სერვისის შესახებ
ციფრო აქტივებიდან გამომდინარე დავები — გაცვლის პლატფორმებთან ურთიერთობა, ტოკენების გადაცემა, ციფრული ხელშეკრულებების შესრულება — თავისი ბუნით სასამართლოსთვის უცნობ ტექნიკურ რეალობას ეყრდნობა, და სწორედ ამიტომ არბიტრაჟი აქ ხშირად უფრო მოქნილ ფორმატს იძლევა. „საარბიტრაჟო საქმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის მუხლები 2, 8, 32 და 35 სწორედ იმ წესებს აწყობს, რაც ციფრულ დავას სჭირდება: ელექტრონული შეტყობინებების მოქმედება, წერილობითი ფორმის ელექტრონული შესრულება, განხილვის დოკუმენტებზე აგებული ფორმა და სასამართლოს დახმარება მტკიცებულებების მოპოვებაში. ჩვენი სერვისი კრიპტო-დავების მხარეებს ამ მექანიზმის გამოყენებაში ეხმარება.
ელექტრონული შეტყობინება და საარბიტრაჟო შეთანხმების ფორმა
მუხლი 2 ელექტრონულ შეტყობინებას პირდაპირ განმარტავს: ეს არის ნებისმიერი შეტყობინება, რომელსაც მხარეები გადასცემენ საინფორმაციო შეტყობინების სახით — ინფორმაცია, რომელიც მომზადებულია, გაგზავნილია, მიღებულია ან შენახულია ელექტრონული, მაგნიტური, ოპტიკური ან მსგავსი საშუალებით. მუხლი 8 კი ამ განმარტებას ფორმის წესებთან აკავშირებს: საარბიტრაჟო შეთანხმება — შეთანხმება, რომლითაც მხარეები განსახილველად გადასცემენ არბიტრაჟს ყველა ან ზოგიერთი დავას, რომელიც წარმოიშვა ან შეიძლება წარმოიშვას მათ შორის სახელშეკრულებო ან სხვა სამართლებრივი ურთიერთობიდან გამომდინარე — უნდა დაიდოს წერილობითი ფორმით. წერილობითი ფორმა სრულდება ელექტრონული შეტყობინებით, თუ შეტყობინებაში მოცემული ინფორმაცია ხელმისაწვდომია მისი შემდგომი გამოყენებისთვის. შეთანხმება წერილობით დადებულად ითვლება საარბიტრაჟო სარჩელისა და შესაგებლის გაცვლითაც, და ხელშეკრულებაში მითითება დოკუმენტზე, რომელიც მოიცავს საარბიტრაჟო დათქმას, ასევე წერილობითი ფორმაა. მნიშვნელოვანია გამიჯვნა: თუ მხარეა ფიზიკური პირი ან ადმინისტრაციული ორგანო, შეთანხმება წერილობითი ფორმით უნდა დაიდოს და მოხსნილი ფორმები მასზე არ ვრცელდება; ხოლო თუ ორივე მხარე ფიზიკური პირია, შეთანხმებას ხელს უნდა მოაწერონ მხარეთა ადვოკატებმაც ან ის სანოტარო წესით უნდა დამოწმდეს.
განხილვის ფორმა: დოკუმენტები თუ ზეპირი მოსმენა
მუხლი 32 ციფრული დავისთვის განსაკუთრებით შესაფერის ალბათობას იძლევა: თუ მხარეთა შეთანხმებით ფორმა განსაზღვრული არ არის, არბიტრაჟი უფლებამოსილია საქმე განიხილოს წარმოდგენილ მტკიცებულებათა ზეპირი განხილვით ან მხოლოდ საბუთებისა და სხვა მტკიცებულებების საფუძველზე — ანუ პროცესი მთლიანად დოკუმენტებზე აგებულიც კი შეიძლება იყოს. ერთ-ერთი მხარის მოთხოვნით არბიტრაჟი ვალდებულია ზეპირი განხილვა ჩაატაროს ნებისმიერ სტადიაზე, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც მხარეებმა ზეპირ მოსმენაზე უარი განაცხადეს. მხარეებს წინასწარ, გონივრულ ვადაში ჩაბარდებათ უწყება ყოველი სხდომისა და მოსმენის შესახებ; ერთი მხარის მიერ წარდგენილი ყველა განცხადება და საბუთი დაუყოვნებლივ გაეგზავნება მეორე მხარეს. თუ კანონით ან შეთანხმებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, განხილვა დახურულია, და არბიტრი თუ წარმოების მონაწილე პირი ვალდებულნი არიან დაიცვან განხილვისას მიღებული ინფორმაციის კონფიდენციალობა.
