თანამშრომელიდაცვა

თანამონაწილის (თანამშრომლის) დაცვა სისხლის სამართლის საქმეებზე

სისხლის სამართლის საქმეებში ხშირად ფიგურირებს არა ერთი, არამედ რამდენიმე პირი. დანაშაულში თანამონაწილეობა (სსკ-ის 23-ე მუხლი) გულისხმობს ორი ან მეტი პირის განზრახ ერთობლივ მონაწილეობას განზრახი დანაშაულის ჩადენაში. ბრალდების მხარე ხშირად ცდილობს, რომ დანაშაულთან შემხებლობაში მყოფ ყველა პირს მაქსიმალურად მძიმე კვალიფიკაცია მიანიჭოს, მიუხედავად მათი რეალური როლისა. ე.წ. „თანამშრომელი“ ანუ თანამონაწილე შეიძლება იყოს პირი, რომელმაც უშუალოდ შეასრულა დანაშაული (თანამშემსრულებელი), ან პირი, რომელმაც ხელი შეუწყო მას (ორგანიზატორი, წამქეზებელი, დამხმარე). დაცვის სტრატეგიისთვის კრიტიკულად მნიშვნელოვანია თითოეული პირის როლის გამიჯვნა. ხშირია შემთხვევები, როდესაც პირი შემთხვევით აღმოჩნდა დანაშაულის ადგილზე ან არ ჰქონდა გაცნობიერებული ქმედების დანაშაულებრივი ხასიათი, მაგრამ პროკურატურა მას მაინც თანამონაწილედ განიხილავს. კვალიფიციური ადვოკატის ამოცანაა დაამტკიცოს, რომ კლიენტის ქმედებაში არ იყო „საერთო განზრახვა“, რაც თანამონაწილეობის აუცილებელი ნიშანია.

code Code download content_copy expand_less

რას მოიცავს ეს მომსახურება?

Legal.ge-ზე რეგისტრირებული ადვოკატები გთავაზობენ სრულ სამართლებრივ მხარდაჭერას თანამონაწილეობის ბრალდებისას:

• როლების გამიჯვნა: დაცვის სტრატეგიის აგება იმის მიხედვით, თუ რა კონკრეტული ქმედება შეასრულა კლიენტმა. მიზანია დადასტურდეს, რომ მისი როლი იყო მეორეხარისხოვანი ან სულაც არადაწესებული.
• განზრახვის (Mens Rea) გაბათილება: იმის მტკიცება, რომ კლიენტმა არ იცოდა მთავარი დამნაშავის რეალური გეგმების შესახებ (მაგალითად, მძღოლი, რომელმაც მეგობარი წაიყვანა „საქმეზე“, მაგრამ არ იცოდა, რომ ის ყაჩაღობას გეგმავდა).
• ჯგუფური დანაშაულის კვალიფიკაციის შეცვლა: ჯგუფურად ჩადენილი დანაშაული უფრო მკაცრად ისჯება. ადვოკატი მუშაობს იმაზე, რომ ქმედება დაკვალიფიცირდეს როგორც ინდივიდუალური და არა ჯგუფური.
• ექსცესის (Excess of Perpetrator) გამოყენება: დაცვა იმ არგუმენტით, რომ მთავარმა შემსრულებელმა გადააჭარბა შეთანხმებას (მაგალითად, შეთანხმდნენ ქურდობაზე, მაგრამ შემსრულებელმა ჩაიდინა მკვლელობა), რაზეც თანამონაწილე პასუხს არ აგებს.
• საპროცესო შეთანხმება: გამოძიებასთან თანამშრომლობის სანაცვლოდ სასჯელის მნიშვნელოვანი შემსუბუქება ან პირობითი მსჯავრი.

