ბავშვის საცხოვრებელი ადგილი — შეთანხმება თუ სასამართლო
როდესაც განქორწინების გამო ან სხვა მიზეზით მშობლები ცალ-ცალკე ცხოვრობენ, მათ შეთანხმებაზეა დამოკიდებული, ვის ექნება უფლება, გადაწყვიტოს, ვისთან უნდა ცხოვრობდეს არასრულწლოვანი შვილი. შეუთანხმებლობის შემთხვევაში დავას იმის თაობაზე, თუ ვისთან უნდა ცხოვრობდეს არასრულწლოვანი შვილი, წყვეტს სასამართლო ბავშვის ინტერესების გათვალისწინებით. სხვა ქვეყანაში გადასვლის გეგმა ამ ჩარჩოს არ ცვლის — ის იმავე დავის ნაწილია და მისი საერთაშორისო განზომილება ცალკე შეფასებას საჭიროებს; ჩვენ თითოეულ შემთხვევაში ვადგენთ, რომელი ნორმები ვრცელდება კონკრეტულ გარემოებებზე და ამის შესაბამისად ვაწყობთ პოზიციას. ამ დავის მომზადება ნიშნავს ბავშვის ინტერესების ენაზე ნათქვამი დასაბუთების აგებას — სკოლა, გარემო, სტაბილურობა, მშობლის ფაქტობრივი შესაძლებლობები — და სწორედ ამ მასალაზე მუშაობს ჩვენი გუნდი საქმის დაწყების დღიდანვე. ამასთან, საქმის დაწყებამდე თავის დროზე უნდა დაისვას კითხვა, რომელი ფორმით წარიდგინება პოზიცია: შეთანხმებით, თუ მხარეთა შორის დიალოგი კიდევ შესაძლებელია, თუ სასამართლო დავით — და არჩევანი უნდა ეყრდნობოდეს მტკიცებულებების რეალურ მარაგს, არა ემოციურ შეფასებას.
სასამართლო დავაში ბავშვის წარმომადგენლობის განსაკუთრებული წესი
ამ კატეგორიის საქმეებს თავისი მნიშვნელოვანი განსაკუთრებული წესი აქვს: როცა სასამართლო წყვეტს, ვისთან უნდა ცხოვრობდეს არასრულწლოვანი შვილი, მშობლის უფლება, იყოს ბავშვის წარმომადგენელი სასამართლო დავასთან მიმართებით, შეჩერებულია. მეურვეობისა და მზრუნველობის ორგანო ნიშნავს ბავშვის წარმომადგენელს, რომელიც საქმის სასამართლოში განხილვის დროს ბავშვის ინტერესებს წარმოადგენს. ეს ნიშნავს, რომ პროცესში მონაწილეობს დამოუკიდებელი ხმაც, და თქვენი პოზიცია სწორედ მის დარწმუნებასაც მოითხოვს. ჩვენ ვაწყობთ მტკიცებულებებს ისე, რომ ბავშვის ინტერესების შეფასება თქვენი პოზიციით ჩამოყალიბდეს, და მეურვეობისა და მზრუნველობის ორგანოსთან კომუნიკაციასაც წინასწარ გეგმავთ. პრაქტიკულად ეს იმას ნიშნავს, რომ საქმე იწყება ბავშვის ყოფის დეტალური აღწერით: სად სწავლობს, ვისთან ატარებს დროს, რა კავშირი აქვს მეორე მშობელთან და რამდენად სტაბილურია გარემო, რომელსაც თითოეული მხარე სთავაზობს.
ცალ-ცალკე მცხოვრები მშობლების თანაბარი უფლებები
მშობლებს თანაბრად აქვთ ყველა უფლება და მოვალეობა თავიანთი შვილების მიმართ, მიუხედავად იმისა, რომ ისინი განქორწინებული არიან ან ცალ-ცალკე ცხოვრობენ. გარდა ამისა, მშობელს, რომელთანაც შვილი ცხოვრობს, უფლება არა აქვს, შეზღუდოს მეორე მშობლის უფლება-მოვალეობები. პრაქტიკულად ეს ნიშნავს, რომ საცხოვრებელი ადგილის ცვლილება და მეურვეობის გადახედვა არ შეიძლება აგებული იყოს მეორე მშობლის უფლებების ჩახშაზე — ეს როგორც უსაფრთხოების, ისე სტრატეგიული თვალსაზრისით შეცდომაა. ჩვენ ვაწყობთ ისეთ პოზიციას, რომელიც ბავშვის ინტერესებსა და მშობლის უფლებების ბალანსზეა აგებული და სასამართლოსთვის მყარად დასაბუთებული.
