UNCITRAL-ის (გაეროს საერთაშორისო სავაჭრო სამართლის კომისია) საარბიტრაჟო წესები წარმოადგენს ოქროს სტანდარტს საერთაშორისო კომერციულ და საინვესტიციო არბიტრაჟში. ეს წესები უნივერსალურია და შექმნილია იმისთვის, რომ მოარგოს საარბიტრაჟო პროცესი ნებისმიერი ტიპის დავას, მიუხედავად იმისა, ადმინისტრირებას უწევს მას რომელიმე ინსტიტუტი თუ მიმდინარეობს „Ad Hoc“ (ინსტიტუტის გარეშე) რეჟიმში. საქართველოში და საერთაშორისო დონეზე, UNCITRAL-ის წესები ხშირად გამოიყენება სახელმწიფოებსა და კერძო ინვესტორებს შორის დავების, ასევე რთული კომერციული კონფლიქტების გადასაწყვეტად. ეს წესები მხარეებს ანიჭებს მაქსიმალურ მოქნილობას, შექმნან მათ საჭიროებებზე მორგებული პროცედურა, თუმცა ეს თავისუფლება მოითხოვს მაღალი დონის იურიდიულ კვალიფიკაციას პროცესის ეფექტური მართვისთვის.
UNCITRAL-ის წესებით წარმართული არბიტრაჟი განსხვავდება ინსტიტუციური არბიტრაჟისგან იმით, რომ აქ ხშირად არ არსებობს ცენტრალიზებული ადმინისტრაციული ორგანო (თუ მხარეებმა სხვა რამ არ შეათანხმეს). ეს ნიშნავს, რომ იურისტებს და არბიტრებს ეკისრებათ მეტი პასუხისმგებლობა პროცესის ორგანიზებაზე. მომსახურება მოიცავს სრულ სამართლებრივ მხარდაჭერას, დაწყებული საარბიტრაჟო შეტყობინების გაგზავნიდან, დამთავრებული გადაწყვეტილების აღსრულებით. Legal.ge-ზე თქვენ იპოვით სპეციალისტებს, რომლებსაც ესმით UNCITRAL-ის წესების ნიუანსები და შეუძლიათ ამ მოქნილი ინსტრუმენტის გამოყენება თქვენს სასარგებლოდ.
რას მოიცავს UNCITRAL არბიტრაჟის სერვისი?
- სტრატეგიული დაგეგმვა და კონსულტაცია: UNCITRAL-ის წესების ანალიზი კონკრეტულ დავასთან მიმართებაში და ოპტიმალური საპროცესო სტრატეგიის შემუშავება.
- საარბიტრაჟო ტრიბუნალის ფორმირება: არბიტრების დანიშვნის სპეციფიკური პროცედურების მართვა, მათ შორის „დამნიშნავი ორგანოს“ (Appointing Authority) ჩართვა საჭიროების შემთხვევაში.
- საპროცესო დოკუმენტაციის მომზადება: საარბიტრაჟო სარჩელის, შესაგებლის და სხვა საპროცესო შუამდგომლობების მომზადება UNCITRAL-ის სტანდარტების შესაბამისად.
- პროცედურული ბრძანებების მართვა: მონაწილეობა პირველად საპროცესო კონფერენციაში და წესების მოდიფიცირება (მაგ. მტკიცებულებათა წარდგენის ვადები) კლიენტის ინტერესების გათვალისწინებით.
- წარმომადგენლობა მოსმენებზე: კლიენტის დაცვა ზეპირი მოსმენების დროს, რომელიც შეიძლება ჩატარდეს ნებისმიერ შეთანხმებულ ადგილას.
- დროებითი ღონისძიებები: შუამდგომლობების მომზადება დავის საგნის უზრუნველყოფის ან სხვა დროებითი ზომების გამოყენების თაობაზე.