ხშირი სცენარები და რეალური სიტუაციები

თანამონაწილეობის ბრალდება შეიძლება წაუყენონ პირს სხვადასხვა სიტუაციაში:

პირველი სცენარია „მძღოლის საქმე“. პირი ტაქსით ან საკუთარი მანქანით ემსახურება ნაცნობებს, რომლებიც ჩადიან დანაშაულს (მაგ. ქურდობას). მძღოლი ელოდება მათ მანქანაში. თუ მას არ ჰქონდა წინასწარი შეცნობა დანაშაულის შესახებ, ის არ არის თანამონაწილე, თუმცა ბრალდება ხშირად საპირისპიროს ამტკიცებს.

მეორე სცენარია „შემთხვევითი დამსწრე“. ჩხუბის დროს ერთ-ერთი მონაწილე იღებს დანას და კლავს მეორეს. დანარჩენი მონაწილეები, რომლებიც მხოლოდ მუშტი-კრივით შემოიფარგლებოდნენ, ბრალდებულები ხდებიან ჯგუფურ მკვლელობაში. აქ მნიშვნელოვანია „შემსრულებლის ექსცესის“ დამტკიცება.

მესამე შემთხვევაა „ნივთის დამალვა“. პირი ინახავს მეგობრის მოტანილ ნივთს, რომელიც მოპარული აღმოჩნდება. თუ მან იცოდა ნივთის წარმომავლობა, ეს დანაშაულია (შეძენა-გასაღება), მაგრამ არა აუცილებლად ქურდობაში თანამონაწილეობა.

მეოთხე სცენარია „კორპორატიული თანამონაწილეობა“. კომპანიაში ჩადენილი ფინანსური მაქინაციების დროს, ბუღალტერს ან მენეჯერს, რომელიც ასრულებდა დირექტორის დავალებას, შეიძლება ბრალი წაუყენონ როგორც თანამშრომელს.

საქართველოს საკანონმდებლო ჩარჩო

დაცვა ეფუძნება სისხლის სამართლის კოდექსის ფუნდამენტურ პრინციპებს:

• საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსი (მუხლი 23): თანამონაწილეობის ცნება. განსაზღვრავს, რომ თანამონაწილეობა არის ორი ან მეტი პირის განზრახი ერთობლივი მონაწილეობა.
• მუხლი 24: თანამონაწილეთა სახეები (ორგანიზატორი, წამქეზებელი, დამხმარე).
• მუხლი 25: თანამონაწილეთა პასუხისმგებლობა. ეს მუხლი ადგენს, რომ თანამონაწილე პასუხს აგებს იმავე მუხლით, რაც შემსრულებელი, მაგრამ სასჯელის დანიშვნისას გაითვალისწინება მისი როლი.
• მუხლი 26: შემსრულებლის ექსცესი. უმნიშვნელოვანესი მუხლი დაცვისთვის, რომელიც ათავისუფლებს თანამონაწილეს პასუხისმგებლობისგან იმ ქმედებისთვის, რაც არ იყო შეთანხმებული.

მომსახურების პროცესი ეტაპობრივად

1. ჩვენებების ანალიზი: ადვოკატი დეტალურად სწავლობს სხვა ბრალდებულების ჩვენებებს, რადგან ხშირად თანამონაწილეები ერთმანეთს აბრალებენ დანაშაულს.
2. კონფრონტაცია: დაპირისპირება სხვა ბრალდებულებთან სიმართლის დასადგენად.
3. როლის ინდივიდუალიზაცია: სასამართლოში იმის დამტკიცება, რომ კლიენტის როლი იყო მინიმალური.
4. განაჩენი: ბრძოლა კვალიფიკაციის შეცვლისთვის ან სასჯელის მინიმუმამდე დაყვანისთვის.

რატომ Legal.ge?

თანამონაწილეობის საქმეები რთული „პაზლია“, სადაც ერთი ადამიანის ჩვენებამ შეიძლება გადაწყვიტოს სხვების ბედი. Legal.ge-ზე თქვენ იპოვით ადვოკატებს, რომლებსაც აქვთ გამოცდილება ჯგუფურ დანაშაულებზე მუშაობის და იციან, როგორ გამიჯნონ კლიენტი მთავარი დამნაშავისგან. ნუ აგებთ პასუხს სხვის ქმედებაზე — იპოვეთ თქვენი დამცველი დღესვე.