საარბიტრაჟო შეთანხმება

პათოლოგიური დებულებები და კომპეტენციის კითხვა

ხელშეკრულების ბათილობა ხსის თუ არა საარბიტრაჟო დათქმას?

არა — დათქმა ხელშეკრულების სხვა პირობებზე დამოუკიდებელია და ხელშეკრულების ბათილად ცნობა მის ბათილობას არ იწვევს.

ვინ წყვეტს კომპეტენციის საკითხს?

არბიტრაჟი თავად; კომპეტენციის არსებობის შესახებ დადებითი გადაწყვეტილება სასამართლოში შეტყობინებიდან 30 დღეში გასაჩივრდება, სასამართლო 14 დღეში გამოიტანს საბოლოო განჩინებას.

რა ხდება პროცედურის განუსაზღვრელობისას?

დავა განიხილება არბიტრაჟის მიერ დადგენილი წესით, კანონის მოთხოვნათა დაცვით.

რომელი ვერიფიცირებული სპეციალისტები მუშაობენ სერვისზე „პათოლოგიური დებულებები და კომპეტენციის კითხვა“ Legal.Ge-ზე?

Legal.Ge-ზე დავების გადაწყვეტა და სასამართლო წარმომადგენლობა-ის მიმართულებით მუშაობს 9 ვერიფიცირებული სპეციალისტი, მათ შორის: გურანდა გრიგოლია (ადვოკატი; ინგლისური, გერმანული, ქართული; კონსულტაცია ₾200), ნინო დარსაველიძე (იურისტი; ქართული, ინგლისური, რუსული; კონსულტაცია ₾150), სულხან კაპანაძე (სასამართლო წარმომადგენლობა; ქართული, ინგლისური; კონსულტაცია ₾100), ნუგზარ მოსიძე (ადვოკატი, იურიდიული ფირმა Legalis-ლიგალის-ის დამფუძნებელი და მმართველი პარტნიორი, ბავშთა უფლებათა სპეციალისტი, კორპორატიული იურისტი; ქართული, ინგლისური), დავით ელისაბედაშვილი (კერძო აღმასრულებელი; ქართული, ინგლისური, რუსული; კონსულტაცია ₾100). სრული პროფილების შედარება და კითხვის გაგზავნა შეგიძლიათ აქ: Legal.Ge (დავების გადაწყვეტა და სასამართლო წარმომადგენლობა).

3 წთ·1 სექ 2026

პათოლოგიური დებულება — რა არის და რატომ იშლება კითხვა

პათოლოგიური საარბიტრაჟო დებულება დაწერილია არასრულყოფილად — მაგალითად, გაურკვეველი წესით განსაზღვრავს არბიტრთა დანიშვნას ან არარსებულ ინსტიტუტს მოიხსენიებს. საქართველოს კანონი „საარბიტრაჟოს შესახებ“ ასეთ სიტუაციებს სპეციალური მექანიზმებით პასუხობს: მუხლი 6-ე აწესრიგებს არბიტრაჟის დამოუკიდებლობას და სასამართლოს ჩარევის აკრძალვას, მუხლი 16-ე არბიტრაჟს ანიჭებს უფლებამოსილებას თავად გადაწყვიტოს საკუთარი კომპეტენციის შესახებ, ხოლო მუხლი 24-ე ავსებს პროცედურულ ნაპრალებს. ქვემოთ ეს სამი ნორმა დეტალურად არის განხილული და იმ პრაქტიკულ სიტუაციებთან ერთად, რომლებშიც ისინი მუშაობს.

არბიტრაჟის დამოუკიდებლობა და სასამართლოს ჩარევის აკრძალვა

კანონის მუხლი 6-ე განსაზღვრავს სისტემის საფუძველს: არბიტრაჟი თავის საქმიანობაში დამოუკიდებელია და ხელმძღვანელობს მხარეთა ან არბიტრაჟის მიერ განსაზღვრული საარბიტრაჟო განხილვის პროცედურით, ამ კანონის მოთხოვნათა დაცვით. დაუშვებელია კანონით გათვალისწინებულ სამართლებრივ ურთიერთობებში სასამართლოს რაიმე სახით ჩარევა, გარდა იმ შემთხვევებისა, როდესაც ეს ამ კანონით პირდაპირ არის გათვალისწინებული. ეს ნიშნავს, რომ დებულების ხარვეზი ავტომატურად არ გადადის სასამართლოში — სასამართლო მხოლოდ კანონით პირდაპირ დადგენილ შემთხვევებში რეაგირებს.

პათოლოგიურობის კლასიკური სცენარია, როდესაც დებულება არბიტრთა დანიშვნის ისეთ მექანიზმს იწვევს, რომელიც მხარეთა უთანხმოებისას ფაქტობრივად არ მუშაობს, ან როდესაც დებულებაში ჩამოთვლილი პირობები ერთმანეთს ეწინააღმდეგება. ასეთ დროს კითხვა იშლება ორად: შეიძლება თუ არა ამის გამო არბიტრაჟის განხილვის დაწყება და ვინ უნდა გადაწყვიტოს ეს საკითხი. სწორედ ამ ორ კითხვაზე პასუხობს კანონის მუხლი 16-ე და მუხლი 24-ე.