ხშირი სცენარები, როდესაც გჭირდებათ ეს მომსახურება
UNCITRAL-ის წესები ხშირად გამოიყენება სახელმწიფო კონტრაქტებში. მაგალითად, თუ უცხოური კომპანია ასრულებს სახელმწიფო შესყიდვების ხელშეკრულებას საქართველოში და წარმოიშობა დავა, კონტრაქტი შეიძლება ითვალისწინებდეს UNCITRAL-ის არბიტრაჟს ნეიტრალიტეტის გარანტიად. ასევე, ის პოპულარულია საერთაშორისო სავაჭრო დავებში, სადაც მხარეებს არ სურთ რომელიმე კონკრეტული ინსტიტუტისთვის (მაგ. ICC ან LCIA) მაღალი ადმინისტრაციული მოსაკრებლის გადახდა და ურჩევნიათ პროცესის დამოუკიდებლად მართვა. კიდევ ერთი სცენარია ინვესტიციური დავები ორმხრივი საინვესტიციო ხელშეკრულებების (BITs) საფუძველზე, სადაც ინვესტორი ირჩევს UNCITRAL-ის წესებს დავის განსახილველად.
საქართველოს სამართლებრივი ჩარჩო
საქართველოში არბიტრაჟის მარეგულირებელი კანონმდებლობა, კერძოდ „არბიტრაჟის შესახებ“ საქართველოს კანონი, ეფუძნება სწორედ UNCITRAL-ის მოდელურ კანონს (2006 წლის რედაქციას). ეს ნიშნავს, რომ საქართველოს კანონმდებლობა სრულ ჰარმონიაშია UNCITRAL-ის საარბიტრაჟო წესებთან. ეს თავსებადობა ამარტივებს პროცესის მართვას და ამცირებს კოლიზიების რისკს ეროვნულ კანონმდებლობასა და საარბიტრაჟო წესებს შორის. გადაწყვეტილების აღსრულება უზრუნველყოფილია ნიუ-იორკის 1958 წლის კონვენციით. გარდა ამისა, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსი ითვალისწინებს სასამართლოს მხარდაჭერას (მაგ. მტკიცებულებების მოპოვებაში ან არბიტრის დანიშვნაში), თუ UNCITRAL-ის წესებით მიმდინარე პროცესში ეს საჭირო გახდება.
მომსახურების პროცესი ეტაპობრივად
პროცესი იწყება „საარბიტრაჟო შეტყობინების“ (Notice of Arbitration) მომზადებითა და მოპასუხისთვის გაგზავნით. განსხვავებით ინსტიტუციური არბიტრაჟისგან, აქ დოკუმენტი პირდაპირ მხარეს ეგზავნება და არა ინსტიტუტს. შემდეგი ნაბიჯია არბიტრების დანიშვნა. თუ მხარეები ვერ თანხმდებიან, მიმართავენ „დამნიშნავ ორგანოს“ (რომელიც შეიძლება იყოს სასამართლო ან სხვა ინსტიტუტი). ტრიბუნალის შექმნის შემდეგ დგინდება საპროცესო განრიგი. მხარეები ცვლიან წერილობით პოზიციებს (Memorials), რასაც მოჰყვება მტკიცებულებების წარდგენა და მოსმენა. პროცესი სრულდება საბოლოო გადაწყვეტილების გამოტანით.
რატომ უნდა აირჩიოთ სპეციალისტი Legal.ge-ზე?
UNCITRAL-ის არბიტრაჟი მოითხოვს იურისტისგან არა მხოლოდ სამართლის ცოდნას, არამედ პროცესის ადმინისტრირების უნარსაც, რადგან აქ არ არის „მდივანი“, რომელიც შეგახსენებთ ვადებს. Legal.ge-ს ბაზაში არსებული სპეციალისტები ფლობენ ამ გამოცდილებას. მათ შეუძლიათ ეფექტურად მართონ პროცესი, აირიდონ პროცედურული ჩიხები და უზრუნველყონ თქვენი ინტერესების მაქსიმალური დაცვა მოქნილი და ხშირად უფრო რთული UNCITRAL-ის რეჟიმის პირობებში.
განახლდა: ...