დანაშაულის დაფარვა და შეუტყობინებლობა: სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობა
ხშირად ადამიანები სჩადიან დანაშაულს ისე, რომ ვერც კი აცნობიერებენ, როდესაც ცდილობენ დაეხმარონ მეგობარს ან ნათესავს, რომელმაც კანონი დაარღვია. დანაშაულის დაფარვა (ე.წ. "Accessory After the Fact") გულისხმობს ქმედებას, როდესაც პირი არ მონაწილეობდა უშუალოდ დანაშაულში, მაგრამ დანაშაულის ჩადენის შემდეგ დაეხმარა დამნაშავეს კვალის დაფარვაში, მიმალვაში ან ნივთმტკიცების განადგურებაში. საქართველოში ეს ქმედება დასჯადია. განსაკუთრებით ხშირია შემთხვევები, როდესაც პირი მალავს ძებნილს საკუთარ სახლში, მალავს დანაშაულის იარაღს ან აძლევს ცრუ ინფორმაციას პოლიციას.
თუმცა, კანონი ითვალისწინებს მნიშვნელოვან გამონაკლისებს. მაგალითად, ოჯახის წევრის მიერ დანაშაულის შეუტყობინებლობა არ ისჯება. დაცვის სტრატეგია სწორედ ამ ნიუანსებზეა აგებული. ადვოკატის ამოცანაა გამიჯნოს დანაშაულის დაფარვა თანამონაწილეობისგან (რაც ბევრად უფრო მძიმეა) და დაამტკიცოს, რომ პირს არ ჰქონდა წინასწარი შეთანხმება დამნაშავესთან.
რას მოიცავს დანაშაულის დაფარვის ბრალდების დაცვა?
Legal.ge-ს ადვოკატები გთავაზობენ დაცვას სსკ-ის 375-ე (დანაშაულის დაფარვა) და 376-ე (დანაშაულის შეუტყობინებლობა) მუხლების მიხედვით:
- ქმედების კვალიფიკაციის შეცვლა: პროკურატურა ხშირად ცდილობს დაფარვა გაასაღოს როგორც თანამონაწილეობა (დამხმარე). ადვოკატი ამტკიცებს, რომ პირს არ ჰქონდა მონაწილეობა დანაშაულის დაგეგმვასა და შესრულებაში.
- ოჯახური კავშირების გამოყენება: კანონით გათვალისწინებული პრივილეგიის გამოყენება, რომელიც ათავისუფლებს პირს პასუხისმგებლობისგან ახლო ნათესავის დანაშაულის შეუტყობინებლობის გამო.
- განზრახვის არარსებობის დამტკიცება: იმის დადასტურება, რომ პირმა არ იცოდა დანაშაულის შესახებ, როდესაც დახმარება გაუწია სხვას (მაგ. წაიყვანა მანქანით ისე, რომ არ იცოდა ჩადენილი მკვლელობის შესახებ).
- იძულების ფაქტორი: დაცვა იმ საფუძვლით, რომ პირი მოქმედებდა მუქარის ან შიშის ქვეშ.
გავრცელებული სიტუაციები და რეალური სცენარები
ბრალდება ხშირად დგება შემდეგ სიტუაციებში:
- დამნაშავის მიმალვა: მეგობარმა ჩაიდინა დანაშაული და სთხოვა პირს, დაემალა ის აგარაკზე ან გადაეყვანა საზღვარზე.
- ნივთმტკიცების განადგურება: პირმა გარეცხა სისხლიანი ტანსაცმელი, გადააგდო დანა ან წაშალა ვიდეოჩანაწერი, რათა დახმარებოდა დამნაშავეს.
- მოპარული ნივთის შენახვა: პირმა შეინახა ნივთი, რომლის შესახებაც იცოდა, რომ მოპარული იყო (თუ წინასწარ არ იყო შეთანხმებული).
- დუმილი დაკითხვისას: პოლიციამ იცის, რომ პირმა იცის დანაშაულის შესახებ, მაგრამ ის არ აწვდის ინფორმაციას (გარდა ნათესავისა).
საქართველოს კანონმდებლობა და სამართლებრივი ჩარჩო
დანაშაულის დაფარვა რეგულირდება საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 375-ე მუხლით. მძიმე დანაშაულის დაფარვა ისჯება თავისუფლების აღკვეთით 1-დან 4 წლამდე, ხოლო განსაკუთრებით მძიმე დანაშაულის — 3-დან 7 წლამდე. დანაშაულის შეუტყობინებლობა (მუხლი 376) ასევე დასჯადია. უმნიშვნელოვანესია კონსტიტუციური გარანტია: არავინ არის ვალდებული მისცეს ჩვენება საკუთარი თავის ან ახლო ნათესავის წინააღმდეგ. ადვოკატი იყენებს ამ გარანტიას კლიენტის დასაცავად.
პროცესი: რას უნდა ელოდოთ სპეციალისტთან მუშაობისას
ადვოკატი პირველ რიგში დაადგენს თქვენს კავშირს დამნაშავესთან და დანაშაულთან. თუ თქვენ მხოლოდ დანაშაულის შემდეგ ჩაერთეთ, ადვოკატი უზრუნველყოფს, რომ ბრალდება არ დამძიმდეს თანამონაწილეობამდე. თუ თქვენ მოქმედებდით შიშის გამო, ადვოკატი მოიძიებს ამის მტკიცებულებებს. ხშირ შემთხვევაში, შესაძლებელია საპროცესო შეთანხმება პირობით მსჯავრზე, თუ პირი ითანამშრომლებს გამოძიებასთან (გარდა იმ შემთხვევებისა, როდესაც ეს ეწინააღმდეგება მის ინტერესებს).
რატომ უნდა აირჩიოთ Legal.ge?
დანაშაულის დაფარვის საქმეები მოითხოვს ზუსტ სამართლებრივ კვალიფიკაციას. Legal.ge გთავაზობთ ადვოკატებს, რომლებიც დაგეხმარებიან სწორად შეაფასოთ თქვენი მდგომარეობა და თავიდან აიცილოთ უსამართლო სასჯელი სხვისი დანაშაულის გამო. იპოვეთ თქვენი დამცველი Legal.ge-ზე.
განახლდა: ...