სერვისის შესახებ
არბიტრაჟის სიძლიერე — მხარეთა კონტროლი პროცესზე — მაშინ ხდება რეალური, როცა მხარემ იცის, რომ წესებს თვითონ განსაზღვრავს და იცის, რომ ვადების და შეტყობინებების წესები მისი პოზიციის ნაწილია. „საარბიტრაჟო საქმეთა შესახებ“ კანონის მუხლები 24, 26, 27, 29 და 31 სწორედ ეს საწარმოო ჩარჩო აწყობს: ვინ ადგენს წესს, როდის იწყება წარმოება, როგორ ჩაითვლება შეტყობინება მიღებულად, რა ენაზე მიმდინარეობს პროცესი და როდის იკარგება წინააღმდეგობის უფლება. ჩვენი სერვისი მხარეებს ამ ჩარჩოს სწორ გამოყენებაში ეხმარება.
წესის განსაზღვრა და წარმოების დაწყება
მუხლი 24 საფუძვლიდანვე აწყებს: საარბიტრაჟო განხილვის წესს განსაზღვრავენ მხარეები კანონის მოთხოვნათა დაცვით; თუ მხარეთა შორის შეთანხმება არ არსებობს, დავა განიხილება არბიტრაჟის მიერ დადგენილი წესით, ისევ კანონის მოთხოვნათა დაცვით. ეს ნიშნავს, რომ პროცესუალური დიზაინი მხარეთა ხელშია და კანონი მხოლოდ შეუვალ საზღვრებს აწესებს. მუხლი 26 კი საწყის წერტილს განსაზღვრავს: საარბიტრაჟო დავის განხილვა იწყება იმ დღეს, როცა საარბიტრაჟო მოპასუხე იღებს დავის არბიტრაჟში გადაცემის შესახებ შეტყობინებას, თუ მხარეთა შეთანხმებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული — ეს მომენტი შემდგომ ყველა ვადის გაანგარიშებისთვის გამოიყენება.
შეტყობინებები: როდის ჩაითვლება მიღებულად
მუხლი 27 შეტყობინებათა რეჟიმს აწყობს: თუ მხარეთა შეთანხმებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, წერილობითი შეტყობინება მიღებულად ჩაითვლება, თუ ის ადრესატს ჩაჰბარდა პირადად ან მის იურიდიულ მისამართზე, საცხოვრებელ ან უკანასკნელ სამუშაო ადგილას. თუ ასეთი ადგილის დადგენა შეუძლებელია, შეტყობინება ჩაბარებულად ითვლება, თუ ის გაგზავნილია ადრესატის უკანასკნელ ცნობილ იურიდიულ მისამართზე, საცხოვრებელი ან სამუშაო ადგილის მისამართზე დაზღვეული წერილით ან სხვა ისეთი საშუალებით, რომელიც ადასტურებს შეტყობინების მიწოდებისა და ჩაბარების მცდელობას. პრაქტიკული დასკვნა ცხადია: მხარის საკონტაქტო მონაცემები განახლებული უნდა იყოს და კორესპონდენცია აღრიცხული — წინააღმდეგ შემთხვევაში შეტყობინება მიღებულად ჩაითვლება მიუხედავად იმისა, ნამდვილად წაიკითხა თუ არა მან ის. საერთაშორისო გაცვლებში ეს წესი ორმაგად მუშაობს: მისამართების ცვლილება ხშირია და თითოეული გაგზავნა დადასტურებადი უნდა იყოს.
ენა და თარგმანი
მუხლი 29 ენობრივ რეჟიმს აწყობს: მხარეებს შეუძლიათ განსაზღვრონ საარბიტრაჟო წარმოების ენა ან ენები; მხარეთა შეთანხმების არარსებობისას ენას ადგენს არბიტრაჟი ყველა შესაბამისი გარემოების, მათ შორის ხელშეკრულების ენის ჯეროვანი გათვალისწინებით. მხარეთა შეთანხმება ან არბიტრაჟის გადაწყვეტილება ენის შესახებ ეხება მხარეთა ნებისმიერ წერილობით განცხადებას, ზეპირ მოსმენას, საბოლოო გადაწყვეტილებას, დადგენილებას და წარმოებაში გამოყენებულ ნებისმიერ სხვა საბუთს. არბიტრაჟს შეუძლია დაადგინოს, რომ ყოველგვარ დოკუმენტურ მტკიცებულებას თან უნდა ახლდეს თარგმანი წარმოების ენაზე — საერთაშორისო ხასიათის დავებში ეს ხარჯების დაგეგმვის საკითხიც არის.
