დამტკიცება ქართულ სისტემაში — აკრედიტაცია
უმაღლეს განათლებაში სასწავლო პროგრამის „დამტკიცება“ კანონიერად აკრედიტაციის პროცედურას ნიშნავს. „უმაღლესი განათლების შესახებ“ კანონის 63-ე მუხლის მე-4 პუნქტის თანახმად, უმაღლესი საგანმანათლებლო პროგრამის, გარდა მართლმადიდებლური საღვთისმეტყველო პროგრამებისა, ქართულ ენაში მომზადების საგანმანათლებლო პროგრამის განხორციელება მხოლოდ აკრედიტაციის გავლის შემთხვევაშია შესაძლებელი.
აკრედიტაციის მიზანი, იმავე მუხლით, სტანდარტებთან შესაბამისობის განსაზღვრის გზით სისტემატური თვითშეფასების დამკვიდრება და ხარისხის უზრუნველყოფის მექანიზმების განვითარების ხელშეწყობაა — ანუ ეს არა ერთჯერადი ფორმალობა, არამედ მუდმივი ხარისხის სისტემაა.
აკრედიტაციის სტანდარტები
63-ე მუხლის მე-2 პუნქტი აკრედიტაციის სტანდარტებს აწესებს: საგანმანათლებლო პროგრამის მიზანი, სწავლის შედეგები და მათთან პროგრამის შესაბამისობა; სწავლების მეთოდოლოგია და ორგანიზება, შეფასების ადეკვატურობა; სტუდენტების მიღწევები და ინდივიდუალური მუშაობა; სწავლების რესურსებით უზრუნველყოფა; და ხარისხის განვითარების შესაძლებლობები.
განაცხადის მომზადება სწორედ ამ ხუთი სტანდარტის დოკუმენტურ დასაბუთებაზე აგებს — თითოეული მათგანი ექსპერტთა ჯგუფის შეფასების საგანია.
ვინ იღებს გადაწყვეტილებას
აკრედიტაციის ჩატარებას უზრუნველყოფს განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნული ცენტრი, ხოლო გადაწყვეტილებას იღებს საგანმანათლებლო პროგრამების აკრედიტაციის საბჭო — 66-ე მუხლის თანახმად, აკრედიტაციის დებულების შესაბამისად, მათ შორის ექსპერტთა ჯგუფის დასკვნის საფუძველზე. საბჭო მუდმივი და მოწვეული წევრებისგან შედგება.
ეს ნიშნავს, რომ პროგრამის ბედი ორ დონეზე წყდება: ექსპერტთა შეფასებაზე და საბჭოს გადაწყვეტილებაზე — და თითოეული დონისთვის ცალკეა დოკუმენტური მოსამზადებელი საფეხური.
7-წლიანი ციკლი და პირობითი აკრედიტაცია
66-ე მუხლით გადაწყვეტილება ოთხი სახისაა: აკრედიტაციის, პირობითი აკრედიტაციის, უარის და გაუქმების შესახებ. საგანმანათლებლო პროგრამის აკრედიტაციის ვადა 7 წელია; პირობითი აკრედიტაციის ვადა არაუმეტეს 4 წლისაა და ზედიზედ ორჯერ ვერ მიიღება. პირობითი გადაწყვეტილება იღება, თუ პროგრამა ნაწილობრივ აკმაყოფილებს სტანდარტს; სრული აკრედიტაცია — თუ სრულად ან მეტწილად.
უარის ან გაუქმების შემთხვევაში დაწესებულებას ეზღუდება მიღების უფლება იმ პროგრამაზე — ანუ სტატუსის დაკარგვა პირდაპირ ჩარიცხვაზე აისახება.
კრედიტების სტრუქტურა
პროგრამის სტრუქტურული საფუძველი 46-ე მუხლით არის განსაზღვრული: აკადემიური უმაღლესი განათლება სამსაფეხურიანია; ბაკალავრიატის პროგრამა მოიცავს არანაკლებ 180 კრედიტს; მაგისტრატურის — არანაკლებ 60 ან არანაკლებ 120 კრედიტს; დოქტორანტურის ხანგრძლივობა არანაკლებ 3 წელია; ერთი სასწავლო წელი საშუალოდ 60 კრედიტს მოიცავს.
ეს პარამეტრები იმ ჩარჩოს წარმოადგენს, რომელშიც აკრედიტაციის სტანდარტებით დასაბუთებული პროგრამა უნდა ჩაჯდეს.
იმავე მუხლით გათვალისწინებულია გამონაკლისებიც: მართლმადიდებლურ საღვთისმეტყველო პროგრამებსა და ქუთაისის საერთაშორისო უნივერსიტეტის მიერ განხორციელებულ პროგრამებზე კანონით დადგენილი აკრედიტაციის წესები არ ვრცელდება — ეს გამონაკლისები საგანმანათლებლო სერვისის გამორჩეულ სტატუსზეა აგებული.
