არასრულწლოვანთა სისხლის სამართალი

ახალგაზრდა გადაქცევის პროგრამები

რომელ დანაშაულებზეა განრიდება შესაძლებელი?

ნაკლებად მძიმე ან მძიმე დანაშაულზე, ყველა დანარჩენი წინაპირობის არსებობისას.

ვინ წყვეტს?

პროკურორი დასაბუთებული გადაწყვეტილებით; გამოყენება შეუძლია სასამართლოსაც.

აუცილებელია აღიარება?

დიახ, და ასევე წერილობითი ინფორმირებული თანხმობა.

და თუ ხელშეკრულება არ შესრულდა?

პროკურორი გადაწყვეტილებას გააუქმებს და დევნას განაახლებს; გაწეული ძალისხმევა სასჯელისას გათვალისწინდება.

4 წთ·8 თებ 2026

განრიდება არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების კოდექსით დადგენილი ინსტიტუტია, რომლის მიზანია არასრულწლოვნის საქმე სასამართლოს ნაცვლად განრიდებისა და მედიაციის გზით მოგვარდეს. კანონი ზუსტად განსაზღვრავს, რომლები არიან განრიდების შესაძლებლობის მქონე არასრულწლოვნები, რა წინაპირობები უნდა არსებობდეს, რა გარანტიები ეძლევათ მათ გადაწყვეტილების მიღებამდე და მის შემდეგ, რა ღონისძიებები შეიძლება დაეკისროს არასრულწლოვანს და რა ხდება ხელშეკრულების შეუსრულებლობისას. ამ გვერდზე განვმარტავთ ამ წესებს იმისთვის, რომ არასრულწლოვანმა, მისმა კანონიერმა წარმომადგენელმა და ადვოკატმა იცოდნენ, როგორ მიიღონ განრიდება და რისი თავისარიდება ღირს.

ვის შეუძლია განრიდება და ვინ წყვეტს ამას

თუ არსებობს დასაბუთებული ვარაუდი, რომ არასრულწლოვანმა ნაკლებად მძიმე ან მძიმე დანაშაული ჩაიდინა, პირველ რიგში, განიხილება განრიდების შესაძლებლობა და ფასდება, უზრუნველყოფს თუ არა განრიდება არასრულწლოვნის რესოციალიზაცია-რეაბილიტაციას და ახალი დანაშაულის თავიდან აცილებას. განრიდების შესახებ გადაწყვეტილებას კოდექსით დადგენილი წესით იღებს პროკურორი — დასაბუთებული გადაწყვეტილებით სისხლისსამართლებრივი დევნის არდაწყების ან დაწყებული დევნის შეწყვეტის შესახებ. სასამართლოსაც შეუძლია გამოიყენოს განრიდება საკუთარი ინიციატივით ან მხარის შუამდგომლობით.

გადაწყვეტილების მიღებისას გაითვალისწინება არასრულწლოვნის საუკეთესო ინტერესები, მის მიერ ჩადენილი ქმედების ხასიათი და სიმძიმე, ასაკი, ბრალეულობის ხარისხი, მოსალოდნელი სასჯელი, მიყენებული ზიანი, სისხლისსამართლებრივი დევნის პრევენციული გავლენა, დანაშაულისშემდგომი ქცევა, წარსულში ჩადენილი დანაშაული და ინდივიდუალური შეფასების ანგარიში. ეს კრიტერიუმები ერთად წყვეტს, იქნება თუ არა განრიდება ბავშვისთვის უკეთესი გზა, ვიდრე დასჯა, და მათი სწორად დასაბუთება წარმატებული განრიდების საფუძველია.

განრიდების წინაპირობები

განრიდების გამოყენება შესაძლებელია მხოლოდ გარემოებათა ერთობლიობისას: არსებობს საკმარისი მტკიცებულებები დასაბუთებული ვარაუდისთვის, რომ არასრულწლოვანმა ნაკლებად მძიმე ან მძიმე დანაშაული ჩაიდინა; არასრულწლოვანი ნასამართლევი არ არის; ის განრიდება-მედიაციის პროგრამაში ჩართული არ ყოფილა; არასრულწლოვანი დანაშაულს აღიარებს; პროკურორის ან სასამართლოს შინაგანი რწმენით, არასრულწლოვნის საუკეთესო ინტერესების გათვალისწინებით, სისხლისსამართლებრივი დევნის დაწყების ან გაგრძელების საჯარო ინტერესი არ არსებობს; და არასრულწლოვანი და მისი კანონიერი წარმომადგენელი განრიდებაზე წერილობით ინფორმირებულ თანხმობას გამოხატავენ.

ყველა ეს პირობა ერთდროულად უნდა არსებობდეს. რომელიმე მათგანის არარსებობა — მაგალითად, წინა განრიდება ან უარი დანაშაულის აღიარებაზე — განრიდებას გამორიცხავს, ამიტომ დაცვის სტრატეგია ამ პირობებზე აგებული უნდა იყოს თავიდანვე.

არასრულწლოვნის გარანტიები განრიდების დროს

განრიდების შესახებ გადაწყვეტილების მიღებამდე არასრულწლოვანს, მის კანონიერ წარმომადგენელს და ადვოკატს უნდა მიეწოდოს დეტალური ინფორმაცია განრიდების არსის, გამოყენების წესის, ხანგრძლივობის, შესაძლო პირობებისა და ღონისძიებების შეუსრულებლობის შედეგების შესახებ. არასრულწლოვანს ზეპირად და წერილობით განემარტება, რომ განრიდებაზე თანხმობა ნებაყოფლობითია და მას უფლება აქვს ნებისმიერ სტადიაზე უარი თქვას განრიდებაზე.

განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია შემდეგი გარანტიაც: განრიდების პროცესში არასრულწლოვნის მიერ დანაშაულის აღიარება და მის შესახებ მოპოვებული ინფორმაცია არ შეიძლება სასამართლოში მის წინააღმდეგ იქნეს გამოყენებული. ეს ნიშნავს, რომ განრიდებაზე უარის თქმის შემთხვევაშიც კი აღიარება სასამართლო დავაში ბავშვს არ დააზიანებს, რაც არასრულწლოვნისა და მისი ოჯახის მოლაპარაკებით გადაწყვეტილების მიღებას მნიშვნელოვნად ამარტივებს.

განახლდა: 17 ნოე 2026

გადამოწმებულია მოქმედ კანონმდებლობასთან: 9 ივლ 2026