცენარია, როდესაც მოვალე მიიჩნევს, რომ ბიუროს მიერ დანიშნულმა აუდიტორმა მისი ბინა საბაზრო ფასზე 30-40%-ით იაფად შეაფასა. მოვალე ქირაობს იურისტს და ალტერნატიულ კერძო აუდიტორს, რათა სასამართლოში დაამტკიცოს შეფასების უსაფუძვლობა და შეაჩეროს აუქციონი. მეორე მხრივ, ხშირია შემთხვევები, როდესაც კრედიტორს (მაგალითად, ბანკს) არ აწყობს ქონების ზედმეტად მაღალი შეფასება. თუ ქონება ძალიან მაღალ ფასად შეფასდა, მისი საწყისი აუქციონის ფასიც მაღალი იქნება, რის გამოც მყიდველი არ გამოჩნდება და რეალიზაციის პროცესი თვეობით გაიწელება. ბიზნეს დავების დროს, განსაკუთრებით რთულია დაყადაღებული სასაქონლო მარაგების (მაგალითად, მალფუჭებადი პროდუქციის ან სეზონური ტანსაცმლის) შეფასება, სადაც დროის ფაქტორი გადამწყვეტია და სწრაფი ექსპერტიზა სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია.

განახლდა: 7 ნოე 2026