სასამართლოში გასაჩივრების უფლება
სახელმწიფო საიდუმლოებასთან დაკავშირებული გადაწყვეტილების საწინააღმდეგოდ პირს აქვს ეფექტიანი სამართლებრივი საშუალება: მას უფლება აქვს საჯარო დაწესებულების, სახელმწიფო მოსამსახურის ან საჯარო მოსამსახურის გადაწყვეტილების გაუქმების ან შეცვლის მოთხოვნით მიმართოს სასამართლოს და აგრეთვე მოითხოვოს ქონებრივი და არაქონებრივი ზიანის ანაზღაურება. ეს უფლება განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია საჯარო ინფორმაციის გაცემაზე უარის თქმისას, კოლეგიური საჯარო დაწესებულების სხდომის სრულად ან ნაწილობრივ დახურვისას და საჯარო ინფორმაციის გასაიდუმლოებისას, ასევე არასწორი საჯარო ინფორმაციის შექმნისას და დამუშავებისას ან ამ თავის სხვა მოთხოვნათა დარღვევისას. გადამწყვეტი პროცესული წინაპირობაა მტკიცების ტვირთის განაწილება: ის ეკისრება მოპასუხე საჯარო დაწესებულებას, სახელმწიფო ან საჯარო მოსამსახურეს — სწორედ ორგანომ უნდა დაამტკიცოს უარის ან გასაიდუმლოების სამართლიანობა, და არა მოქალაქემ მისი უსაფუძვლობა. გასაჩივრებით დაცულია არა მხოლოდ კონკრეტული პირის ინტერესი: საიდუმლოების კანონიერების კონტროლი საზოგადოების ინტერესსაც ემსახურება, რადგან გამჭვირვალობა საჯარო მართვის ერთ-ერთი საფუძველია.