ბაბუა-ბებია და ბავშვის დაბრუნება
კანონი ამ წრესაც ფარავს: პაპასა და ბებიას უფლება აქვთ, ურთიერთობა იქონიონ თავიანთ არასრულწლოვან შვილიშვილებთან მაშინაც, როცა ისინი უშუალოდ არ მონაწილეობენ შვილიშვილების აღზრდაში. თუ მშობლები ან მეურვე/მზრუნველი უარს ეუბნებიან პაპასა და ბებიას შვილიშვილებთან ურთიერთობაზე, სასამართლოს შეუძლია დაავალდებულოს მშობლები ან მეურვე/მზრუნველი, საშუალება მისცენ პაპასა და ბებიას, ურთიერთობა იქონიონ შვილიშვილებთან სასამართლოს მიერ დადგენილი წესით, თუ სასამართლო დაადგენს, რომ ეს ხელს არ შეუშლის ბავშვების ნორმალურ აღზრდას და ცუდ გავლენას არ მოახდენს მათზე. ასევე, მშობლებს უფლება აქვთ, მოითხოვონ არასრულწლოვანი შვილის დაბრუნება იმ პირისაგან, რომელიც მას თავისთან ამყოფებს კანონიერი საფუძვლის გარეშე. ჩვენ ვწარმოვადგენთ მხარეთა ინტერესებს ამ დავებშიც — როგორც მშობლების, ისე ბაბუა-ბებიის მხარეს. თითოეულ მათგანს საკუთარი ფაქტობრივი საფუძველი აქვს: ბავშვის დაბრუნების საქმეში მთავარია კანონიერი საფუძვლის არარსებობის დამტკიცება, ურთიერთობის დავაში კი — იმის ჩვენება, რომ კონტაქტი ნორმალურ აღზრდას არ შეუშლის ხელს და ცუდ გავლენას არ მოახდენს; ამ ხაზების არევა პოზიციას ასუსტებს.
ხშირად დასმული კითხვები
ქვემოთ ვპასუხობთ მეურვეობისა და საცხოვრებელი ადგილის თემაზე ყველაზე ხშირად დასმულ კითხვებს.
შეიძლება თუ არა ბავშვის სხვა ქვეყანაში გადაყვანა მეორე მშობლის თანხმობის გარეშე?
თუ მშობლები ცალ-ცალკე ცხოვრობენ და ვერ შეთანხმდებიან, ვისთან უნდა ცხოვრობდეს არასრულწლოვანი შვილი, დავას წყვეტს სასამართლო ბავშვის ინტერესების გათვალისწინებით. საზღვარგარეთ გადასვლა ამ დავის ფარგლებში ფასდება და ცალმხრივად გადაწყვეტილი ნაბიჯი ხშირად პოზიციას აზიანებს — ჯერ სამართლებრივი შეფასება ხდება.
ვინ წარმოადგენს ბავშვს ამ დავაში?
ამ დავასთან მიმართებით მშობლის წარმომადგენლობის უფლება შეჩერებულია; მეურვეობისა და მზრუნველობის ორგანო ნიშნავს ბავშვის წარმომადგენელს, რომელიც საქმის განხილვის დროს ბავშვის ინტერესებს წარმოადგენს.
შეუძლია თუ არა მშობელს, რომელთანაც ბავშვი ცხოვრობს, შეზღუდოს მეორე მშობლის უფლებები?
არა — კანონით მას ეს უფლება არ აქვს. განქორწინებულ ან ცალ-ცალკე მცხოვრებ მშობლებს შვილების მიმართ ყველა უფლება და მოვალეობა თანაბრად აქვთ.
ბაბუა-ბებიას შეუძლიათ ბავშვთან ურთიერთობის მოთხოვნა?
დიახ — უარის შემთხვევაში სასამართლოს შეუძლია დაავალდებულოს მშობლები ან მეურვე/მზრუნველი, საშუალება მისცენ პაპასა და ბებიას ურთიერთობა იქონიონ შვილიშვილებთან სასამართლოს მიერ დადგენილი წესით, თუ ეს ნორმალურ აღზრდას არ უშლის ხელს.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
ჩვენ ვაწყობთ მეურვეობისა და საცხოვრებელი ადგილის დავის სრულ სტრატეგიას: ვაგროვებთ მტკიცებულებებს, ვაწარმოებთ მოლაპარაკებებს, ვამზადებთ სარჩოს და წარმოგადგენთ სასამართლოს ყველა სესიაზე. დაგვიკავშირდით Legal.ge-ზე — შევაფასავთ თქვენს შემთხვევას და ავაწყობთ ბავშვის ინტერესებზე დამყარებულ პოზიციას.