თავდაცვის ძალების რეზერვი საქართველოს თავდაცვითი სისტემის მნიშვნელოვალი ნაწილია: ის იქმნება თავდაცვის ძალების გასაძლიერებლად და მხარდასაჭერად და სახელმწიფოს საშუალებას აძლევს, საჭიროების შემთხვევაში, დამატებითი ადამიანური რესურსით შეავსოს ჯარი. რეზერვში ჩარიცხვა წვევამდელისა და რეზერვისტის სტატუსების ერთ-ერთი განმასხვავებელი საფეხურია, და მისი სამართლებრივი გაგება მნიშვნელოვანია როგორც მათთვის, ვინც ნებაყოფლობით აპირებს რეზერვში ჩარიცხვას, ისე მათთვის, ვისაც ამ სტატუსთან დაკავშირებული ვალდებულებები და უფლებები აინტერესებს.
ეს სერვისი განკუთვნილია რეზერვის სახეების, ჩარიცხვის ასაკობრივი ზღვრებისა და თითოეული რეზერვის დანიშნულების გამოცხადებისთვის. ქვემოთ განვმარტავთ, რა სახის რეზერვებია კანონით გათვალისწინებული, რა ასაკამდე რომელში ირიცხებიან პირები და რა განასხვავებს ერთმანეთისგან ამ სახეებს.
რეზერვის დანიშნულება
კანონის თანახმად, თავდაცვის ძალების რეზერვი იქმნება თავდაცვის ძალების გასაძლიერებლად და მხარდასაჭერად. ეს ფორმულირება მოკლეა, მაგრამ არსებითი: რეზერვი თავდაცვის ძალების მუდმივ შემადგენლობას ავსებს იმ პირებით, რომლებიც სამოქალაქო ცხოვრებას ეწევიან, მაგრამ სახელმწიფოს გამოძახების შემთხვევაში მზად უნდა იყვნენ ჩაერთონ სამსახურში. სწორედ ამიტომ არის რეზერვისტის სტატუსი დაკავშირებული როგორც გამოძახებაზე გამოცხადების მოვალეობასთან, ისე გარკვეულ უფლებებთან, რომლებიც კანონით არის გათვალისწინებული.
სამხედრო სარეზერვო სამსახურის სახეები
კანონი განასხვავებს სამხედრო სარეზერვო სამსახურის ორ სახეს:
- აქტიური სარეზერვო სამსახური, ანუ აქტიური რეზერვი;
- სამობილიზაციო სარეზერვო სამსახური, ანუ სამობილიზაციო რეზერვი.
ამ ორ სახეს შორის განსხვავება პრაქტიკულია: აქტიური რეზერვი თავდაცვის ძალებთან უფრო მჭიდრო და რეგულარულ კავშირს გულისხმობს, ხოლო სამობილიზაციო რეზერვი სახელმწიფოს მიერ მობილიზაციის გამოცხადების შემთხვევისთვის არის გათვალისწინებული. აქტიური სარეზერვო სამსახური კანონით ცალკე თავითაა აწესრიგებული, სადაც განმარტებულია ქვემოთ განხილული რეზერვები.
ჩარიცხული პირის ასაკი
კანონი ცალკე აწესრიგებს სამხედრო სარეზერვო სამსახურში ჩარიცხული პირის ასაკს თითოეული რეზერვის მიხედვით, და ეს ზღვრები ერთმანეთისგან განსხვავდება:
- პროფესიული ძალების რეზერვში ჩარიცხული პირისათვის − 50 წლამდე;
- ტერიტორიულ რეზერვში ჩარიცხული პირისათვის − 55 წლამდე;
- სპეციალისტთა რეზერვში ჩარიცხული პირისათვის − 65 წლამდე;
- სამობილიზაციო რეზერვში ჩარიცხული პირისათვის − 60 წლამდე.
ასაკობრივი ზღვრების ცოდნა მნიშვნელოვანია ჩარიცხვის დაგეგმვისას: პირი, რომელიც ერთ რეზერვში ჩარიცხვის ასაკს გადასცილდა, შესაძლოა მაინც რჩებოდეს სხვა რეზერვში ჩასარიცხად ვადის ფარგლებში. თითოეული შემთხვევა კანონის სხვა ნორმებთან ერთად უნდა შეფასდეს.

