კლიმატის ცვლილების სამართალწარმოება (Climate Change Litigation) არის სამართლის ახალი და პროგრესული მიმართულება, რომელიც სულ უფრო აქტუალური ხდება გლობალურად და საქართველოშიც. ეს გულისხმობს დავებს, სადაც მხარეები ითხოვენ პასუხისმგებლობის დაკისრებას კლიმატის ცვლილების გამომწვევი ქმედებებისთვის ან სახელმწიფოს მიერ ნაკისრი კლიმატური ვალდებულებების შეუსრულებლობისთვის. საქართველო, როგორც პარიზის შეთანხმების მხარე, ვალდებულია შეამციროს ემისიები. კლიმატური დავები შეიძლება იყოს მიმართული როგორც სახელმწიფოს წინააღმდეგ (უმოქმედობის გამო), ისე კერძო კომპანიების წინააღმდეგ (მსხვილი ემიტენტები), რომელთა საქმიანობა ზრდის კლიმატურ რისკებს. ეს დავები ხშირად ეფუძნება ადამიანის უფლებებს (სიცოცხლისა და ჯანსაღი გარემოს უფლება).
code Code download content_copy expand_lessLegal.ge-ს პლატფორმაზე წარმოდგენილი იურისტები გთავაზობთ სტრატეგიულ სამართლებრივ მომსახურებას კლიმატურ დავებში. მომსახურება მოიცავს:
- სარჩელის სტრატეგიის შემუშავებას: ინოვაციური სამართლებრივი არგუმენტების ჩამოყალიბებას, რომლებიც ეფუძნება ეროვნულ კონსტიტუციას და საერთაშორისო ხელშეკრულებებს.
- მტკიცებულებების შეგროვებას: კლიმატური მოდელირებისა და სამეცნიერო მონაცემების გამოყენებას იმის დასამტკიცებლად, რომ კონკრეტული პროექტი ან პოლიტიკა ზრდის კლიმატურ საფრთხეებს.
- წარმომადგენლობას სასამართლოში: კლიენტის (თემის, არასამთავრობო ორგანიზაციის ან ინდივიდის) ინტერესების დაცვას ეროვნულ სასამართლოებში.
- საერთაშორისო მექანიზმების გამოყენებას: საჩივრების წარდგენას ადამიანის უფლებათა ევროპულ სასამართლოში (სტრასბურგი) ან გაეროს შესაბამის კომიტეტებში, თუ ეროვნული დაცვა არაეფექტურია.
- კორპორაციულ დაცვას: კომპანიების დაცვას კლიმატური სარჩელებისგან ("Greenwashing"-ის ბრალდებები, კლიმატური რისკების გაუმჟღავნებლობა).
კლიმატის ცვლილების სამართალწარმოება აქტუალურია შემდეგი სცენარების დროს:
- ფერმერთა ჯგუფი უჩივის სახელმწიფოს, რადგან მთავრობამ არ შეასრულა კლიმატის ადაპტაციის გეგმა, რის გამოც გვალვამ გაანადგურა მოსავალი.
- ახალგაზრდა აქტივისტები ასაჩივრებენ ახალი თბოელექტროსადგურის მშენებლობის ნებართვას, რადგან ის ეწინააღმდეგება ქვეყნის ემისიების შემცირების ვალდებულებას.
- კომპანიას ედავებიან ინვესტორები, რადგან მან არ გაამჟღავნა კლიმატური რისკები ფინანსურ ანგარიშგებაში, რამაც გამოიწვია აქციების ფასის ვარდნა.
- დაზარალებულები ითხოვენ კომპენსაციას სტიქიური უბედურების (მეწყერი, წყალდიდობა) გამო, რომლის გამომწვევ მიზეზად არასათანადო ინფრასტრუქტურული დაგეგმვა და კლიმატური ფაქტორების უგულებელყოფა სახელდება.
სფეროს არეგულირებს "საქართველოს კონსტიტუცია" (მუხლი 29 - გარემოს დაცვა), "პარიზის შეთანხმება" და "გარემოსდაცვითი პასუხისმგებლობის შესახებ" კანონი. სასამართლო პრაქტიკა ამ მიმართულებით ჯერ კიდევ ყალიბდება, თუმცა საერთაშორისო პრეცედენტები (მაგ. ურგენდას საქმე) გავლენას ახდენს ქართულ მართლმსაჯულებაზეც.
Legal.ge-ს სპეციალისტთან თანამშრომლობა გაძლევთ საშუალებას გამოიყენოთ სამართალი კლიმატური სამართლიანობის მისაღწევად ან დაიცვათ თქვენი ბიზნესი რეპუტაციული რისკებისგან. ჩვენი იურისტები ფლობენ უახლეს ცოდნას კლიმატური სამართლის გლობალურ ტენდენციებზე.
იპოვეთ კლიმატური სამართლის ადვოკატები Legal.ge-ზე. ჩვენი პლატფორმა გაძლევთ წვდომას პიონერ იურისტებზე, რომლებიც მზად არიან გაუძღვნენ რთულ და პრეცედენტულ დავებს.
განახლდა: ...