კანონის რეგულირების სფერო და პრაქტიკის უფლება
საექიმო საქმიანობის შესახებ კანონი არეგულირებს სამართლებრივ ურთიერთობებს დამოუკიდებელი საექიმო საქმიანობის სუბიექტს, პარამედიკოსსა და სახელმწიფო ხელისუფლების ორგანოებს, ფიზიკურ და იურიდიულ პირებს შორის. დამოუკიდებელი საექიმო საქმიანობის უფლება აქვს საქართველოს ან უცხო ქვეყნის მოქალაქეს ან მოქალაქეობის არმქონე პირს, რომელმაც დაამთავრა სახელმწიფო აკრედიტაციის მქონე უმაღლესი სამედიცინო სასწავლებელი და მიიღო დამადასტურებელი სახელმწიფო სერტიფიკატი. ეს უფლება პირს აქვს მხოლოდ სერტიფიკატში აღნიშნული სპეციალობით, გარდა კანონით დადგენილი გამონაკლისებისა. არსებობს აკრძალვაც: უფლება არ შეიძლება ჰქონდეს პირს, რომელსაც სასამართლომ სქესობრივი თავისუფლებისა და ხელშეუხებლობის წინააღმდეგ დანაშაულთან ბრძოლის კანონის საფუძველზე ჩამოართვა ეს უფლება.
უცხოეთში განათლება და დროებითი პრაქტიკა
უცხო ქვეყნის უმაღლეს სამედიცინო სასწავლებელში განათლებულ პირს უფლება ეძლევა, თუ მისი დიპლომი აღიარებულია საქართველოში; იმ ქვეყნების ნუსხას, რომელთა დიპლომები აღიარებულია, განსაზღვრავენ შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო და განათლების სამინისტრო. კანონი განასხვავებს ქვეყნების კატეგორიებს: ერთი ნუსხით გათვალისწინებული ქვეყნის სერტიფიკატის მფლობელს იმავე სპეციალობით სახელმწიფო სერტიფიკატი ეძლევა გამოცდის ჩაბარების გარეშე, მეორე ნუსხით გათვალისწინებული ქვეყნის კურსდამთავრებული კი — სახელმწიფო სასერტიფიკაციო გამოცდის შედეგად, იმიგრაციის კანონმდებლობის მოთხოვნების დაკმაყოფილების შემდეგ. უცხო ქვეყნის სპეციალისტი შეიძლება მოწვეულ იქნეს დროებითი დამოუკიდებელი საექიმო საქმიანობისათვის ან ერთჯერადი სამედიცინო მომსახურებისათვის: ეს უფლება ერთჯერადად ეძლევა არაუმეტეს 1 წლით, განსაზღვრული სპეციალობებიდან და ნუსხის ქვეყნიდან, საბჭოს გადაწყვეტილებით; ვადის გაგრძელება მინისტრის წესით ხდება. მოწვევამდე აუცილებელია იმ სამედიცინო დაწესებულების წერილობითი თანხმობა, სადაც სპეციალისტი იმუშავებს; პაციენტის სიცოცხლისათვის საშიში მდგომარეობისას დოკუმენტების გაფორმება მომსახურების შემდეგაც შეიძლება.
სერტიფიცირება და სახელმწიფო სერტიფიკატი
სერტიფიცირება მოიცავს საექიმო პერსონალის პროფესიული ცოდნის დონისა და პრაქტიკული უნარ-ჩვევების შეფასებას და დამოუკიდებელი საექიმო საქმიანობის უფლების მისაღებად ყველა სამინისტროს მიერ გათვალისწინებულ სპეციალობაში აუცილებელია. სახელმწიფო სერტიფიკატი დამოუკიდებელი საექიმო საქმიანობის უფლების დამადასტურებელი სახელმწიფო მოწმობაა და განსაზღვრავს საექიმო სპეციალობას; ის სავალდებულოა მხოლოდ დამოუკიდებელი პრაქტიკისთვის, მკაცრი აღრიცხვის დოკუმენტია და სხვა პირზე გადაცემა აკრძალულია. სერტიფიკატი გაცემის საფუძველია განცხადება, დიპლომის ასლი, დიპლომისშემდგომი განათლების მოწმობა, ხელმძღვანელის რეკომენდაცია, გამოცდის დამადასტურებელი მოწმობა, შრომითი ურთიერთობის დოკუმენტი და შესაბამის სპეციალობაში ბოლო 2 წლის განმავლობაში ჩატარებულ სამუშაოთა აღწერა. სერტიფიკატს გასცემს საბჭო, რომელიც იქმნება მინისტრის ბრძანებით, მინისტრის თავმჯდომარეობით და რომლის შემადგენლობაშიც შედიან სამინისტროს, უმაღლესი სამედიცინო სასწავლებლების, სახელმწიფო უწყებების, ექიმთა პროფესიული ასოციაციების, საზოგადოებრიობის, სამედიცინო და სამეცნიერო დაწესებულებების წარმომადგენლები. საბჭო ამტკიცებს გამოცდის პროგრამას, ქმნის საგამოცდო კომისიებს და განიხილავს შედეგებს.