კომპეტენცია კომპეტენციაზე — არბიტრაჟი თავად წყვეტს საკუთარ უფლებამოსილებას

კანონის მუხლი 16-ე არბიტრაჟს ანიჭებს უფლებას მიიღოს დადგენილება საკუთარი კომპეტენციის შესახებ, საარბიტრაჟო შეთანხმების არსებობის თუ ნამდვილობის დადგენის ჩათვლით. ამ მიზნით საარბიტრაჟო დათქმა, რომელიც ხელშეკრულების ნაწილია, განიხილება დამოუკიდებელ საარბიტრაჟო შეთანხმებად — ხელშეკრულების ბათილად ცნობა არ გამოიწვევს დათქმის ბათილობას. ეს დოქტრინა, რომელიც დათქმის ხელშეკრულებისგან დამოუკიდებლობას ეყრდნობა, სწორედ პათოლოგიურ დებულებებთან ბრძოლის მთავარი ინსტრუმენტია: ხელშეკრულების სხვა პირობების პრობლემა არბიტრაჟის კომპეტენციას არ ხსნის. კომპეტენციის შესახებ გადაწყვეტილება მიიღება საბოლოო საარბიტრაჟო გადაწყვეტილების გამოტანამდე ან მასთან ერთად, ხოლო მხარეთა შეთანხმების არსებობისას არბიტრაჟი გადაწყვეტილებას სწორედ ამ შეთანხმების შესაბამისად იღებს.

განახლდა: 7 ნოე 2026

დავების გადაწყვეტა და სასამართლო წარმომადგენლობის სპეციალისტები

ეს იურისტები იმავე სამართლის სფეროში მუშაობენ და ამ საკითხშიც დაგეხმარებიან.

გურანდა გრიგოლია

გურანდა გრიგოლია

ადვოკატი

კომპანიის სპეციალისტი
წამყვანი სპეციალისტისწრაფი გამოხმაურება

ჩართავს ჩატს/კონსულტაციის პროცესს Legal.Ge-ზე

პროფილის ნახვა
ნინო დარსაველიძე

ნინო დარსაველიძე

იურისტი

დამოუკიდებელი

ჩართავს ჩატს/კონსულტაციის პროცესს Legal.Ge-ზე

პროფილის ნახვა
სულხან კაპანაძე

სულხან კაპანაძე

სასამართლო წარმომადგენლობა

კომპანიის სპეციალისტი

ჩართავს ჩატს/კონსულტაციის პროცესს Legal.Ge-ზე

პროფილის ნახვა
ნუგზარ მოსიძე

ნუგზარ მოსიძე

ადვოკატი, იურიდიული ფირმა Legalis-ლიგალის-ის დამფუძნებელი და მმართველი პარტნიორი, ბავშთა უფლებათა სპეციალისტი, კორპორატიული იურისტი

დამოუკიდებელი

ჩართავს ჩატს/კონსულტაციის პროცესს Legal.Ge-ზე

პროფილის ნახვა
დავით ელისაბედაშვილი

დავით ელისაბედაშვილი

კერძო აღმასრულებელი

კომპანიის სპეციალისტი

ჩართავს ჩატს/კონსულტაციის პროცესს Legal.Ge-ზე

პროფილის ნახვა
გიორგი აბულაძე

გიორგი აბულაძე

იურისტი (PhDc), მედიატორი, ტრენერი

დამოუკიდებელი

ჩართავს ჩატს/კონსულტაციის პროცესს Legal.Ge-ზე

პროფილის ნახვა
გიორგი ფანცულაია

გიორგი ფანცულაია

ადვოკატი, "გიორგი ფანცულაია და პარტნიორები"-ს დამფუძნებელი

კომპანიის სპეციალისტი

ჩართავს ჩატს/კონსულტაციის პროცესს Legal.Ge-ზე

პროფილის ნახვა
სალომე კობერიძე

სალომე კობერიძე

კომპანიის სპეციალისტი

ჩართავს ჩატს/კონსულტაციის პროცესს Legal.Ge-ზე

პროფილის ნახვა
ლექსო სვიმონიშვილი

ლექსო სვიმონიშვილი

ადვოკატი

კომპანიის სპეციალისტი

ჩართავს ჩატს/კონსულტაციის პროცესს Legal.Ge-ზე

პროფილის ნახვა

თქვენ ასევე შეგიძლიათ დატოვოთ დავალება

აღწერეთ საკითხი ერთხელ და დაელოდეთ გამოხმაურებას, შესაფერისი სპეციალისტი თავად დაგიკავშირდებათ.

დავალების განთავსება

არ ხართ დარწმუნებული, სწორი სერვისია?

Legal.Ge იურიდიულ კონსულტაციას არ გასცემს — თქვენი საკითხი პირდაპირ თქვენ მიერ შერჩეულ ვერიფიცირებულ სპეციალისტებთან იგზავნება.