ბაზელის შესაბამისობა (Basel Compliance) წარმოადგენს საქართველოს საბანკო სისტემის სტაბილურობის ქვაკუთხედს. ბაზელის საბანკო ზედამხედველობის კომიტეტის (BCBS) მიერ შემუშავებული სტანდარტები (ბაზელი I, II და III) მიზნად ისახავს ბანკების ფინანსური მდგრადობის გაძლიერებას და სისტემური რისკების მინიმუმამდე დაყვანას. საქართველოში, სადაც საბანკო სექტორი ეკონომიკის დომინანტი ნაწილია, ეროვნული ბანკი (სებ) აქტიურად ნერგავს ბაზელის პრინციპებს. ეს სერვისი გულისხმობს კომერციული ბანკებისა და საფინანსო ინსტიტუტებისთვის კომპლექსურ იურიდიულ და მარეგულირებელ მხარდაჭერას, რათა მათ სრულად დააკმაყოფილონ კაპიტალის, ლიკვიდობისა და რისკების მართვის მკაცრი საერთაშორისო მოთხოვნები. ბაზელის სტანდარტებთან შესაბამისობა არ არის მხოლოდ სავალდებულო ნორმა — ეს არის ბანკის რეპუტაციის, ინვესტორთა ნდობისა და გრძელვადიანი სტაბილურობის გარანტი.
რას მოიცავს ბაზელის შესაბამისობის სერვისი?
ჩვენი პლატფორმის სპეციალისტები გთავაზობენ სრულ საკონსულტაციო მომსახურებას ბაზელის ჩარჩო-რეგულაციების დანერგვასა და მონიტორინგზე:
- სამი ძირითადი საყრდენის (Pillars) იმპლემენტაცია: მინიმალური კაპიტალური მოთხოვნების (Pillar 1), საზედამხედველო განხილვის პროცესის (Pillar 2) და ბაზრის დისციპლინის/გამჭვირვალობის (Pillar 3) მოთხოვნების შესრულების სამართლებრივი უზრუნველყოფა.
- ICAAP და ILAAP პროცესების მართვა: კაპიტალის ადეკვატურობის შეფასების შიდა პროცესისა (ICAAP) და ლიკვიდობის ადეკვატურობის შეფასების შიდა პროცესის (ILAAP) დოკუმენტაციის მომზადება და იურიდიული აუდიტი.
- რისკების მართვის ჩარჩო: საკრედიტო, საბაზრო და ოპერაციული რისკების მართვის პოლიტიკების შემუშავება ბაზელის სტანდარტების შესაბამისად.
- სტრეს-ტესტების სამართლებრივი მხარდაჭერა: სტრეს-ტესტების სცენარების შემუშავებაში მონაწილეობა და შედეგების მარეგულირებელთან კომუნიკაცია.
- ანგარიშგების სისტემების გამართვა: ეროვნული ბანკისთვის წარსადგენი „Pillar 3“ ანგარიშგების მომზადება, რაც მოიცავს ინფორმაციის საჯაროდ გამჟღავნების სტანდარტებს.
ხშირი სცენარები და საჭიროებები
ბაზელის შესაბამისობასთან დაკავშირებული საკითხები განსაკუთრებით აქტუალურია შემდეგ სიტუაციებში:
- ახალი რეგულაციების ამოქმედება: როდესაც ეროვნული ბანკი იღებს ახალ დადგენილებას (მაგალითად, ბაზელი III-ის ფარგლებში ბუფერების შემოღება) და ბანკს სჭირდება შიდა პროცესების სწრაფი ადაპტაცია.
- საზედამხედველო შემოწმება (SREP): ეროვნული ბანკის მიერ ჩატარებული საზედამხედველო შემოწმებისა და შეფასების პროცესისთვის მომზადება და შედეგებზე რეაგირება.
- კაპიტალის დამატება: როდესაც ბანკს სჭირდება დამატებითი პირველადი ან მეორადი კაპიტალის მოზიდვა (მაგ. სუბორდინირებული სესხი) და საჭიროა ტრანზაქციის სტრუქტურირება ბაზელის კრიტერიუმების მიხედვით.
- რისკების შეწონვა: აქტივების რისკის მიხედვით შეწონვის (RWA) მეთოდოლოგიის დახვეწა, რათა ოპტიმიზირებულ იქნას კაპიტალის მოხმარება.
საქართველოს სამართლებრივი ჩარჩო
ბაზელის სტანდარტების იმპლემენტაცია საქართველოში ხორციელდება საქართველოს ორგანული კანონით „საქართველოს ეროვნული ბანკის შესახებ“ და კანონით „კომერციული ბანკების საქმიანობის შესახებ“. უშუალო ტექნიკური რეგლამენტირება ხდება ეროვნული ბანკის პრეზიდენტის ბრძანებებით, როგორიცაა „კომერციული ბანკების კაპიტალის ადეკვატურობის მოთხოვნების შესახებ დებულება“ და „კომერციული ბანკების ლიკვიდობის გადაფარვის კოეფიციენტის (LCR) შესახებ დებულება“. ეს ნორმატიული აქტები პირდაპირ ეყრდნობა ბაზელის კომიტეტის რეკომენდაციებს და ევროკავშირის დირექტივებს (CRD/CRR), რაც ქართულ საბანკო კანონმდებლობას თავსებადს ხდის ევროპულ სტანდარტებთან. მარეგულირებლის მოთხოვნების შეუსრულებლობა იწვევს სანქციებს, დამატებითი კაპიტალური ბუფერების დაწესებას ან ლიცენზიის შეჩერებას.
მომსახურების პროცესი: რას უნდა ელოდოთ
პროცესი იწყება არსებული მდგომარეობის დიაგნოსტიკით (Gap Analysis) — რამდენად შეესაბამება ბანკის შიდა პროცედურები და კაპიტალიზაცია ბაზელის მოთხოვნებს. იურისტები და რისკების მენეჯერები ერთობლივად ამუშავებენ სამოქმედო გეგმას ხარვეზების აღმოსაფხვრელად. ეს შეიძლება მოიცავდეს კორპორაციული მართვის სტრუქტურის ცვლილებას, ახალი პოლიტიკების დამტკიცებას ან კაპიტალის სტრუქტურის ოპტიმიზაციას. საბოლოო ეტაპია ანგარიშგების წარდგენა ეროვნულ ბანკში და უკუკავშირის მართვა.
რატომ უნდა აირჩიოთ Legal.ge?
ბაზელის შესაბამისობა მოითხოვს სპეციფიკურ, ნიშურ ცოდნას, რომელიც აერთიანებს იურისპრუდენციას, ფინანსებსა და რისკების მართვას. Legal.ge-ზე თქვენ იპოვით ექსპერტებს, რომლებსაც აქვთ საბანკო რეგულაციებთან მუშაობის მრავალწლიანი გამოცდილება და ღრმად ესმით ეროვნული ბანკის მეთოდოლოგია. ჩვენი დახმარებით თქვენი ფინანსური ინსტიტუტი არა მხოლოდ აირიდებს მარეგულირებელ სანქციებს, არამედ გააუმჯობესებს ფინანსურ მდგრადობასა და საოპერაციო ეფექტურობას.
განახლდა: ...
