მტკიცებულებებით მუშაობა არბიტრაჟის წარმოების გადამწყვეტი ნაწილია. საქართველოს კანონი „საარბიტრაჟოს შესახებ“ ამ სფეროს რამდენიმე ნორმით აწესრიგებს: მუხლი 30-ე განსაზღვრავს სარჩელისა და შესაგებლის შინაარსს, მუხლი 32-ე — განხილვის ფორმას და კონფიდენციალურობას, მუხლი 33-ე — მხარის გამოუცხადებლობის შედეგებს, მუხლი 34-ე — ექსპერტის დანიშვნას, ხოლო მუხლი 35-ე — მტკიცებულებათა შეფასებასა და სასამართლოს დახმარებას. ქვემოთ თითოეული ნორმა დეტალურად არის განხილული.
საარბიტრაჟო სარჩელი და შესაგებელი — წერილობითი პოზიციები
კანონის მუხლი 30-ე თანახმად, მხარეთა მიერ შეთანხმებულ ან არბიტრაჟის მიერ განსაზღვრულ ვადაში საარბიტრაჟო მოსარჩელემ წერილობითი ფორმით უნდა წარმოადგინოს საარბიტრაჟო სარჩელი, რომელშიც მიუთითებს მხარეთა სახელებსა და მისამართებს, მოთხოვნას, იმ გარემოებებსა და მტკიცებულებებს, რომლებიც მოთხოვნას ადასტურებს, და თანდართული საბუთების ნუსხას. მოპასუხე წარმოადგენს შესაგებელს სარჩელში მითითებულ ფაქტებსა და გარემოებებზე. მხარეებს შეუძლიათ სარჩელთან ან შესაგებელთან ერთად წარმოადგინონ ნებისმიერი საქმესთან დაკავშირებული საბუთი ან მიუთითონ მოგვიანებით საწარდგენ მტკიცებულებებზე. წარმოების დროს მხარეს შეუძლია შეცვალოს მოთხოვნები ან წარმოადგინოს დამატებითი, თუ ეს არბიტრაჟმა განხილვის გაჭიანურებად არ მიიჩნია. თუ მოპასუხე შესაგებელს არ წარმოადგენს, არბიტრაჟი განაგრძობს საქმის განხილვას და შესაგებლის წარმოუდგენლობა საარბიტრაჟო სარჩელის ცნობად არ ჩაითვლება.
განხილვის ფორმა — ზეპირი მოსმენა თუ მხოლოდ საბუთები
მუხლი 32-ე განსაზღვრავს: თუ მხარეთა შეთანხმებით განხილვის ფორმა არ არის განსაზღვრული, არბიტრაჟი უფლებამოსილია ჩაატაროს მტკიცებულებათა ზეპირი განხილვა ან საქმის განხილვა მხოლოდ საბუთებისა და სხვა მტკიცებულებების საფუძველზე. ერთ-ერთი მხარის მოთხოვნით არბიტრაჟი ვალდებულია ჩაატაროს ზეპირი განხილვა ნებისმიერ სტადიაზე, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც მხარეებმა ზეპირ მოსმენაზე უარი განაცხადეს. მხარეებს წინასწარ, გონივრულ ვადაში უნდა ჩაჰბარდეთ უწყება ყოველი სხდომის შესახებ; ერთი მხარის მიერ წარდგენილი ყველა განცხადება და საბუთი დაუყოვნებლივ უნდა გაეგზავნოს მეორე მხარეს, ხოლო ექსპერტის ყველა დასკვნა ან სხვა მტკიცებულება, რომელსაც არბიტრაჟი გადაწყვეტილების საფუძვლად იყენებს, მხარეებს უნდა წარედგინოთ.
დახურული განხილვა და კონფიდენციალობა
თუ კანონით ან მხარეთა შეთანხმებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, ყველა საარბიტრაჟო განხილვა დახურულია. წარმოდგენილი საბუთი, მტკიცებულება, წერილობითი თუ ზეპირი განცხადება არ უნდა იქნეს საჯაროდ გამოქვეყნებული ან გადაცემული და გამოყენებული სხვა სასამართლო ან ადმინისტრაციულ წარმოებაში. არბიტრი და წარმოების მონაწილე ნებისმიერი პირი ვალდებულია დაიცვას განხილვის დროს მიღებული ინფორმაციის კონფიდენციალობა — ეს არბიტრაჟის ერთ-ერთი მთავარი უპირატესობაა საჯარო სასამართლოსთან შედარებით.