შეპასუხებაზე უარი: დუმილი როგორც დათმობა
მუხლი 31 პროცესუალურ დისციპლინას აწესებს: თუ კანონის ისეთი მოთხოვნა, რომლისგანაც მხარეებს გადაუხვევა შეუძლიათ, ან/და საარბიტრაჟო შეთანხმების რომელიმე მოთხოვნა დარღვეულია და მხარე წარმოებაში მონაწილეობას აგრძელებს ისე, რომ ამგვარი დარღვევის წინააღმდეგ დაუყოვნებლივ ან განსაზღვრული ვადის განმავლობაში წერილობით შესაგებელს არ წარადგენს, ითვლება, რომ მან უარი თქვა შეპასუხების უფლებაზე. ეს წესი განზრახ მკაცრია: არბიტრაჟი სწრაფი ფორმატია და კანონი მხარეს აიძულებს, დარღვევაზე დაუყოვნებლივ და წერილობით იპროტესტოს — წინააღმდეგ შემთხვევაში შეპასუხების უფლება იკარგება. ამიტომ პროცესის წარმართვის გეგმაში წერილობითი რეაგირების კალენდარი ისეთივე მნიშვნელოვანია, როგორც სასარჩელო პოზიცია: კანონი დუმილს დათმობად თვლის და ამ დათმობას უკან ვეღარ იბრუნებ.
ხშირად დასმული კითხვები
საარბიტრაჟო წარმოების წარმართვასთან დაკავშირებით მხარეებს ყველაზე ხშირად სწორედ ეს კითხვები უჩნდებათ, და პასუხები კანონის ტექსტიდანვე მოდის.
ვინ ადგენს საარბიტრაჟო განხილვის წესს?
მხარეები, კანონის მოთხოვნათა დაცვით; შეთანხმების არარსებობისას — არბიტრაჟი თვითონ დაადგენს წესს, კვლავ კანონის საზღვრებში. საარბიტრაჟო შეთანხმებაში წესის წინასწარ განსაზღვრა მხარეს პროცესზე კონტროლს აძლევს.
როდის იწყება საარბიტრაჟო დავის განხილვა?
იმ დღეს, როცა საარბიტრაჟო მოპასუხე იღებს დავის არბიტრაჟში გადაცემის შესახებ შეტყობინებას, თუ მხარეთა შეთანხმებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული.
რომელ მისამართზე გაიგზავნება შეტყობინება?
პირადად ჩაბარების გარდა — იურიდიულ მისამართზე, საცხოვრებელ ან უკანასკნელ სამუშაო ადგილას; ადგილის დადგენის შეუძლებლობისას — უკანასკნელ ცნობილ მისამართზე დაზღვეული წერილით ან ჩაბარების მცდელობას ადასტურებელი სხვა საშუალებით.
როგორ ავირიდოთ შეპასუხებაზე უფლების დაკარგვა?
დარღვევაზე დაუყოვნებლივ ან დადგენილი ვადის განმავლობაში წერილობითი შესაგებლის წარდგენით; წერილობითი პროტესტის გარეშე გაგრძელებული მონაწილეობა შეპასუხების უფლების დაკარგვად ჩაითვლება.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
ჩვენ დაგეხმარებით საარბიტრაჟო შეთანხმებაში პროცედურული წესების გათვალისწინებაში — ისე, რომ თქვენი პოზიცია დავის ბუნებას შეესაბამებოდეს; წარმოგადგენთ წარმოებაში და ვაკონტროლებთ შეტყობინებათა რეჟიმს და ვადებს; ვგეგმავთ ენობრივ რეჟიმს და თარგმნის ხარჯებს; და ყველა დარღვევაზე დროულ, წერილობით რეაგირებას ვუზრუნველყოფთ, რათა შეპასუხების უფლება არ დაკარგოთ. მიმართეთ — და მიიღეთ პროცესის მართვის კონკრეტული გეგმა.