საქართველომ ხელი მოაწერა ისტორიულ შეთანხმებას უძრავი ქონების ტოკენიზაციის შესახებ არაბთა გაერთიანებული საამიროების PropTech-პიონერ PRYPCO-სთან

ბლოკჩეინ-ექსპერიმენტების ათწლეული

საქართველომ საჯარო ადმინისტრირებაში ბლოკჩეინ-ტექნოლოგიების დანერგვის კუთხით, როგორც ერთ-ერთმა პირველმა მთავრობამ, მოწინავე პოზიცია დაიკავა. 2017 წლის თებერვალში ქვეყანამ ხელი მოაწერა შეთანხმებას ქონებრივი ტრანზაქციების ბიტკოინის ბლოკჩეინზე აღრიცხვის შესახებ, რითაც საბოლოოდ 100,000-ზე მეტი მიწის ჩანაწერი დაარეგისტრირა. უფრო ახლახან, 2025 წლის დეკემბერში, იუსტიციის სამინისტრომ ხელი მოაწერა ურთიერთგაგების მემორანდუმს Hedera-სთან, რათა განეხილათ საჯარო რეესტრი ეროვნული სააგენტოს მონაცემების განაწილებული რეესტრის ინფრასტრუქტურაზე გადატანის შესაძლებლობა. PRYPCO-სთან გაფორმებული ეს უახლესი შეთანხმება წარმოადგენს საქართველოს საკუთრების უფლებების სისტემის მოდერნიზაციისკენ მიმართული სისტემატური მიდგომის გაგრძელებას.

მიზეზი: გლობალური ინვესტიციების მოზიდვა ინოვაციების გზით

ვინაიდან საქართველო ცდილობს საინვესტიციო კლიმატის გაუმჯობესებას და საერთაშორისო კაპიტალის მოზიდვას, მთავრობამ უძრავი ქონების ტოკენიზაცია სტრატეგიულ პრიორიტეტად განსაზღვრა. იუსტიციის სამინისტროს მიზანია დანერგოს უსაფრთხო, გამჭვირვალე მექანიზმები, რომლებიც გააძლიერებს ინვესტორთა ნდობას და ამავდროულად შესაბამისობაში იქნება საქართველოს არსებულ კანონმდებლობასთან. PRYPCO-სთან პარტნიორობა ეხმიანება მზარდ გლობალურ ტენდენციას: ტოკენიზებული უძრავი ქონება ფიზიკური აქტივების ციფრულ ერთეულებად გარდაქმნის საშუალებას იძლევა, რაც ხელს უწყობს წილობრივ საკუთრებასა და ინვესტორთა ფართო მონაწილეობას.

შეთანხმების გაფორმება

2026 წლის 13 იანვარს, აბუ-დაბის მდგრადობის კვირეულის სამიტის ფარგლებში, იუსტიციის მინისტრმა პაატა სალიამ ხელი მოაწერა თანამშრომლობის მემორანდუმს კომპანია PRYPCO Technologies-თან. ხელმოწერის ცერემონიას ესწრებოდა პრემიერ-მინისტრი ირაკლი კობახიძე, რომელიც ხელმძღვანელობდა საქართველოს სამთავრობო დელეგაციას არაბთა გაერთიანებულ საამიროებში 12-15 იანვრის ვიზიტისას. PRYPCO-ს წარმოადგენდნენ დამფუძნებელი და აღმასრულებელი დირექტორი ამირა საჯვანი და მისი გუნდი. მემორანდუმი ადგენს თანამშრომლობის ჩარჩოს უძრავი ქონების ტოკენიზაციის სფეროში, რაც გულისხმობს ფიზიკური ქონებრივი აქტივების სავაჭრო ციფრულ ერთეულებად გარდაქმნას.

ვინ არის PRYPCO?

PRYPCO არის არაბთა გაერთიანებულ საამიროებში დაფუძნებული PropTech (უძრავი ქონების ტექნოლოგიების) კომპანია, რომელიც 2022 წელს დააარსა ამირა საჯვანიმ. ის ასევე იკავებს DAMAC Properties-ის გაყიდვებისა და განვითარების მმართველი დირექტორის პოზიციას; DAMAC არის ახლო აღმოსავლეთის ერთ-ერთი უმსხვილესი ძვირადღირებული უძრავი ქონების დეველოპერი, რომელიც ამირას მამამ, ჰუსეინ საჯვანიმ დააარსა. PRYPCO მართავს რამდენიმე ბიზნეს მიმართულებას: PRYPCO Mortgage, PRYPCO Golden Visa სერვისები, PRYPCO Blocks (წილობრივი საკუთრება) და PRYPCO Mint — მენას (MENA) რეგიონის პირველი ლიცენზირებული უძრავი ქონების ტოკენიზაციის პლატფორმა.

PRYPCO Mint ფლობს დუბაის ვირტუალური აქტივების მარეგულირებელი ორგანოს (VARA) ლიცენზია და სტრატეგიულად თანამშრომლობს დუბაის მიწის დეპარტამენტთან. 2024-2025 წლებში პლატფორმა გახდა მსოფლიოში პირველი, რომელმაც სამთავრობო უწყებასთან პარტნიორობით უზრუნველყო საკუთრების უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტების ტოკენიზაცია, რითაც მოიზიდა ინვესტორები 50-ზე მეტი ქვეყნიდან.

