არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულება ზრდასრულთა სისხლის სამართლის პროცესისგან პრინციპულად განსხვავებული სისტემაა: კანონი აქ პრიორიტეტს ანიჭებს ყველაზე მსუბუქ საშუალებას, მოითხოვს ბავშვზე ინდივიდუალურ მიდგომას, აძლევს არასრულწლოვანს განსაკუთრებულ საპროცესო უფლებებს და საქმის წარმოებას სპეციალიზებულ ადვოკატს ანდობს. ამ გვერდზე განვმარტავთ, რას ითხოვს დაცვა არასრულწლოვნის საქმეზე და რომელი გარანტიებით სარგებლობს ბავშვი პროცესის ნებისმიერ სტადიაზე.
ყველაზე მსუბუქი საშუალებისა და ალტერნატიული ზომის პრიორიტეტულობა
არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების პროცესში უპირატესობა ენიჭება საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის, სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის, ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის, პენიტენციური კოდექსისა და არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების კოდექსის მიზნების მიღწევის ყველაზე მსუბუქ საშუალებას. ეს პრინციპი დაცვის საწყისი არგუმენტია: ყოველ კონკრეტულ შემთხვევაში უნდა დაისვას კითხვა, არსებობს თუ არა მიზნის მისაღწევად უფრო მსუბუქი გზა, ვიდრე პასუხისმგებლობის დაკისრება და სასჯელი.
არასრულწლოვნის მიმართ, პირველ რიგში, განიხილება განრიდების ან აღდგენითი მართლმსაჯულების ღონისძიების გამოყენების შესაძლებლობა და ფასდება, სისხლისსამართლებრივ პასუხისმგებლობასა და სასჯელზე უკეთ უზრუნველყოფს თუ არა განრიდება ან ღონისძიება არასრულწლოვნის რესოციალიზაცია-რეაბილიტაციას და ახალი დანაშაულის თავიდან აცილებას. ამასთან, ნებისმიერი ზომა, რომელიც არასრულწლოვნის მიმართ სასამართლოში განხილვის ნაცვლად გამოიყენება, არასრულწლოვნის უფლებებისა და სამართლებრივი გარანტიების დაცვას უნდა ემსახურებოდეს.