სამართლიანი გამოყენების დაცვა

სამართლიანი გამოყენების დაცვა საავტორო უფლებების დავებში

ინტელექტუალური საკუთრების სამართალში "სამართლიანი გამოყენება" (Fair Use) არის უმნიშვნელოვანესი გამონაკლისი, რომელიც საშუალებას გაძლევთ გამოიყენოთ სხვისი საავტორო უფლებებით დაცული მასალა ნებართვის გარეშე გარკვეული მიზნებისთვის. ეს შეიძლება იყოს ციტირება, კრიტიკა, კომენტარი, ახალი ამბების გაშუქება, სწავლება ან კვლევა. თუმცა, ზღვარი კანონიერ გამოყენებასა და საავტორო უფლების დარღვევას შორის ხშირად ბუნდოვანია და დამოკიდებულია კონკრეტული საქმის გარემოებებზე. საქართველოში, სადაც ციფრული კონტენტის შექმნა და გაზიარება ყოველდღიური ცხოვრების ნაწილია, სამართლიანი გამოყენების პრინციპების არცოდნა ხშირად იწვევს გაუგებრობებს, კონტენტის წაშლას (Takedown) ან სასამართლო დავებს.

Legal.ge გთავაზობთ კვალიფიციურ იურიდიულ დახმარებას სამართლიანი გამოყენების საკითხებზე. ჩვენი ადვოკატები ეხმარებიან კონტენტის შემქმნელებს, ჟურნალისტებს, პედაგოგებსა და ბიზნესებს დაიცვან თავი უსაფუძვლო საავტორო პრეტენზიებისგან. ჩვენ ვაანალიზებთ თქვენს მიერ გამოყენებულ მასალას და ვაფასებთ, რამდენად ჯდება ის კანონით დაშვებულ გამონაკლისებში, რათა თავიდან აიცილოთ სამართლებრივი პასუხისმგებლობა.

რას მოიცავს სამართლიანი გამოყენების დაცვის სერვისი?

ჩვენი სერვისი ფარავს როგორც პრევენციულ კონსულტაციას, ისე აქტიურ დაცვას დავების დროს:

• რისკების შეფასება: მასალის გამოქვეყნებამდე მისი ანალიზი — ხვდება თუ არა გამოყენება სამართლიანი გამოყენების კრიტერიუმებში (მიზანი, მოცულობა, გავლენა ბაზარზე).
• პასუხი საჩივრებზე (Counter-Notice): YouTube-ზე, Facebook-სა და სხვა პლატფორმებზე საავტორო უფლების დარღვევის შესახებ შეტყობინებების გასაჩივრება სამართლიანი გამოყენების არგუმენტით.
• მოლაპარაკება უფლების მფლობელებთან: კონფლიქტის მოგვარება სასამართლოს გარეშე, როდესაც უფლების მფლობელი ითხოვს მასალის აღებას.
• სასამართლო წარმომადგენლობა: დაცვა სასამართლოში, თუ თქვენს წინააღმდეგ აღიძრა სარჩელი საავტორო უფლების დარღვევაზე, ხოლო თქვენი ქმედება კანონიერი იყო.
• იურიდიული დასკვნა (Legal Opinion): ოფიციალური სამართლებრივი დასკვნის მომზადება, რომელიც ადასტურებს თქვენი ქმედების კანონიერებას (ხშირად საჭიროა დაზღვევის ან ინვესტორებისთვის).
• საგანმანათლებლო კონსულტაცია: ტრენინგები ორგანიზაციებისთვის, თუ როგორ გამოიყენონ სხვისი მასალები ლეგალურად.

ხშირად გავრცელებული სიტუაციები და სცენარები

ტიპური სცენარია YouTube ვიდეო ესეები ან რეაქციის ვიდეოები. ბლოგერი იყენებს ნაწყვეტებს ფილმიდან ან სხვა ვიდეოდან კრიტიკის ან ანალიზის მიზნით. პლატფორმის ავტომატური სისტემა (Content ID) ბლოკავს ვიდეოს. იურისტი ამზადებს დასაბუთებულ პრეტენზიას, რომ გამოყენება არის ტრანსფორმაციული და არ არღვევს უფლებებს, რაც ვიდეოს აღდგენის საფუძველი ხდება.

მეორე სცენარია საგანმანათლებლო მასალები. ლექტორი იყენებს წიგნის ნაწილებს სტუდენტებისთვის სლაიდებში. გამომცემელი ითხოვს კომპენსაციას. იურისტი ამტკიცებს, რომ გამოყენება იყო არაკომერციული, საგანმანათლებლო მიზნით და მოცულობა არ აღემატებოდა მიზნისთვის საჭირო ფარგლებს, რაც საქართველოს კანონმდებლობით დაშვებულია.

საქართველოს კანონმდებლობა და სამართლებრივი ჩარჩო

საქართველოში ამ საკითხს არეგულირებს „საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ“ კანონი (მუხლები 42-51), რომელიც განსაზღვრავს ქონებრივი უფლებების შეზღუდვებს. კანონი ჩამოთვლის კონკრეტულ შემთხვევებს (ციტირება, ილუსტრირება სწავლებისას, ახალი ამბების გაშუქება), როცა ნებართვა და ჰონორარი არ არის საჭირო. თუმცა, აუცილებელია წყაროსა და ავტორის მითითება. სასამართლო პრაქტიკა ეყრდნობა ოთხ ძირითად ფაქტორს: გამოყენების მიზანი, ნაწარმოების ბუნება, გამოყენებული ნაწილის მოცულობა და გავლენა ნაწარმოების პოტენციურ ბაზარზე.

მომსახურების მიღების პროცესი

კლიენტი უკავშირდება Legal.ge-ს და წარადგენს სადაო მასალას. იურისტი აფასებს სიტუაციას ოთხფაქტორიანი ტესტის მიხედვით. თუ გამოყენება გამართლებულია, მზადდება ოფიციალური წერილი ან შესაგებელი. პლატფორმებთან დავისას, იურისტი უზრუნველყოფს DMCA Counter-Notification-ის პროცედურის სწორად წარმართვას. სასამართლო დავის შემთხვევაში, ჩვენი ადვოკატი წარმოადგენს თქვენს ინტერესებს და ამტკიცებს, რომ დარღვევა არ მომხდარა.

ნუ მისცემთ უფლებას შიშს შეზღუდოს თქვენი შემოქმედება. დაიცავით თქვენი უფლება სამართლიან გამოყენებაზე Legal.ge-სთან ერთად.

რატომ უნდა აირჩიოთ სპეციალისტი Legal.ge-ზე?

სამართლიანი გამოყენება არის სამართლის ერთ-ერთი ყველაზე ნიუანსური სფერო. არასწორმა ინტერპრეტაციამ შეიძლება გამოიწვიოს სოლიდური ჯარიმები. Legal.ge-ზე თქვენ იპოვით ინტელექტუალური საკუთრების ექსპერტებს, რომლებსაც აქვთ პრაქტიკული გამოცდილება როგორც ციფრულ პლატფორმებთან, ისე ქართულ სასამართლოებში.