ადვოკატის საქმიანობის ფარგლები
ადამიანის უფლებების სასამართლო დაცვა ადვოკატის ინსტიტუტისგან იწყება. ადვოკატთა შესახებ კანონის მუხლი 2 საადვოკატო საქმიანობას აღწერს: ის მოიცავს იურიდიული რჩევის მიცემას მიმართვის საფუძველზე; კლიენტის წარმომადგენლობას საკონსტიტუციო დავის, სისხლის, სამოქალაქო ან ადმინისტრაციული სამართლის საქმეზე სასამართლოში, არბიტრაჟში, დაკავებისა და გამოძიების ორგანოებში; სამართლებრივი დოკუმენტების მომზადებას და კლიენტის სახელით ნებისმიერი დოკუმენტაციის წარდგენას; ისეთი იურიდიული დახმარების გაწევას, რომელიც არ უკავშირდება წარმომადგენლობას. ეს ჩამონათვალი ადამიანის უფლებების დაცვის ყველა ფორმატს ფარავს — კონსულტაციიდან სასამართლო დავამდე.
უფლებების დაცვის კვლევისას გადამწყვეტია ადვოკატის შესაძლებლობებიც. მუხლი 4 ადვოკატს უფლებას აძლევს, წარმოადგინოს და დაიცვას კლიენტი საკონსტიტუციო, უზენაეს და საერთო სასამართლოებში, არბიტრაჟსა და გამოძიების ორგანოებში; მოითხოვოს და მიიღოს საქმიანობისთვის საჭირო დოკუმენტები და ცნობები; დაუბრკოლებლად, ნებისმიერ დროს და კონტროლის გარეშე შეხვდეს დაკავებულ ან დაპატიმრებულ პირს და მიმოწერა ჰქონდეს მასთან. ადვოკატის საქმიანობა შეიძლება შეიზღუდოს მხოლოდ კანონით — ეს გარანტია დამოუკიდებელი დაცვის საფუძველია.
კლიენტის ინტერესების დაცვის საშუალებები
მუხლი 6 კლიენტის ინტერესების დაცვის ფორმულას აწესრიგებს: ადვოკატს უფლება აქვს, კლიენტის ინტერესების დასაცავად გამოიყენოს ყველა საშუალება, რომელიც აკრძალული არ არის კანონმდებლობით ან პროფესიული ეთიკის ნორმებით. ამასთან, ადვოკატი ვალდებულია დროულად მიაწოდოს კლიენტს ყველა ინფორმაცია და განუმარტოს ყველა შესაძლო ფინანსური ვალდებულება, რომელიც საქმის წარმოებასთან არის დაკავშირებული. ადამიანის უფლებების დავებში ეს ორივე მიმართულება მნიშვნელოვანია: აქტიური დაცვის სისრულე და კლიენტთან გამჭვირვალე კომუნიკაცია.
როგორ მიმდინარეობს ადამიანის უფლებების დავა
უფლებების დავა რამდენიმე ეტაპისგან შედგება: სამართლებრივი ანალიზი — რომელი უფლება დაირღვა და რომელ ფორმატში; საშუალებების შერჩევა — სასამართლო, არბიტრაჟი თუ გამოძიების ორგანო; დოკუმენტაციის მომზადება — სარჩელი, საჩივარი ან განცხადება; წარმომადგენლობა — ყველა სხდომაზე და პროცედურაში. ადვოკატის უფლებების ჩამონათვალი სწორედ ამ ეტაპებს ერთიან სამართლებრივ ჩარჩოში აერთიანებს, და კლიენტს სრული სურათის ხილვის საშუალებას აძლევს.