შესავალი: განრიდება — მეორე შანსი მოზარდებისთვის
არასრულწლოვანთა განრიდების პროგრამა არის საქართველოს მართლმსაჯულების სისტემის ერთ-ერთი ყველაზე წარმატებული და ჰუმანური ინსტიტუტი. ეს არის სისხლისსამართლებრივი დევნის ალტერნატიული მექანიზმი, რომელიც საშუალებას აძლევს კანონთან კონფლიქტში მყოფ არასრულწლოვანს, აირიდოს ნასამართლეობა და სასჯელი. ამის ნაცვლად, მოზარდი იღებს პასუხისმგებლობას ჩადენილ ქმედებაზე და ასრულებს გარკვეულ პირობებს (მაგალითად, საზოგადოებისთვის სასარგებლო შრომა ან დაზარალებულისთვის ზიანის ანაზღაურება). განრიდების მიზანია არა დასჯა, არამედ გამოსწორება და საზოგადოებაში სრულფასოვანი დაბრუნება. ამ პროცესში კვალიფიციური იურისტის ჩართულობა გადამწყვეტია, რადგან სწორედ მან უნდა დაარწმუნოს პროკურორი განრიდების გამოყენების მიზანშეწონილობაში და უზრუნველყოს, რომ ხელშეკრულების პირობები იყოს სამართლიანი და შესრულებადი.
რას მოიცავს ეს მომსახურება?
განრიდების პროგრამებთან დაკავშირებული იურიდიული მომსახურება მოიცავს კომპლექსურ მუშაობას პროკურატურასთან და მედიაციის სამსახურთან. სპეციალისტები უზრუნველყოფენ:
- საქმის შეფასებას: იმის განსაზღვრა, აკმაყოფილებს თუ არა საქმე და არასრულწლოვანი განრიდების კრიტერიუმებს (დანაშაულის კატეგორია, წარსული ისტორია).
- მოლაპარაკებას პროკურორთან: პროკურორის დარწმუნება, რომ გამოიყენოს დისკრეციული უფლებამოსილება და შესთავაზოს განრიდება სისხლისსამართლებრივი დევნის ნაცვლად.
- მედიაციის პროცესში წარმომადგენლობას: დაზარალებულთან (არსებობის შემთხვევაში) და მედიატორთან შეხვედრებში მონაწილეობა კონფლიქტის მშვიდობიანი მოგვარებისთვის.
- ხელშეკრულების პირობების შეთანხმებას: ზრუნვა იმაზე, რომ განრიდების პირობები (მაგ. შრომის საათები, ტრენინგები) იყოს რეალისტური და მორგებული არასრულწლოვნის სასწავლო გრაფიკზე.
- მონიტორინგის მხარდაჭერას: პროცესის ზედამხედველობა ხელშეკრულების ვადის ამოწურვამდე, რათა თავიდან იქნეს აცილებული პირობების დარღვევა და დევნის განახლება.
გავრცელებული სიტუაციები და საჭიროებები
განრიდების პროგრამა აქტუალურია მრავალ სიტუაციაში, განსაკუთრებით პირველად ჩადენილი ნაკლებად მძიმე დანაშაულების დროს:
- წვრილმანი ქურდობა: მოზარდმა სუპერმარკეტიდან მოიპარა ნივთი. ადვოკატი მუშაობს იმაზე, რომ საქმე სასამართლოში არ წავიდეს და მოგვარდეს ზიანის ანაზღაურებითა და ბოდიშის მოხდით.
- კონფლიქტი თანატოლებს შორის: ჩხუბი სკოლაში, რომელმაც გამოიწვია მსუბუქი დაზიანება. მედიაციის გზით ხდება შერიგება და სისხლის სამართლის საქმის შეწყვეტა.
- ვანდალიზმი: საზოგადოებრივი ქონების დაზიანება (მაგ. კედლების მოხატვა). განრიდების პირობა შეიძლება იყოს დაზიანებულის აღდგენა ან დასუფთავება.
- ნარკოტიკის მცირე ოდენობა: პირადი მოხმარებისთვის მცირე ოდენობის ფლობა, სადაც პრიორიტეტი ენიჭება პრევენციულ საუბრებს და არა ციხეს.
საქართველოს სამართლებრივი ჩარჩო
განრიდების ინსტიტუტი რეგულირდება „არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების კოდექსით“ და „საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსით“. კანონმდებლობის თანახმად, განრიდება პრიორიტეტული მექანიზმია — პროკურორი ვალდებულია, ყოველ კონკრეტულ საქმეზე ჯერ განიხილოს განრიდების შესაძლებლობა და მხოლოდ დასაბუთებული უარის შემდეგ დაიწყოს ან გააგრძელოს დევნა. პროცესში ასევე ჩართულია სსიპ „დანაშაულის პრევენციის, არასაპატიმრო სასჯელთა აღსრულებისა და პრობაციის ეროვნული სააგენტო“, რომელიც მართავს მედიაციის პროცესს. მნიშვნელოვანია იცოდეთ, რომ განრიდება არ წარმოშობს ნასამართლეობას, რაც არასრულწლოვნის მომავალი კარიერისთვის გადამწყვეტია.
პროცესი ნაბიჯ-ნაბიჯ
1. შეთავაზება: პროკურორი, ადვოკატის შუამდგომლობის ან საკუთარი ინიციატივის საფუძველზე, სთავაზობს არასრულწლოვანს განრიდებას.
2. თანხმობა: არასრულწლოვანმა უნდა აღიაროს ჩადენილი ქმედება (რაც არ ნიშნავს სასამართლო წესით ბრალის აღიარებას) და დაეთანხმოს განრიდებას.
3. მედიაცია/პირობების განსაზღვრა: სოციალური მუშაკის ჩართულობით განისაზღვრება პირობები (ტრენინგი, შრომა, აკრძალვები).
4. ხელშეკრულება: ფორმდება სამოქალაქო ტიპის ხელშეკრულება მხარეებს შორის.
5. შესრულება და დასრულება: პირობების წარმატებით შესრულების შემდეგ პროკურორი იღებს დადგენილებას სისხლისსამართლებრივი დევნის არდაწყების ან შეწყვეტის შესახებ.
რატომ უნდა აირჩიოთ სპეციალისტი Legal.ge-ზე?
განრიდება არ არის ავტომატური პროცესი; ის მოითხოვს პროფესიონალურ კომუნიკაციას პროკურატურასთან და არასრულწლოვნის ინტერესების სწორ პოზიციონირებას. Legal.ge-ზე თქვენ იპოვით იურისტებს, რომლებსაც აქვთ განრიდების პროგრამებთან მუშაობის წარმატებული გამოცდილება. ისინი დაგეხმარებიან, რომ თქვენმა შვილმა მიიღოს მეორე შანსი და არ დაიზიანოს ბიოგრაფია ნასამართლეობით. ენდეთ პროფესიონალებს Legal.ge-ზე.
განახლდა: ...