საგანგებო მდგომარეობის სამართლებრივი რეჟიმი

საგანგებო მდგომარეობის სამართლებრივი რეჟიმი წარმოადგენს განსაკუთრებულ სამართლებრივ წესრიგს, რომელიც ცხადდება სახელმწიფოში ან მის ცალკეულ ნაწილში მასშტაბური კატასტროფების, ეპიდემიების, არეულობის ან სხვა კრიზისული ვითარების დროს. ეს არის დროებითი ღონისძიება, რომელიც მიზნად ისახავს საფრთხის აღმოფხვრასა და მართლწესრიგის აღდგენას, თუმცა ამავდროულად, იგი მნიშვნელოვან გავლენას ახდენს მოქალაქეთა უფლებებსა და ბიზნესის საქმიანობაზე. საქართველოში საგანგებო მდგომარეობის დროს იცვლება ჩვეულებრივი ცხოვრების წესი — შესაძლოა შეიზღუდოს გადაადგილების თავისუფლება, შეიკრიბოს კომენდანტის საათი, აიკრძალოს გარკვეული ეკონომიკური საქმიანობა ან შეიცვალოს საჯარო სერვისების მიწოდების წესი. ასეთ პირობებში, ფიზიკური და იურიდიული პირებისთვის კრიტიკულად მნიშვნელოვანია იცოდნენ საკუთარი უფლებები და ვალდებულებები, რათა თავიდან აიცილონ სამართლებრივი პასუხისმგებლობა და დაიცვან თავიანთი კანონიერი ინტერესები. იურისტის კონსულტაცია ამ დროს აუცილებელია იმისათვის, რომ სწორად იქნეს განმარტებული დროებითი შეზღუდვები და უზრუნველყოფილი იყოს კანონმდებლობის დაცვა ფორსმაჟორულ სიტუაციაში.

რას მოიცავს საგანგებო მდგომარეობის სამართლებრივი რეჟიმის მომსახურება?

საგანგებო მდგომარეობის დროს იურიდიული მომსახურება მრავალმხრივია და მოიცავს კლიენტის სრულ მხარდაჭერას შეცვლილი რეგულაციების პირობებში. ჩვენი პლატფორმის სპეციალისტები გთავაზობენ შემდეგ სერვისებს:

• სამართლებრივი კონსულტაცია შეზღუდვებზე: დეტალური განმარტება იმის შესახებ, თუ რომელი კონსტიტუციური უფლებებია შეზღუდული და რა ვალდებულებები ეკისრებათ მოქალაქეებსა და ბიზნესს (მაგ., კომენდანტის საათი, შეკრების აკრძალვა).
• ბიზნესის ადაპტაციის სამართლებრივი უზრუნველყოფა: დახმარება დისტანციურ მუშაობაზე გადასვლის სამართლებრივ გაფორმებაში, შრომითი ხელშეკრულებების მოდიფიცირება და საოპერაციო საქმიანობის შესაბამისობაში მოყვანა საგანგებო დეკრეტებთან.
• ადმინისტრაციული ჯარიმების გასაჩივრება: საგანგებო რეჟიმის დარღვევისთვის დაკისრებული სანქციების (ჯარიმების) გასაჩივრება სასამართლოში ან ზემდგომ ორგანოში, თუ ისინი უკანონოდ ან პროცედურული დარღვევებით იქნა გამოწერილი.
• ფორსმაჟორული გარემოებების დადასტურება: ხელშეკრულების მხარეებისთვის ფორსმაჟორის სამართლებრივი შეფასება და დახმარება ვალდებულებების შესრულების გადავადების ან გაუქმების პროცესში.
• კომპენსაციის მოთხოვნა: სახელმწიფოს მხრიდან საკუთრების ჩამორთმევის ან დროებითი სარგებლობის შემთხვევაში (მაგ., ტრანსპორტის რეკვიზიცია) შესაბამისი კომპენსაციის მოთხოვნის სამართლებრივი პროცედურების მართვა.
• ლიცენზიებისა და ნებართვების მართვა: საგანგებო მდგომარეობის დროს შეჩერებული ან შეცვლილი სანებართვო პირობების შესახებ კონსულტაცია.

