საარბიტრაჟო დებულება ხელშეკრულების ის პირობაა, რომელიც განსაზღვრავს, რომ მხარეთა დავა სასამართლოს ნაცვლად არბიტრაჟში განიხილება. საქართველოს კანონი „საარბიტრაჟოს შესახებ“ ამ დებულებას უყენებს ზუსტ ფორმის მოთხოვნებს და მხარეებს აძლევს იმ საკითხების გადაწყვეტის უფლებას, რომლებიც წარმოების მთელ არქიტექტურას წყვეტს. ქვემოთ დეტალურად არის განხილული კანონის მუხლი 8-ე — შეთანხმების ცნება და ფორმა, მუხლი 10-ე — არბიტრთა რაოდენობა, მუხლი 25-ე — განხილვის ადგილი და მუხლი 29-ე — წარმოების ენა.
საარბიტრაჟო შეთანხმების ცნება და წერილობითი ფორმა
კანონის მუხლი 8-ის თანახმად, საარბიტრაჟო შეთანხმება არის შეთანხმება, რომლითაც მხარეები თანხმდებიან, განსახილველად გადასცენ არბიტრაჟს ყველა ან ზოგიერთი დავა, რომელიც წარმოიშვა ან შეიძლება წარმოიშვას მათ შორის ამა თუ იმ სახელშეკრულებო ან სხვა სამართლებრივი ურთიერთობიდან გამომდინარე. ის შეიძლება დაიდოს ხელშეკრულებაში საარბიტრაჟო დათქმის ან ცალკე შეთანხმების ფორმით და უნდა დაიდეს წერილობითი ფორმით. წერილობითი ფორმა შესრულებულად ითვლება, თუ შეთანხმების შინაარსი დაფიქსირებულია ნებისმიერი ფორმით, მიუხედავად ხელშეკრულების დადების ფორმისა. წერილობითი ფორმის მოთხოვნა სრულდება ელექტრონული შეტყობინებითაც, თუ მასში მოცემული ინფორმაცია ხელმისაწვდომია შემდგომი გამოყენებისათვის.
როგორ შეიძლება დებულების ჩართვა — სარჩელის გაცვლა და მითითება დოკუმენტზე
კანონი ფორმის აღიარებას მოქნილად განსაზღვრავს. საარბიტრაჟო შეთანხმება წერილობითი ფორმით დადებულად ითვლება, თუ იგი გაფორმებულია საარბიტრაჟო სარჩელისა და საარბიტრაჟო შესაგებლის გაცვლით, როდესაც ერთი მხარე ამტკიცებს, ხოლო მეორე არ უარყოფს მის არსებობას. ასევე, ხელშეკრულებაში არსებული მითითება ნებისმიერ დოკუმენტზე, რომელიც მოიცავს საარბიტრაჟო დათქმას, არის წერილობითი ფორმის საარბიტრაჟო შეთანხმება, თუ ეს მითითება დათქმას ხელშეკრულების ნაწილად ხდის. პრაქტიკულად ეს ნიშნავს, რომ დებულება შესაძლებელია როგორც ხელშეკრულების ტექსტში პირდაპირ ჩაირიცხოს, ისე ცალკე დოკუმენტით ან დანართით განისაზღვროს.
გამამტკიცებელი ფორმა ფიზიკური პირისა და ადმინისტრაციული ორგანოს მონაწილეობისას
თუ ხელშეკრულების ან საარბიტრაჟო შეთანხმების ერთ-ერთი მხარეა ფიზიკური პირი ან ადმინისტრაციული ორგანო, საარბიტრაჟო შეთანხმება უნდა დაიდოს წერილობითი ფორმით და ასეთ შეთანხმებაზე არ ვრცელდება კანონის მუხლი 8-ის მე-4 – მე-6 პუნქტები — ეს შემსუბუქებული ფორმები ამ შემთხვევაში აღარ მუშაობს. ხოლო თუ საარბიტრაჟო შეთანხმების ორივე მხარე ფიზიკური პირია, შეთანხმებას ხელი უნდა მოაწერონ მხარეთა ადვოკატებმაც ან ის უნდა დამოწმდეს სანოტარო წესით. ეს მოთხოვნები დებულების დაწერისას თავიდანვე უნდა იქნეს გათვალისწინებული, წინააღმდეგ შემთხვევაში შეთანხმების მოქმედება სადავო ხდება.










