არასრულწლოვანთა სისხლის სამართალი

არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულება / ადვოკატი

აუცილებელია ადვოკატი?

დიახ — ნებისმიერ სტადიაზე უზრუნველყოფილია უფასო იურიდიული დახმარება.

ვინ წარმართავს საქმეს?

სპეციალიზებული ადვოკატი სპეციალიზაციის დოკუმენტით.

რა არის სისტემის პრიორიტეტი?

ყველაზე მსუბუქი საშუალება და განრიდება.

ეხება თუ არა 18-21 წლის პირებს?

მათაც ეკუთვნით უფასო იურიდიული დახმარების უფლება.

3 წთ·10 იან 2026

არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულება ზრდასრულთა სისხლის სამართლის პროცესისგან პრინციპულად განსხვავებული სისტემაა: კანონი აქ პრიორიტეტს ანიჭებს ყველაზე მსუბუქ საშუალებას, მოითხოვს ბავშვზე ინდივიდუალურ მიდგომას, აძლევს არასრულწლოვანს განსაკუთრებულ საპროცესო უფლებებს და საქმის წარმოებას სპეციალიზებულ ადვოკატს ანდობს. ამ გვერდზე განვმარტავთ, რას ითხოვს დაცვა არასრულწლოვნის საქმეზე და რომელი გარანტიებით სარგებლობს ბავშვი პროცესის ნებისმიერ სტადიაზე.

ყველაზე მსუბუქი საშუალებისა და ალტერნატიული ზომის პრიორიტეტულობა

არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების პროცესში უპირატესობა ენიჭება საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის, სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის, ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის, პენიტენციური კოდექსისა და არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების კოდექსის მიზნების მიღწევის ყველაზე მსუბუქ საშუალებას. ეს პრინციპი დაცვის საწყისი არგუმენტია: ყოველ კონკრეტულ შემთხვევაში უნდა დაისვას კითხვა, არსებობს თუ არა მიზნის მისაღწევად უფრო მსუბუქი გზა, ვიდრე პასუხისმგებლობის დაკისრება და სასჯელი.

არასრულწლოვნის მიმართ, პირველ რიგში, განიხილება განრიდების ან აღდგენითი მართლმსაჯულების ღონისძიების გამოყენების შესაძლებლობა და ფასდება, სისხლისსამართლებრივ პასუხისმგებლობასა და სასჯელზე უკეთ უზრუნველყოფს თუ არა განრიდება ან ღონისძიება არასრულწლოვნის რესოციალიზაცია-რეაბილიტაციას და ახალი დანაშაულის თავიდან აცილებას. ამასთან, ნებისმიერი ზომა, რომელიც არასრულწლოვნის მიმართ სასამართლოში განხილვის ნაცვლად გამოიყენება, არასრულწლოვნის უფლებებისა და სამართლებრივი გარანტიების დაცვას უნდა ემსახურებოდეს.

ინდივიდუალური მიდგომა და განსაკუთრებული ყურადღება

არასრულწლოვნის მიმართ გადაწყვეტილების მიღებისას გაითვალისწინება მისი ინდივიდუალური მახასიათებლები: ასაკი, განვითარების დონე, ცხოვრების, აღზრდისა და განვითარების პირობები, განათლება, ჯანმრთელობის მდგომარეობა, ოჯახური ვითარება და სხვა გარემოებები, რომლებიც არასრულწლოვნის ხასიათისა და ქცევის თავისებურებების შეფასებისა და მისი საჭიროებების განსაზღვრის შესაძლებლობას იძლევა. არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების პროცესის ნებისმიერ სტადიაზე პროცესის მწარმოებელი პირი არასრულწლოვანს განსაკუთრებული ყურადღებით უნდა მოეპყრას.

განსაკუთრებული ყურადღების მოთხოვნა პროცესის მწარმოებელ პირს ავალდებულებს, ბავშვთან ურთიერთობაში გაითვალისწინოს მისი ასაკი და განვითარების დონე — ეს პრინციპი იმის წინააღმდეგ არის მიმართული, რომ არასრულწლოვანი პროცესში ზრდასრულის ტემპითა და ლოგიკით განიხილებოდეს. დაცვის ამოცანაა ამ მოთხოვნის აქტიური გამოყენება: როცა პროცესის მწარმოებელი პირი ამ ვალდებულებას არ ასრულებს, ადვოკატი უნდა რეაგირებდეს შუამდგომლობით და ასახავდეს დარღვევას სასამართლოსათვის წარდგენილ მოთხოვნებში.

დაცვისთვის ეს ნიშნავს, რომ ბავშვის პიროვნების შესწავლა არ არის ფორმალური ეტაპი — ეს ის მასალაა, რომელზედაც განრიდების, ღონისძიების ან სასჯელის შერჩევის მოთხოვნები აყრდნობა. ამიტომ ადვოკატი თავიდანვე მუშაობს ოჯახთან, სასწავლებელთან და სოციალურ მუშაკთან, რომ სასამართლომ ბავშვი ჰკითხოს და არა დანაშაულის აბსტრაქტული ფიგურა.

განახლდა: 14 ოქტ 2026

გადამოწმებულია მოქმედ კანონმდებლობასთან: 9 ივლ 2026