შესავალი: ავიაციის სამართლებრივი საფუძვლები
საჰაერო ხომალდის რეგისტრაცია და რეგისტრაციის გაუქმება (De-registration) არის ფუნდამენტური პროცესი, რომელიც განსაზღვრავს თვითმფრინავის ეროვნულ კუთვნილებას და მისი ექსპლუატაციის კანონიერებას. საქართველო, როგორც ICAO-ს (სამოქალაქო ავიაციის საერთაშორისო ორგანიზაცია) წევრი ქვეყანა, მკაცრად იცავს საერთაშორისო სტანდარტებს. საქართველოს სამოქალაქო საჰაერო ხომალდების სახელმწიფო რეესტრში რეგისტრაცია ხომალდს ანიჭებს საქართველოს ეროვნულ ნიშანს (4L), რაც ნიშნავს, რომ მასზე ვრცელდება საქართველოს იურისდიქცია და უსაფრთხოების რეგულაციები. ეს სერვისი კრიტიკულია ავიაკომპანიებისთვის, ლიზინგის გამცემი კომპანიებისთვის და კერძო მფლობელებისთვის, რომლებსაც სურთ თვითმფრინავის ან ვერტმფრენის ლეგალური ოპერირება ან გასხვისება. პროცესი მოიცავს არა მხოლოდ ბიუროკრატიულ ნაწილს, არამედ რთულ ტექნიკურ და სამართლებრივ შემოწმებებს.
რას მოიცავს ეს მომსახურება?
მომსახურება ფარავს სრულ ციკლს ხომალდის შეძენიდან/ლიზინგიდან მის რეესტრიდან ამოღებამდე. სპეციალისტები გთავაზობენ:
- დოკუმენტაციის მომზადებას: საკუთრების უფლების დამადასტურებელი საბუთების (ნასყიდობის ხელშეკრულება, Bill of Sale), ლიზინგის ხელშეკრულებისა და ტექნიკური პასპორტების სამართლებრივ გამართვას.
- სამოქალაქო ავიაციის სააგენტოსთან (GCAA) ურთიერთობას: განაცხადის წარდგენას და კომუნიკაციას რეგისტრაციის პროცესში.
- IDERA-ს რეგისტრაციას: „კეიპტაუნის კონვენციის“ ფარგლებში შეუქცევადი უფლებამოსილების რეგისტრაციას, რაც იცავს კრედიტორის/ლიზინგის გამცემის უფლებებს.
- ტექნიკური ინსპექტირების კოორდინაციას: საჰაერო ხომალდის ვარგისიანობის სერტიფიკატის (Certificate of Airworthiness) მისაღებად საჭირო შემოწმებების ორგანიზებას.
- რეგისტრაციის გაუქმებას (De-registration): ხომალდის ამოღებას რეესტრიდან ექსპორტის ან სხვა ქვეყანაში რეგისტრაციის მიზნით.
- იპოთეკისა და გირავნობის რეგისტრაციას: საჰაერო ხომალდზე უფლებრივი დატვირთვის ასახვას რეესტრში.
გავრცელებული სიტუაციები და სცენარები
ტიპური სცენარია ქართული ავიაკომპანიის მიერ ბოინგის ან ეარბასის ლიზინგი ირლანდიური კომპანიისგან. ლიზინგის გამცემი ითხოვს IDERA-ს რეგისტრაციას, რათა გადახდის შეწყვეტის შემთხვევაში შეძლოს თვითმფრინავის სწრაფად დაბრუნება. იურისტი ამზადებს ყველა დოკუმენტს და არეგისტრირებს უფლებას. მეორე სცენარია კერძო თვითმფრინავის შეძენა: მფლობელს სურს მისი რეგისტრაცია საქართველოში დაბალი გადასახადების ან ოპერირების სიმარტივის გამო. სპეციალისტი უზრუნველყოფს ხომალდის ტექნიკურ და იურიდიულ შესაბამისობას. მესამე შემთხვევაა რეგისტრაციის გაუქმება: როდესაც ლიზინგის ვადა იწურება და ხომალდი უნდა დაბრუნდეს მფლობელთან ან გაიყიდოს სხვა ქვეყანაში, საჭიროა „საექსპორტო ვარგისიანობის სერტიფიკატი“ და რეესტრიდან ამოღება, რაც რთული პროცედურაა.
საქართველოს სამართლებრივი ჩარჩო
სფერო რეგულირდება საქართველოს საჰაერო კოდექსით და სამოქალაქო ავიაციის სააგენტოს დირექტორის ბრძანებებით (წესები სამოქალაქო საჰაერო ხომალდების რეგისტრაციის შესახებ). საერთაშორისო დონეზე უმნიშვნელოვანესია „საერთაშორისო სამოქალაქო ავიაციის შესახებ“ ჩიკაგოს კონვენცია და „მოძრავ მოწყობილობებზე საერთაშორისო გარანტიების შესახებ“ კეიპტაუნის კონვენცია. სწორედ კეიპტაუნის კონვენცია უზრუნველყოფს საერთაშორისო კრედიტორების დაცულობას და IDERA-ს (Irrevocable De-registration and Export Request Authorization) მექანიზმის მოქმედებას საქართველოში. ტექნიკური კუთხით მოქმედებს ევროპული რეგულაციები (EASA სტანდარტებთან ჰარმონიზებული წესები).
პროცესი: როგორ ხდება რეგისტრაცია?
პროცესი იწყება განაცხადის შეტანით სამოქალაქო ავიაციის სააგენტოში. განმცხადებელმა უნდა წარადგინოს საკუთრების უფლების დოკუმენტი, წინა რეგისტრაციის გაუქმების ცნობა (თუ ხომალდი მეორადია), დაზღვევის პოლისი და ტექნიკური დოკუმენტაცია. სააგენტოს ინსპექტორები ამოწმებენ ხომალდს ფიზიკურად (შესაძლოა საზღვარგარეთაც). თუ ყველაფერი წესრიგშია, გაიცემა რეგისტრაციის მოწმობა და ხომალდს ენიჭება ბორტის ნომერი (მაგ. 4L-ABC). IDERA-ს რეგისტრაცია ხდება დამატებითი განაცხადით. რეგისტრაციის გაუქმებისას პროცესი შებრუნებულია — მოწმდება ხომალდის სტატუსი (ხომ არ ადევს ყადაღა) და გაიცემა რეესტრიდან ამოღების ცნობა.
რატომ უნდა აირჩიოთ სპეციალისტი Legal.ge-ზე?
საავიაციო სამართალი არის ვიწრო და სპეციფიკური დარგი. Legal.ge გაძლევთ წვდომას იურისტებზე, რომლებსაც აქვთ გამოცდილება საავიაციო ტრანზაქციებში და პირდაპირი კომუნიკაცია სამოქალაქო ავიაციის სააგენტოსთან. ჩვენი სპეციალისტები უზრუნველყოფენ, რომ თქვენი მრავალმილიონიანი აქტივი იყოს დაცული, რეგისტრირებული და მზად ფრენისთვის უმოკლეს ვადებში. ენდეთ პროფესიონალებს, რომლებმაც იციან ავიაციის ენა.
განახლდა: ...