საავტორო უფლების გადაცემის საფუძვლები
ინტელექტუალური საკუთრების გაყიდვა და ტრანსფერი საქართველოში „საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ“ საქართველოს კანონის ნორმებზეა დამყარებული. მუხლის 35 თანახმად, საავტორო უფლება გადაიცემა კანონით ან ანდერძით მემკვიდრეობის წესით ანდა ხელშეკრულებით. ეს გზები სხვადასხვა სიტუაციას აწესრიგებს: კანონით გადაცემა ავტორის გარდაცვალების შემდგომ მემკვიდრეობით მიმდინარეობს, ანდერძით გადაცემა მოანდერძის ნებაზეა დამოკიდებული, ხოლო სიცოცხლეში გასხვისება ხელშეკრულებით ხდება — ეს უკანასკნელია ის გზა, რომელსაც აქტიური ბიზნესი გამოიყენებს. გარიგების მომზადებისას მნიშვნელოვანია, წინასწარ განისაზღვროს, რომელი გზა რომელ ეტაპზე გამოიყენება: სიცოცხლეში დადებული ხელშეკრულება და გარდაცვალების შემდგომი მემკვიდრეობითი გადაცემა სხვადასხვა სამართლებრივ რეჟიმს ექვემდებარება და მათი ერთმანეთში შერევა ხშირი და ძვირადღირებული შეცდომაა.
კანონით მემკვიდრეებზე საავტორო უფლების მოქმედების ვადის ფარგლებში გადადის ნაწარმოების გამოყენების განსაკუთრებული უფლებები, თუ ანდერძით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული. მემკვიდრეობითი გადაცემის წესი ავტორის და მისი მემკვიდრეების ინტერესებს ავტომატურად იცავს, მაგრამ სასურველი შედეგისთვის მოანდერძეს შეუძლია ანდერძში სხვა გადაწყვეტილება განახორციელოს.
ქონებრივი უფლებების გადაცემა უფლებამონაცვლეს
მუხლის 36 თანახმად, ავტორს ან საავტორო უფლების სხვა მფლობელს შეუძლია ყველა ქონებრივი უფლება ან მათი ნაწილი გადასცეს უფლებამონაცვლეს. ეს მოკლე ნორმა გარიგების მთელ არქიტექტურას განსაზღვრავს: შესაძლებელია როგორც სრული გადაცემა, როდესაც ყველა ქონებრივი უფლება ახალ მფლობელზე გადადის, ასევე ნაწილობრივი — როდესაც გადაცემა ცალკეულ უფლებებს ან ფორმატებს ეხება. გარიგების დაგეგმვისას გადამწყვეტია, ზუსტად რა გადაიცემა და რა რჩება გამყიდველთან — ეს ჩამონათვალი ხელშეკრულებაში სრულად და ხაზგასმულად უნდა იყოს ასახული.
პრაქტიკაში სწორედ აქ იბადება უმეტესი დავა: მხარეები გარიგების საგნად სხვადასხვას გულისხმობენ — ერთი მხარე ფიქრობს, რომ ყველა უფლება გადაიცემა, მეორე კი მხოლოდ ცალკეულ გამოყენებას ელოდება. კანონიკური გადაწყვეტა მუხლი 36-ის ლოგიკიდან გამომდინარეობს: გადაცემის ობიექტი ხელშეკრულებით ზუსტად განისაზღვრება.