მტკიცებულებები და სასამართლოს დახმარება
მუხლი 35 ციფრული კვლევებისთვის გადამწყვეტ ინსტრუმენტს იძლევა. მტკიცებულების დასაშვებობის შემოწმება და მტკიცებულებათა შეფასება არბიტრაჟის უფლებამოსილებას განეკუთვნება. მხარეთა შეთანხმებით სხვა რამ თუ არ არის გათვალისწინებული, არბიტრაჟი უფლებამოსილია ნებისმიერ სტადიაზე მოსთხოვოს მხარეს საქმესთან დაკავშირებული ნებისმიერი საბუთის ან ნივთმტკიცების წარდგენა, გამოიძახოს მოწმე და გამოიყენოს მისი ჩვენება განხილვის დროს. თუ ბლოკჩეინ-ჩანაწერები თუ პლატფორმის დოკუმენტაცია მხარის ხელმისაწვდომობას აღემატება, არბიტრაჟს ან მხარეს არბიტრაჟის თანხმობით შეუძლია მოსთხოვოს სასამართლოს დახმარება მტკიცებულებათა მოპოვებაში ნებისმიერ სტადიაზე; არბიტრაჟი უფლებამოსილია სასამართლოს მიმართოს მოწმის დასწრების უზრუნველსაყოფად. მუხლი 2 განსაზღვრავს ამ დახმარების ფორუმსაც: მტკიცებულებებთან დაკავშირებული საკითხებისთვის უფლებამოსილია ის რაიონული (საქალაქო) სასამართლო, რომლის სამოქმედო ტერიტორიაზედაც საარბიტრაჟო განხილვა მიმდინარეობდა, მიმდინარეობს ან უნდა გაიმართოს.
ხშირად დასმული კითხვები
კრიპტო-დავის არბიტრაჟში გადაცემასთან დაკავშირებით მხარეებს ყველაზე ხშირად ეს კითხვები უჩნდებათ, და პასუხები ციფრული პროცესის წესებიდან მომდინარეობს.
მოქმედებს თუ არა ელექტრონულად დადებული საარბიტრაჟო შეთანხმება?
დიახ — წერილობითი ფორმის მოთხოვნა სრულდება ელექტრონული შეტყობინებით, თუ შეტყობინებაში მოცემული ინფორმაცია ხელმისაწვდომია შემდგომი გამოყენებისთვის. გარდა ამისა, შეთანხმება წერილობით დადებულად ითვლება სარჩელისა და შესაგებლის გაცვლითაც.
რა ხდება, თუ მეორე მხარე ციფრულ კომუნიკაციას ვერ ინახავს?
წესი მარტივია: ყველა განცხადება და საბუთი, რომელსაც ერთი მხარე წარუდგენს არბიტრაჟს, დაუყოვნებლივ უნდა გაეგზავნოს მეორე მხარეს, და მხარეებს უწყება სხდომების შესახებ წინასწარ, გონივრულ ვადაში ჩაბარდებათ — ეს პროცესის საშუალო დონეზე დგას.
შეიძლება თუ არა საქმის განხილვა ზეპირი მოსმენის გარეშე?
დიახ — თუ ფორმა შეთანხმებით განსაზღვრული არ არის, არბიტრაჟი უფლებამოსილია საქმე განიხილოს მხოლოდ საბუთებისა და სხვა მტკიცებულებების საფუძველზე; მაგრამ ერთ-ერთი მხარის მოთხოვნით ზეპირი განხილვა ჩატარება ვალდებულია, თუ მხარეებს მოსმენაზე უარი არ განუცხადებიათ.
როგორ მივიღოთ პლატფორმის ან მესამე პირის მონაცემები?
არბიტრაჟს ან მხარეს არბიტრაჟის თანხმობით შეუძლია სასამართლოს დახმარება მოითხოვოს მტკიცებულებათა მოპოვებაში ნებისმიერ სტადიაზე; სასამართლოს მიერ გამოძახებულ მოწმეს მისი უფლება-მოვალეობები სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობით განისაზღვრება.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
ჩვენ შევაფასებთ თქვენს კრიპტო-დავას და განვსაზღვრავთ, არის თუ არა საარბიტრაჟო შეთანხმება მოქმედი და რომელი ფორმის მოთხოვნები ერგება მას; მოვამზადებთ სარჩელს და მტკიცებულებათა სისტემას — ტრანზაქციის ჩანაწერების, მიმოწერისა და პლატფორმის დოკუმენტაციის გათვალისწინებით; გამოვიყენებთ დოკუმენტებზე აგებული განხილვის შესაძლებლობას ან ზეპირ მოსმენას მოვითხოვთ, სტრატეგიიდან გამომდინარე; და საჭიროების შემთხვევაში სასამართლოს დახმარებას მოვითხოვთ მტკიცებულებების მოპოვებაში. მიმართეთ — და მიიღეთ ციფრული აქტივების დავის გეგმა.