გამოცდა, უარი და სერტიფიკატის ვადა
სახელმწიფო სასერტიფიკაციო გამოცდა ერთიანი და უნიფიცირებულია მთელი ქვეყნის ტერიტორიაზე. გამოცდაზე დაიშვება პირი, რომელსაც საქართველოში ან კანონით განსაზღვრული ნუსხით უცხო ქვეყანაში გავლილი აქვს დიპლომისშემდგომი განათლების კურსი შესაბამის სპეციალობაში. უარყოფითი შეფასების შემთხვევაში პირს გამოცდაზე განმეორებითი გასვლის უფლება აქვს მომდევნო ერთი წლის განმავლობაში მხოლოდ ორჯერ, გამოცდებს შორის 6-თვიანი ინტერვალით. საბჭოს უფლება აქვს უარი თქვას სერტიფიკატის გაცემაზე, თუ წარდგენილი საბუთები არ შეესაბამება მოთხოვნებს, თუ პირი ითხოვს სერტიფიკატს იმ საქმიანობისათვის, რომლის უფლებაც ჩამოერთვა, ან თუ შეჩერებული აქვს სერტიფიკატის მოქმედება და საფუძველი არ არის აღმოფხვრილი. უარის შესახებ მაძიებელს წერილობით ეცნობება, ხოლო სუბიექტთა რაოდენობის შეზღუდვის მოტივით უარის თქმა აკრძალულია; გადაწყვეტილების გასაჩივრება სასამართლოში შესაძლებელია. სერტიფიკატი მოქმედებს განუსაზღვრელი ვადით, და მისი მფლობელი სპეციალობას ახორციელებს გაცემის შესახებ გადაწყვეტილების მიღების დღიდან; ის უქმდება მფლობელის გარდაცვალების, მისი მოთხოვნის ან ყალბი დოკუმენტის გამოყენების აღმოჩენის შემთხვევაში.
ზედამხედველობა და პროფესიული პასუხისმგებლობა
საექიმო საქმიანობაზე სახელმწიფო ზედამხედველობას ახორციელებს სამინისტრო საბჭოს მეშვეობით და უზრუნველყოფს საუნივერსიტეტო კლინიკების, ექიმთა პროფესიული ასოციაციებისა და სხვა საზოგადოებრივი ორგანიზაციების აქტიურ მონაწილეობას. დამოუკიდებელი საექიმო საქმიანობის არასწორად წარმართვისათვის გათვალისწინებულია პროფესიული პასუხისმგებლობის შემდეგი სახეები: წერილობითი გაფრთხილება; სახელმწიფო სერტიფიკატის მოქმედების შეჩერება; სახელმწიფო სერტიფიკატის გაუქმება; ნარკოტიკული, ფსიქოტროპული და ალკოჰოლის შემცველი მედიკამენტების გამოწერის შეზღუდვა; აგრეთვე კანონმდებლობით გათვალისწინებული სხვა ზომები. ამ პასუხისმგებლობის შესახებ გადაწყვეტილებას იღებს საბჭო, ხოლო სუბიექტს უფლება აქვს გაასაჩივროს ის სასამართლოში.
ხშირად დასმული კითხვები საექიმო პრაქტიკის ნებართვაზე
საექიმო პრაქტიკის ნებართვასთან დაკავშირებით ხშირად დასმულ კითხვებს ქვემოთ მოჰყვება მოკლე პასუხები კანონის საფუძველზე.
ვის შეუძლია დამოუკიდებელი საექიმო პრაქტიკა?
იმ პირს, რომელმაც დაამთავრა აკრედიტებული უმაღლესი სამედიცინო სასწავლებელი და მიიღო სახელმწიფო სერტიფიკატი; პრაქტიკა დასაშვებია მხოლოდ სერტიფიკატში აღნიშნული სპეციალობით.
რა ვადით მოქმედებს სერტიფიკატი?
განუსაზღვრელი ვადით, გაცემის შესახებ გადაწყვეტილების მიღების დღიდან; დროებითი პრაქტიკა უცხო სპეციალისტისთვის კი არაუმეტეს 1 წლით ეძლევა.
როგორ ხდება გამოცდის განმეორება?
უარყოფითი შეფასების შემდეგ განმეორებითი გასვლა შესაძლებელია მომდევნო ერთი წლის განმავლობაში მხოლოდ ორჯერ, 6-თვიანი ინტერვალით.
როდის უარყოფენ სერტიფიკატს?
თუ საბუთები არაშესაბამისია, თუ პირი ითხოვს ჩამორთმეული უფლების საქმიანობაზე ან შეჩერებული სერტიფიკატის საფუძველი არ არის აღმოფხვრილი; რაოდენობრივი შეზღუდვის მოტივით უარი აკრძალულია.
რა სანქციები არსებობს არასწორი წარმართვისთვის?
წერილობითი გაფრთხილება, სერტიფიკატის მოქმედების შეჩერება ან გაუქმება და ნარკოტიკული, ფსიქოტროპული და ალკოჰოლის შემცველი მედიკამენტების გამოწერის შეზღუდვა; გადაწყვეტილებას საბჭო იღებს.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
Legal.ge-ის იურისტები დაგეხმარებით სერტიფიკატის მისაღებ დოკუმენტაციასა და განაცხადის მომზადებაში, უცხოეთში განათლების აღიარების საკითხებში, დროებითი პრაქტიკის ოფორმებაში, უარისა და საბჭოს გადაწყვეტილებების გასაჩივრებაში და პროფესიული პასუხისმგებლობის საქმეების მართვაში. დაგვიკავშირდით — დავიცავთ თქვენს პროფესიულ უფლებებს.