რელიგიური თავისუფლების სისხლისსამართლებრივი დაცვა
რელიგიური თავისუფლება საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსით დაცულია ორი მიმართულებით: ისჯება რელიგიური წესის აღსრულებისათვის უკანონოდ ხელის შეშლა და პოლიტიკური, საზოგადოებრივი ან რელიგიური გაერთიანების შექმნისათვის ან საქმიანობისათვის ხელის შეშლა. ეს ნორმები იცავს როგორც მორწმუნეებს და ღვთისმსახურებს, ისე თავად რელიგიურ გაერთიანებებს — მათ შორის ისეთებს, რომლებიც მხოლოდ ჩამოყალიბების სტადიაზეა. გვერდი განმარტავს ამ ნორმების შემადგენლობას, სანქციებს და დაცვის პრაქტიკულ საკითხებს ბრალდებულისა და დაზარალებულის პოზიციიდან.
რელიგიური წესის აღსრულებისათვის ხელის შეშლა
სისხლის სამართლის კოდექსის თანახმად, ღვთისმსახურების ან სხვა რელიგიური წესისა თუ ჩვეულების აღსრულებისათვის უკანონოდ ხელის შეშლა, ჩადენილი ძალადობით ან ძალადობის მუქარით, ანდა თუ მას ახლდა მორწმუნის ან ღვთისმსახურის რელიგიური გრძნობის შეურაცხყოფა, ისჯება ჯარიმით ან გამასწორებელი სამუშაოთი ვადით ერთ წლამდე ან შინაპატიმრობით ვადით ექვსი თვიდან ერთ წლამდე ანდა თავისუფლების აღკვეთით ვადით ორ წლამდე. იგივე ქმედება, ჩადენილი სამსახურებრივი მდგომარეობის გამოყენებით, უფრო მკაცრად ისჯება: ჯარიმით ან შინაპატიმრობით ვადით ერთიდან ორ წლამდე ანდა თავისუფლების აღკვეთით ვადით ერთიდან ხუთ წლამდე, თანამდებობის დაკავების ან საქმიანობის უფლების ჩამორთმევით ვადით სამ წლამდე ან უამისოდ.
ამ ნორმის შემადგენლობა ორ ელემენტს ეყრდნობა: ხელის შეშლა უკანონო უნდა იყოს და ის უნდა განხორციელდეს ძალადობით ან ძალადობის მუქარით, ან მას უნდა ახლდეს მორწმუნის ან ღვთისმსახურის რელიგიური გრძნობის შეურაცხყოფა. სწორედ ამ ელემენტების დადგენა ხდება დავის ცენტრალური საკითხი: თუ ხელის შეშლა ლეგიტიმური მიზნით და კანონის ფარგლებში მოხდა, ან ძალადობის ნიშანი ვერ დაიმტკიცა, საქმე სხვა კვალიფიკაციას იღებს. სამსახურებრივი მდგომარეობის გამოყენების ნიშანი კი მაშინ იჩენს თავს, როცა ჩამდენი სამსახურებრივ უფლებამოსილებას იყენებს და ამ გზით აღასრულებს აკრძალვას ან შეზღუდვას.
გაერთიანების შექმნასა და საქმიანობაზე ხელის შეშლა
სისხლის სამართლის კოდექსი ცალკე იცავს გაერთიანების თავისუფლებას: პოლიტიკური, საზოგადოებრივი ან რელიგიური გაერთიანების შექმნისათვის ან მისი საქმიანობისათვის უკანონოდ ხელის შეშლა, ჩადენილი ძალადობით, ძალადობის მუქარით ან სამსახურებრივი მდგომარეობის გამოყენებით, ისჯება ჯარიმით ან გამასწორებელი სამუშაოთი ვადით ერთ წლამდე ან შინაპატიმრობით ვადით ექვსი თვიდან ორ წლამდე ანდა თავისუფლების აღკვეთით ვადით ორ წლამდე. ეს ნორმა ვრცელდება როგორც უკვე არსებულ გაერთიანებებზე, ისე იმ შემთხვევაზე, როცა პირები მხოლოდ აპირებენ გაერთიანების დაფუძნებას და ამ პროცესს ეღობებიან.

