პროფესიული სასწავლებლის ლიცენზირება — რას განსაზღვრავს კანონი
პროფესიული სასწავლებლის გახსნა ხშირად ასოცირდება ლიცენზირებასთან, თუმცა ქართულ სამართალში ეს პროცესი სხვაგვარად არის მოწესრიგებული: პროფესიული განათლების სფერო რეგულირდება სპეციალური კანონით, რომელიც კოლეჯის დაფუძნებას, სტატუსის მოპოვებასა და საგანმანათლებლო საქმიანობის განხორციელებას ავტორიზაციის ინსტიტუტის მეშვეობით აწესრიგებს. ამ გვერდზე დეტალურად არის ახსნილი, თუ როგორ მუშაობს ეს სისტემა კანონის სამი მუხლის — კოლეჯის დაფუძნების, ავტორიზაციისა და საგანმანათლებლო პროგრამის განხორციელების უფლების მოპოვების შესახებ ნორმების — მიხედვით.
თუ გეგმავთ პროფესიული სასწავლებლის დაფუძნებას ან უკვე ამ პროცესში ხართ, მნიშვნელოვანია თავიდანვე გაიგოთ, რომ კანონი კოლეჯს განიხილავს როგორც განსაკუთრებული სტატუსის მქონე იურიდიულ პირს, რომელიც ამ სტატუსს მხოლოდ ავტორიზაციის შედეგად იძენს. სწორედ ავტორიზაცია წყვეტს, შეეძლება თუ არა დაწესებულებას სახელმწიფოს მიერ აღიარებული განათლების დამადასტურებელი დოკუმენტების გაცემა და რომელ საგანმანათლებლო პროგრამებზე გავრცელდება მისი საქმიანობა.
კოლეჯის დაფუძნება და ორგანიზაციულ-სამართლებრივი ფორმა
კანონის შესაბამისად, კოლეჯი ფუძნდება და საქმიანობას ახორციელებს საჯარო სამართლის იურიდიული პირის ან კერძო სამართლის იურიდიული პირის ფორმით. ეს ნიშნავს, რომ დამფუძნებელს შესაძლებელია სხვადასხვა ორგანიზაციულ-სამართლებრივი ფორმის არჩევანი ჰქონდეს, თუმცა პროფესიული საგანმანათლებლო საქმიანობის დაწყება ყოველ შემთხვევაში ავტორიზაციას მოითხოვს.
დამფუძნებლების წრეც კანონით არის განსაზღვრული. საქართველოს აღმასრულებელი ხელისუფლების ორგანო უფლებამოსილია პროფესიული საგანმანათლებლო საქმიანობის განხორციელების მიზნით, სამინისტროსთან შეთანხმებით, დააფუძნოს საჯარო სამართლის იურიდიული პირი ან კერძო სამართლის არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირი. ანალოგიური უფლებამოსილება აქვთ აფხაზეთისა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკების აღმასრულებელი ხელისუფლების ორგანოებს, რომლებიც მსგავს შეთანხმებას სამინისტროსთან დებენ. მუნიციპალიტეტსაც შეუძლია, ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსის შესაბამისად, სამინისტროსთან შეთანხმებით დააფუძნოს საჯარო სამართლის იურიდიული პირი ან კერძო სამართლის არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირი.
კანონი ასევე აწესრიგებს იმ შემთხვევებს, როცა პროფესიული პროგრამების განხორციელება შესაძლებელია დამოუკიდებელი იურიდიული პირის შექმნის გარეშე. ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულება უფლებამოსილია დამოუკიდებელი იურიდიული პირის შექმნის გარეშე განახორციელოს მხოლოდ საბაზო პროფესიული საგანმანათლებლო პროგრამა, საშუალო პროფესიული საგანმანათლებლო პროგრამა, სახელმწიფო ენაში მომზადების პროგრამა, პროფესიული მომზადების პროგრამა ან პროფესიული გადამზადების პროგრამა. უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულებას კი უფლება აქვს, დამოუკიდებელი იურიდიული პირის შექმნის გარეშე, განახორციელოს ნებისმიერი სახის პროფესიული საგანმანათლებლო პროგრამა, მოკლე ციკლის საგანმანათლებლო პროგრამა, სახელმწიფო ენაში მომზადების პროგრამა და პროფესიული მომზადების ან გადამზადების პროგრამები. გარდა ამისა, უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულებას შეუძლია პროფესიული საგანმანათლებლო ან მოკლე ციკლის საგანმანათლებლო პროგრამების განხორციელების მიზნით დააფუძნოს არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირი.
აღსანიშნავია ის ნორმაც, რომლის მიხედვითაც კერძო სამართლის იურიდიული პირის ფორმით არსებულ საგანმანათლებლო დაწესებულებაზე, მისი შინაარსის გათვალისწინებით, არ ვრცელდება კანონის ის თავი, რომელიც სახელმწიფოს მონაწილეობით დაფუძნებულ დაწესებულებებს ეხება — გამოთქმული გამონაკლისის გათვალისწინებით. ამ გარემოებამ შეიძლება გავლენა იქონიოს დაწესებულების მართვის სამართლებრივ რეჟიმზე, ამიტომ ფორმის არჩევისას აუცილებელია ადვოკატთან კონსულტაცია.