სამხედრო პროდუქციის ექსპორტის ნებართვის მარშრუტი
სამხედრო დანიშნულების პროდუქციის ექსპორტი საქართველოდან შესაძლებელია მხოლოდ ექსპორტის ნებართვის საფუძველზე, და ეს ნებართვა საგანგებო ადმინისტრაციული აქტია, რომლის გამცემი ორგანოც კანონით პირდაპირ არის დადგენილი: საქართველოს თავდაცვის სამინისტროა უფლებამოსილი ორგანო, რომელიც საკონტროლო ნუსხით განსაზღვრულ სამხედრო პროდუქციაზე გასცემს ექსპორტის, იმპორტის, ტრანზიტის, საბროკერო მომსახურებისა და ტექნიკური დახმარების ნებართვებს. მნიშვნელოვანია სისტემის აღქმა: სხვა ქვეყნებში ცნობილი ამერიკული ექსპორტის კონტროლის სისტემისგან განსხვავებით, აქ არ არსებობს ვალდებულებათა ჩამონათვლის ალტერნატივების რთული სისტემა და იურისდიქციის ზღვრების მრავალსაფეხურიანი ტესტები — ქართული ნებართვა ერთი ადმინისტრაციული ორგანოს ერთი აქტია, და მისი უარყოფა გასაჩივრდება საერთო ადმინისტრაციული წარმოების წესით. ქვემოთ განვმარტავთ ამ მარშრუტის თითოეულ ეტაპს.
განაცხადი და გამცემი ორგანო
ნებართვის მაძიებელი უნდა იყოს სანებართვო ქმედების უშუალო განმახორციელებელი; ის მიმართავს ნებართვის გამცემს და წარუდგენს როგორც ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ კანონითა და სხვა ნორმატიული აქტებით განსაზღვრულ დოკუმენტაციას, ისე მთავრობის დადგენილებით განსაზღვრულ დოკუმენტაციას — ამ უკანასკნელში ჯდება საბოლოო მომხმარებლის სერტიფიკატის გაცემის წესიც. ტრანზიტის შემთხვევაში ნებართვის მაძიებელი შესაძლებელია გადამზიდველიც იყოს; ამასთან, ნორმატიული აქტით განსაზღვრულია შემთხვევები, როდესაც ორგანო ან პირი ნებართვის მოპოვების ვალდებულებისგან თავისუფლდება, თუმცა ეს კომისიის რეკომენდაციის მოპოვების ვალდებულებას არ უქმებს. კანონით განსაზღვრულ შემთხვევებში მაძიებელი ჯერ რეკომენდაციისთვის მიმართავს თავდაცვის სამინისტროს სამხედრო-ტექნიკურ საკითხთა მუდმივმოქმედ კომისიას და მხოლოდ რეკომენდაციის მიღების შემდეგ — ნებართვის გამცემს; წესის დარღვევით წარდგენილი განაცხადისთვის წარმოება არ იწყება და ის ქვემდებარეობით კომისიას გადაეგზავნება. კომისია რეკომენდაციის გაცემისას ითვალისწინებს ბირთვული, მასობრივი განადგურების და სხვა სახის იარაღის გაუვრცელებლობის საკითხებზე საქართველოს აღებულ საერთაშორისო ვალდებულებებს და საქართველოს ეროვნულ და უსაფრთხოების ინტერესებს; მისი საქმიანობის პროცედურები და კრიტერიუმები მთავრობის დადგენილებით განისაზღვრება, და — მნიშვნელოვანი დეტალია — კომისიის საქმიანობაზე ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსი არ ვრცელდება.