2025 წლის სექტემბერში PRYPCO-მ გამოაცხადა Pre-Series A დაფინანსების რაუნდი, რომელსაც ხელმძღვანელობდა General Catalyst — ვენჩურული კაპიტალის ფირმა, რომლის პორტფელიც მოიცავს Stripe-ს, Airbnb-სა და Snap-ს. კომპანიის მონაცემებით, PRYPCO-მ ხელი შეუწყო თითქმის 10 მილიარდი AED-ის (დაახლოებით 2.7 მილიარდი აშშ დოლარი) ოდენობის იპოთეკურ სესხებს, დაეხმარა 3000-ზე მეტ პირს არაბთა გაერთიანებული საამიროების "ოქროს ვიზის" მიღებაში და მოიზიდა 50,000-ზე მეტი მომხმარებელი, რომლებმაც წილობრივი საკუთრების პლატფორმის მეშვეობით დაახლოებით 20 მილიონი AED-ის ინვესტიცია განახორციელეს 21 ობიექტში.

გავლენა საქართველოს უძრავი ქონების სექტორზე

მემორანდუმი მიანიშნებს საქართველოს განზრახვაზე, შეიმუშაოს მარეგულირებელი ჩარჩო ტოკენიზებული უძრავი ქონებისთვის, რომელიც დააბალანსებს ინოვაციასა და საკუთრების უფლებების დაცვას. მინისტრ სალიას განცხადებით, ეს თანამშრომლობა წარმოადგენს "მნიშვნელოვან ნაბიჯს საქართველოს უძრავი ქონებისა და სამართლებრივი ინფრასტრუქტურის მოდერნიზაციის მცდელობაში", რომლის მიზანია გამჭვირვალობის გაზრდა, ინვესტორთა დაცვის გაძლიერება და საქართველოს პოზიციონირება "როგორც უსაფრთხო და პროგრესული საინვესტიციო გარემოსი".

ამირა საჯვანიმ პარტნიორობა შეაფასა, როგორც "უძრავი ქონების ტოკენიზაციისადმი პასუხისმგებლიანი და კანონშესაბამისი მიდგომის საფუძველი, რომელიც აძლიერებს ინვესტორთა ნდობას, მხარს უჭერს მარეგულირებელ სიცხადეს და ხსნის ახალ შესაძლებლობებს გლობალური მონაწილეობისთვის".

პრაქტიკული შედეგები ჯერ კიდევ დასაზუსტებელია. მემორანდუმი აყალიბებს ჩარჩოს საკითხის შესწავლისთვის და არა მყისიერი იმპლემენტაციისთვის. მოსალოდნელია, რომ შემდგომ ნაბიჯებს წარმართავენ სამუშაო ჯგუფები, რომლებშიც ჩაერთვებიან იუსტიციის სამინისტრო, საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო და PRYPCO-ს ტექნიკური გუნდები.

საქართველოს განვითარებადი ციფრული ინფრასტრუქტურა

ეს შეთანხმება ეწერება საქართველოს საერთაშორისო ტექნოლოგიურ პარტნიორებთან თანამშრომლობის პრაქტიკაში, რაც მიზნად ისახავს ქონებრივი და ფინანსური სისტემების მოდერნიზაციას. 2025 წლის დეკემბერში Hedera-სთან გაფორმებული მემორანდუმი ფოკუსირებული იყო მიწის ეროვნული რეესტრის პოტენციურ მიგრაციაზე ბლოკჩეინზე. საქართველოს ეროვნული ბანკი ასევე თანამშრომლობს Ripple Labs-თან ცენტრალური ბანკის ციფრული ვალუტის განვითარების კუთხით 2023 წლის ბოლოდან.

PRYPCO-სთვის საქართველოსთან პარტნიორობა წარმოადგენს კიდევ ერთ მნიშვნელოვან ეტაპს საერთაშორისო გაფართოების სტრატეგიაში დუბაიში მიღწეული წარმატების შემდეგ. კომპანიამ განაცხადა, რომ მისი მისიაა გლობალურად ითანამშრომლოს მარეგულირებლებთან და მთავრობებთან უძრავი ქონების საკუთრებისა და საინვესტიციო ჩარჩოების ფორმირებისთვის.

რას ნიშნავს ეს სამომავლოდ

საქართველოსა და PRYPCO-ს მემორანდუმი აყალიბებს საჯარო და კერძო სექტორებს შორის თანამშრომლობის განზრახვას უძრავი ქონების ტოკენიზაციის საკითხზე, მაგრამ არ ავალდებულებს არცერთ მხარეს კონკრეტულ იმპლემენტაციის ვადებს ან საკანონმდებლო ცვლილებებს. საქართველოს წინა ბლოკჩეინ-ინიციატივები — დაწყებული 2017 წლის ბიტკოინის მიწის რეესტრის საპილოტე პროექტიდან 2025 წლის დეკემბრის Hedera-ს განხილვებამდე — აჩვენებს ახალი ტექნოლოგიების შეფასებისადმი ზომიერ მიდგომას სრულმასშტაბიან დანერგვამდე.

მთავრობის გაცხადებული მიზნები ფოკუსირებულია ინვესტიციების მოზიდვაზე მარეგულირებელი ზედამხედველობის შენარჩუნების პარალელურად. გახდება თუ არა ტოკენიზაცია ოპერაციული საქართველოს უძრავი ქონების ბაზარზე, დამოკიდებული იქნება შემდგომ ტექნიკურ შეფასებებზე, საკანონმდებლო განხილვებსა და ერთობლივი სამუშაო ჯგუფების ფორმირებაზე, რაც მემორანდუმის ჩარჩოშია გაწერილი.