ინტელექტუალური საკუთრების (IP) შეფასება არის კომპლექსური პროცესი, რომელიც განსაზღვრავს არამატერიალური აქტივების ფულად ღირებულებას. თანამედროვე ბიზნესში კომპანიის ღირებულების დიდი ნაწილი ხშირად სწორედ ბრენდებზე, პატენტებსა და პროგრამულ უზრუნველყოფაზე მოდის. IP შეფასება აუცილებელია არა მხოლოდ ყიდვა-გაყიდვის დროს, არამედ საგადასახადო მიზნებისთვის, ინვესტიციების მოსაზიდად, ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნისას სასამართლოში და ბუღალტრული აღრიცხვისთვის. საქართველოში ეს სფერო მოითხოვს როგორც იურიდიულ, ისე ფინანსურ ექსპერტიზას, რათა შეფასება იყოს ობიექტური და აღიარებული სახელმწიფო ორგანოებისა თუ საერთაშორისო ინვესტორების მიერ.
რას მოიცავს IP შეფასების მომსახურება
Legal.ge-ს პლატფორმაზე წარმოდგენილი სპეციალისტები გთავაზობენ შეფასების სერვისებს სხვადასხვა მიზნისთვის:
- საბაზრო ღირებულების დადგენა: აქტივის (ნიშანი, პატენტი, საავტორო უფლება) რეალური ფასის განსაზღვრა გასხვისების ან ლიცენზირების წინ.
- ზიანის გაანგარიშება დავებისთვის: ინტელექტუალური საკუთრების დარღვევით მიყენებული ზიანის და მიუღებელი შემოსავლის ოდენობის დაანგარიშება სასამართლოში წარსადგენად.
- საგადასახადო მიზნები და ტრანსფერული ფასწარმოქმნა: აქტივების ღირებულების დადასტურება საგადასახადო ორგანოსთვის, განსაკუთრებით დაკავშირებულ პირებს შორის ტრანზაქციების დროს.
- არამატერიალური აქტივის შეტანა კაპიტალში: IP ობიექტის შეფასება მისი საწესდებო კაპიტალში არაფულადი შენატანის სახით განთავსებისთვის.
- როიალტის განაკვეთის განსაზღვრა: ადეკვატური სალიცენზიო მოსაკრებლის (Royalty rate) გამოთვლა ბაზრის ანალიზის საფუძველზე.
- საინვესტიციო შეფასება: სტარტაპის ან ტექნოლოგიის ღირებულების დადგენა ინვესტორებთან მოლაპარაკებისთვის.
პრაქტიკული მაგალითები და სცენარები
შეფასების საჭიროება დგება სხვადასხვა ეტაპზე:
- სასამართლო დავა: კონკურენტმა უკანონოდ გამოიყენა თქვენი პატენტი. იმისათვის, რომ სასამართლომ დაგაკისროთ კომპენსაცია, საჭიროა ექსპერტიზა, თუ რა ზიანი მოგადგათ რეალურად და რა შემოსავალი დაკარგეთ.
- სესხის უზრუნველყოფა: ბანკი მზადაა გასცეს სესხი, თუ უზრუნველყოფაში ჩადებთ თქვენს ძვირადღირებულ სასაქონლო ნიშანს. ბანკს სჭირდება ოფიციალური შეფასება აქტივის ლიკვიდურობის დასადასტურებლად.
- კომპანიის შერწყმა: დიდი კომპანია ყიდულობს პატარა ტექნოლოგიურ ფირმას. ფასის დიდი ნაწილი "Goodwill"-სა და პატენტებზე მოდის. აუცილებელია მათი ცალკეული შეფასება ბალანსზე ასაყვანად.
- საგადასახადო შემოწმება: კომპანიამ გადასცა ბრენდი შვილობილ კომპანიას ოფშორში. საგადასახადო სამსახური ამოწმებს, ხომ არ იყო ფასი ხელოვნურად შემცირებული გადასახადების თავის არიდების მიზნით.
საქართველოს სამართლებრივი ჩარჩო
შეფასების პროცესი ეყრდნობა საერთაშორისო შეფასების სტანდარტებს (IVS) და ფინანსური ანგარიშგების საერთაშორისო სტანდარტებს (IFRS), რომლებიც აღიარებულია საქართველოში. სამართლებრივი კუთხით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსი განსაზღვრავს ექსპერტიზის ჩატარების წესებს დავების დროს. საქართველოს საგადასახადო კოდექსი არეგულირებს საბაზრო ფასის განსაზღვრის პრინციპებს საგადასახადო მიზნებისთვის. კომპანიის კაპიტალში შენატანის შეფასებას არეგულირებს საქართველოს კანონი „მეწარმეთა შესახებ“, რომელიც მოითხოვს დამოუკიდებელი აუდიტორის/შემფასებლის დასკვნას არაფულადი შენატანის ღირებულებაზე.
პროცესი: როგორ მუშაობს შეფასება სპეციალისტთან
კვალიფიციური შეფასება მოითხოვს მეთოდოლოგიურ მიდგომას:
- მიზნის განსაზღვრა: რისთვის კეთდება შეფასება (გაყიდვა, სასამართლო, ბუღალტერია) - ეს გავლენას ახდენს მეთოდოლოგიაზე.
- სამართლებრივი აუდიტი: სანამ შეფასდება, იურისტი ამოწმებს, ნამდვილად ეკუთვნის თუ არა აქტივი დამკვეთს და არის თუ არა ის დაცული.
- მეთოდის შერჩევა: გამოიყენება სამი ძირითადი მიდგომა: დანახარჯების (Cost approach), ბაზრის (Market approach) ან შემოსავლების (Income approach) მეთოდი.
- ანალიზი და გათვლები: ექსპერტი ამუშავებს მონაცემებს და აკეთებს პროგნოზებს აქტივიდან მისაღებ სარგებელზე.
- ანგარიშის მომზადება: დგება დეტალური დასკვნა, რომელიც შეიძლება წარედგინოს სასამართლოს, ინვესტორს ან საგადასახადო ორგანოს.
რატომ Legal.ge?
ინტელექტუალური საკუთრების შეფასება არ არის მხოლოდ ციფრები; ეს არის სამართლისა და ფინანსების კვეთა. Legal.ge გაძლევთ წვდომას ექსპერტებზე, რომლებსაც აქვთ გამოცდილება IP შეფასებაში და შეუძლიათ მოამზადონ დასაბუთებული, სანდო დასკვნები თქვენი ბიზნეს საჭიროებებისთვის. იპოვეთ სწორი სპეციალისტი Legal.ge-ზე, რათა იცოდეთ თქვენი არამატერიალური აქტივების რეალური ფასი.
განახლდა: ...