ცენტრი აკრედიტაციის პირობების შესრულებასაც აკონტროლებს — ანუ აკრედიტაცია ერთჯერადი გადაწყვეტილება არ არის: პირობების შესრულება მთელი ვადის განმავლობაში უნდა იყოს უზრუნველყოფილი და ხარისხის სისტემა მუდმივად ფუნქციონირებს.
უარის ან გაუქმების შემდგომი ნაბიჯი ხელახალი განაცხადია: კანონი პროგრამის ხელახალ წარდგენას არ კრძალავს და წარმატება წინა შეფასების ხარვეზების სწორ გამოსწორებაზეა დამოკიდებული — სწორედ ამიტომ ექსპერტთა დასკვნის დეტალური ანალიზი პირველი ნაბიჯია.
აკრედიტაციის საბჭოს შემადგენლობაც კანონით არის განსაზღვრული: ის მუდმივი და მოწვეული წევრებისგან შედგება, და მოწვეული წევრები მონაწილეობენ მაშინ, როდესაც განაცხადი რეგულირებად აკადემიურ პროგრამას ეხება — ეს დეტალი განსაზღვრავს, ვინ აფასებს კონკრეტულ განაცხადს.
საგანმანათლებლო პროგრამას, რომელიც ცენტრს სააკრედიტაციოდ წარედგინა იმ კალენდარული წლის განმავლობაში, როდესაც მის სწავლის სფეროში კლასიფიცირებულ პროგრამებს ხელახალი აკრედიტაცია არ უწევთ, აკრედიტაცია ენიჭება ამ სფეროს მომდევნო ვადის ჩარჩოში — ეს გარდამავალი წესი დაგეგმვას აიოლებს და ვადების კალენდარს წინასწარ კითხულობს.
კრედიტების მაქსიმალურ რაოდენობას მინისტრი განსაზღვრავს — ანუ სტრუქტურული თავისუფლება ქვედა და ზედა საზღვრებს შორის აგებს, და პროგრამის დიზაინი ორივე ზღვარის გათვალისწინებით ხდება.
აკრედიტაციის სტანდარტებიც კანონშივეა ჩამოთვლილი: საგანმანათლებლო პროგრამის მიზანი, სწავლის შედეგები და მათთან პროგრამის შესაბამისობა; სწავლების მეთოდოლოგია და ორგანიზება, პროგრამის ათვისების შეფასების ადეკვატურობა; სტუდენტების მიღწევები და მათთან ინდივიდუალური მუშაობა; სწავლების რესურსებით უზრუნველყოფა; და სწავლების ხარისხის განვითარების შესაძლებლობები. ქართულ ენაში მომზადების საგანმანათლებლო პროგრამის განხორციელება კი მხოლოდ აკრედიტაციის გავლის შემთხვევაშია შესაძლებელი — ამიტომ სწავლო პროგრამის დაგეგმვა სწორედ ამ სტანდარტების ირგვლივ იწყობა.
ხშირად დასმული კითხვები
ქვემოთ ვპასუხობთ სასწავლო პროგრამის დამტკიცებასთან დაკავშირებით ხშირად დასმულ კითხვებს.
რა არის პროგრამის დამტკიცება საქართველოში?
აკრედიტაცია — ქართულ ენაში მომზადების პროგრამა მხოლოდ მისი გავლის შემდეგ განხორციელდება.
ვინ წყვეტს აკრედიტაციას?
აკრედიტაციის საბჭო, ექსპერტთა ჯგუფის დასკვნის საფუძველზე; პროცესს ცენტრი უზრუნველყოფს.
რამდენი ვადით გაიცემა აკრედიტაცია?
7 წლით; პირობითი — არაუმეტეს 4 წლით და ზედიზედ ორჯერ არ მიიღება.
რა მოხდება უარის შემთხვევაში?
დაწესებულებას ეზღუდება იმ პროგრამაზე სტუდენტების მიღების უფლება.
რამდენი კრედიტი აქვს ბაკალავრიატს?
არანაკლებ 180-ს; მაგისტრატურას — 60 ან 120; წელიწადში საშუალოდ 60 კრედიტი.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
Legal.ge-ის გუნდი დაგეხმარებით სააკრედიტაციო განაცხადის მომზადებაში ხუთივე სტანდარტის დასაბუთებით, უარის ან გაუქმების შემდეგ კი — ხელახალი განაცხადისა და გასაჩივრების პოზიციის აგებაში.
დაგვიკავშირდით Legal.ge-ზე — სწორად დადასტურებული პროგრამა მთელი ციკლის საფუძველია.