სამსახურიდან წასვლა და საბოლოო ანგარიშსწორება
შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტა ყოველთვის სრულდება საბოლოო ანგარიშსწორებით: დამსაქმებელი ვალდებულია დასაქმებულთან გაანგარიშდეს ურთიერთობის შეწყვეტიდან არაუგვიანეს 7 კალენდარული დღისა, თუ შრომითი ხელშეკრულებით ან კანონით სხვა რამ არ არის განსაზღვრული. ეს ნიშნავს, რომ ანაზღაურება, აუნაზღაურებელი შვებულება და სხვა მოთხოვნები უნდა დაისახოს სწორედ ამ ვადაში. საკუთარი ნებით წასვლის შემთხვევაში დასაქმებული ტოვებს თანამდებობას წერილობითი განცხადების საფუძველზე, და ეს ფორმალობა გადამწყვეტია: ზეპირი შეთანხმება მოგვიანებით ვერ დაიცავს არც ერთ მხარეს. საბოლოო ანგარიშსწორების ვადის დაცვა დამსაქმებლის კანონიერი ინტერესიცაა, რადგან დაგვიანება ქმნის დავის საფუძველს სასამართლოში.
შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის საფუძვლები
კანონი განსაზღვრავს შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის ჩამოთვლით საფუძვლებს, მათ შორის: ეკონომიკური, ტექნოლოგიური ან ორგანიზაციული ცვლილებები, რომლებიც აუცილებელს ხდის სამუშაო ძალის შემცირებას; ხელშეკრულების ვადის გასვლა; ხელშეკრულებით გათვალისწინებული სამუშაოს შესრულება; დასაქმებულის მიერ სამუშაოს საკუთარი ნებით, წერილობითი განცხადების საფუძველზე დატოვება; მხარეთა წერილობითი შეთანხმება; კვალიფიკაციის ან პროფესიული უნარ-ჩვევების შეუსაბამობა; ვალდებულების უხეში დარღვევა; ვალდებულების დარღვევა, თუ ბოლო 1 წლის განმავლობაში უკვე გამოყენებული იყო დისციპლინური პასუხისმგებლობის რომელიმე ზომა; ხანგრძლივი შრომისუუნარობა, თუ მისი ვადა აღემატება ზედიზედ 40 კალენდარულ დღეს ან 6 თვის განმავლობაში საერთო ვადა აღემატება 60 კალენდარულ დღეს; სასამართლო განაჩენის კანონიერ ძალაში შესვლა, რომელიც სამუშაოს შესრულებას გამორიცხავს; მხარეთა გარდაცვალება ან იურიდიული პირის ლიკვიდაციის დაწყება; აგრეთვე სხვა ობიექტური გარემოება, რომელიც ამართლებს შეწყვეტას. სხვა საფუძვლით შეწყვეტა დაუშვებელია, დისკრიმინაციის საფუძვლით კი — საერთოდ. შეწყვეტა ასევე დაუშვებელია ორსულობის შესახებ შეტყობინების შემდგომ დაცულ პერიოდში, სამხედრო ან ალტერნატიულ სამსახურში ყოფნის ან ნაფიც მსაჯულად ყოფნის პერიოდში — გარდა კანონით დადგენილი გამონაკლისი საფუძვლებისა, როგორიცაა ვადის გასვლა, შეთანხმება ან საკუთარი ნებით წასვლა.
წერილობითი შეტყობინების წესი და ვადები
თუ დამსაქმებელი წყვეტს ხელშეკრულებას სამუშაო ძალის შემცირებით, კვალიფიკაციის შეუსაბამობით, ხანგრძლივი შრომისუუნარობით ან სხვა ობიექტური გარემოებით, ის ვალდებულია დასაქმებული არანაკლებ 30 კალენდარული დღით ადრე გააფრთხილოს წინასწარი წერილობითი შეტყობინებით, და ამ დროს დასაქმებულს ეძლევა კომპენსაცია არანაკლებ 1 თვის შრომის ანაზღაურების ოდენობით. ამავე საფუძვლებით დამსაქმებელს უფლება აქვს გააფრთხილოს დასაქმებული მხოლოდ 3 კალენდარული დღით ადრე, მაგრამ მაშინ კომპენსაცია არანაკლებ 2 თვის შრომის ანაზღაურების ოდენობით უნდა იყოს. საკუთარი ნებით წასვლისას კი დასაქმებული ვალდებულია დამსაქმებელი არანაკლებ 30 კალენდარული დღით ადრე გააფრთხილოს წინასწარი წერილობითი შეტყობინების გაგზავნით. ეს ვადა ორმხრივია და იცავს როგორც დამსაქმებელს უცნობი მიზეზით დატოვებული სამუშაო ადგილისგან, ისე დასაქმებულს — გათავისუფლების მომენტის დაგეგმვის საშუალებისგან.