ხშირი სცენარები, როდესაც გჭირდებათ იურისტის დახმარება

საგანგებო მდგომარეობა ქმნის არასტანდარტულ სიტუაციებს, სადაც იურიდიული ჩარევა ხშირად გადამწყვეტია:

• ბიზნესის იძულებითი დახურვა: როდესაც სახელმწიფო დეკრეტით იკრძალება კონკრეტული ტიპის ეკონომიკური საქმიანობა (მაგ., რესტორნების ან მაღაზიების მუშაობა) და მეწარმეს სჭირდება რჩევა იჯარის გადასახადის ან თანამშრომელთა ხელფასების სამართლებრივ რეგულირებაზე.
• გადაადგილების შეზღუდვის დარღვევა: მოქალაქე დაჯარიმდა კომენდანტის საათის დარღვევისთვის, თუმცა დარღვევა გამოწვეული იყო გადაუდებელი აუცილებლობით (მაგ., სამედიცინო საჭიროება) და სურს ჯარიმის გაუქმება.
• საკუთრების რეკვიზიცია: სახელმწიფომ საგანგებო საჭიროებისთვის დროებით ჩამოართვა კომპანიას სატრანსპორტო საშუალებები ან სასაწყობე ფართი, და მესაკუთრეს სურს მიიღოს სამართლიანი ანაზღაურება.
• შრომითი დავები: დამსაქმებელმა საგანგებო მდგომარეობის მიზეზით უკანონოდ გაათავისუფლა თანამშრომლები ან შეუწყვიტა ხელფასი, რაც საჭიროებს შრომითი უფლებების დაცვას.
• კონტრაქტის დარღვევა: კომპანია ვერ ასრულებს მიწოდების ვალდებულებას კარანტინის გამო და პარტნიორი კომპანია ითხოვს პირგასამტეხლოს, რაც საჭიროებს ფორსმაჟორის დაცვის მექანიზმის ამოქმედებას.

საქართველოს სამართლებრივი ჩარჩო საგანგებო მდგომარეობისას

საგანგებო მდგომარეობის სამართლებრივი რეჟიმი რეგულირდება საქართველოს უმაღლესი საკანონმდებლო აქტებით. უპირველეს ყოვლისა, საქართველოს კონსტიტუცია (მუხლი 71) განსაზღვრავს საგანგებო მდგომარეობის გამოცხადების საფუძვლებსა და პროცედურას, ასევე იმ უფლებების ჩამონათვალს, რომლებიც შეიძლება შეიზღუდოს ამ დროს. ძირითადი მარეგულირებელი აქტია კანონი „საგანგებო მდგომარეობის შესახებ“, რომელიც დეტალურად აღწერს ხელისუფლების უფლებამოსილებებს, კომენდანტის საათის შემოღების წესს და ადმინისტრაციულ იძულების ღონისძიებებს. ეპიდემიების დროს ასევე მოქმედებს კანონი „საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის შესახებ“, რომელიც ანიჭებს მთავრობას კარანტინისა და იზოლაციის ღონისძიებების გატარების უფლებას. მნიშვნელოვანია საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი, განსაკუთრებით ფორსმაჟორთან დაკავშირებული მუხლები, რომლებიც არეგულირებენ სახელშეკრულებო პასუხისმგებლობის საკითხებს დაუძლეველი ძალის მოქმედებისას. ასევე, საგანგებო მდგომარეობის დროს გამოცემულ საქართველოს პრეზიდენტის დეკრეტებს და მთავრობის დადგენილებებს აქვს კანონის ძალა და ისინი დროებით ცვლიან მოქმედ კანონმდებლობას.

მომსახურების მიღების პროცესი

Legal.ge-ს სპეციალისტთან თანამშრომლობა საგანგებო სიტუაციების დროს ოპერატიულად მიმდინარეობს:

1. სიტუაციის ანალიზი: იურისტი სწავლობს თქვენს პრობლემას და მოქმედ შეზღუდვებს კონკრეტულ მომენტში.
2. სამართლებრივი რჩევა: იღებთ ზუსტ ინსტრუქციას, თუ როგორ იმოქმედოთ კანონის დარღვევის გარეშე და რა უფლებები გაქვთ.
3. დოკუმენტაციის მომზადება: საჭიროების შემთხვევაში მზადდება განცხადებები, საჩივრები ან შეტყობინებები სახელმწიფო ორგანოებისთვის.
4. წარმომადგენლობა: იურისტი იცავს თქვენს ინტერესებს ადმინისტრაციულ ორგანოებში ან სასამართლოში (მაგ., ჯარიმის გასაჩივრებისას).
5. მონიტორინგი: პროცესის მიმდინარეობის კონტროლი და შედეგების შეფასება.

რატომ უნდა აირჩიოთ Legal.ge?

Legal.ge არის საქართველოს წამყვანი იურიდიული პლატფორმა, რომელიც გაძლევთ საშუალებას სწრაფად დაუკავშირდეთ კრიზისული სიტუაციების მართვის გამოცდილების მქონე იურისტებს. საგანგებო მდგომარეობის დროს, როდესაც კანონმდებლობა ხშირად იცვლება და დრო გადამწყვეტია, ჩვენი გადამოწმებული სპეციალისტები მოგაწვდიან უახლეს და კომპეტენტურ ინფორმაციას. დაიცავით თქვენი უფლებები და ბიზნესი ქაოსის პირობებშიც კი — იპოვეთ სანდო მრჩეველი Legal.ge-ზე.