სასაქონლო ნიშნის რეგისტრაციის გაუქმება — ორი გზა და ორი შედეგი
სხვისი რეგისტრაციის მოსაშლელად — ან საკუთრის გადასარჩენად — „სასაქონლო ნიშნების შესახებ“ კანონი ორ სხვადასხვა ინსტრუმენტს იძლევა: ადმინისტრაციულ გაუქმებას (მუხლი 27), სასამართლოს მიერ რეგისტრაციის ბათილად ცნობას (მუხლი 28) და ამ ორი გზის მკვეთრად განსხვავებულ შედეგებს (მუხლი 29). ამ გვერდზე ხსნის, როდის შეიძლება რომელი გზის არჩევა, ვის შეუძლია ბათილობის მოთხოვნა და რა ხდება უკვე დადებულ გარიგებებთან მიმართებაში.
ადმინისტრაციული გაუქმება — მუხლი 27
მე-27 მუხლის მიხედვით, სასაქონლო ნიშნის რეგისტრაციას აუქმებს „საქპატენტი“ სამ შემთხვევაში: მფლობელის მოთხოვნით — ხოლო თუ ნიშანზე სალიცენზიო ხელშეკრულებაა რეგისტრირებული, გაუქმება დასაშვებია მხოლოდ მაშინ, თუ მფლობელი წარადგენს მტკიცებულებას, რომ გაუქმების მოთხოვნამდე აცნობა ლიცენზიატს ასეთი განზრახვის შესახებ; მფლობელი ფიზიკური პირის გარდაცვალებისას, თუ მემკვიდრე არ დარჩა, ან იურიდიული პირის ლიკვიდაციისას, თუ უფლებამონაცვლე არ არსებობს; და კანონით გათვალისწინებულ შემთხვევაში, როცა დაჩქარებული წესით რეგისტრირებული ნიშანი უფრო ადრინდელი პრიორიტეტის განაცხადთან კონფლიქტში აღმოჩნდება.
სასამართლო კი მე-27 მუხლით მესამე პირის მოთხოვნით აუქმებს რეგისტრაციას სამ დამატებით შემთხვევაში: თუ ნიშანი რეალურად არ გამოიყენებოდა უწყვეტად 5 წლის განმავლობაში იმ საქონლისთვის, რომლისთვისაც რეგისტრირებულია საქართველოში — და თუ გამოყენება დაიწყო ან განახლდა ამ ვადის გასვლიდან გაუქმების მოთხოვნამდე, გაუქმება დაუშვებელია; თუ ნიშანი იმ საქონლისთვის გვარეობით ცნებად იქცა, რომლის მიმართაცაა რეგისტრირებული; და თუ მფლობელის მიერ ან მისი თანხმობით ნიშნის გამოყენება მომხმარებელს მცდარ წარმოდგენას უქმნის საქონლის სახეობის, თვისების, ხარისხის, ღირებულების ან გეოგრაფიული წარმოშობის შესახებ. გამოუყენებლობის საფუძველი არ მუშაობს, თუ გამოუყენებლობა მფლობელის ნებისგან დამოუკიდებელი გარემოებებითაა განპირობებული — მაგალითად, იმპორტის შეზღუდვით ან ხელისუფლების სხვა მოთხოვნებით. თუ საფუძველი ჩამონათვლის ნაწილს ეხება, გაუქმებაც მხოლოდ ამ ნაწილის მიმართ ხდება, და ყველა ცვლილება რეესტრსა და ბიულეტენში აისახება.
სასამართლოს ბათილობა — მუხლი 28
მე-28 მუხლი სრულ კატალოგს იძლევა: სასამართლო რეგისტრაციას ბათილად ცნობს მესამე პირის მოთხოვნით, თუ ის კანონის მოთხოვნების დარღვევით ან არაკეთილსინდისიერი განზრახვით განხორციელდა; თუ პარიზის კონვენციის მონაწილე სახელმწიფოში ნიშნის მფლობელის წარმომადგენელმა ან აგენტმა დაარეგისტრა ნიშანი თავის სახელზე ნებართვის გარეშე; თუ ნიშანი შეიცავს ადრე შექმნილი საფირმო სახელწოდების უფლებებს აღრევით; თუ რეგისტრაციით ან გამოყენებით ირღვევა მესამე პირის საავტორო უფლებები, რომლებიც პრიორიტეტამდეა წარმოშობილი; თუ ის საყოველთაოდ ცნობილი ნიშნის იდენტური ან აღრევადად მსგავსია; და თუ ის რეპუტაციის მქონე ადრინდელ ნიშანს დაუმსახურებელ სარგებელს უქმნის — სხვადასხვა საქონელზეც კი.
ვის შეუძლია სარჩელი, თავად კანონმა დააწესა: კანონის აბსოლუტური მოთხოვნების დარღვევაზე და გარკვეულ შედარებით საფუძველზე ნებისმიერი პირი საჩივრობს; დანარჩენ შედარებით საფუძვლებზე და ადრინდელი უფლებების კატეგორიაზე — მხოლოდ ადრინდელი უფლების მფლობელი. წარმომადგენლის მიერ ჩადენილი რეგისტრაციის შემთხვევაში მოსარჩელეს ბათილობის ნაცვლად ნიშნის გადაცემის მოთხოვნაც შეუძლია. არსებობს დათმობის ბარიერებიც: თუ ადრინდელმა უფლების მფლობელმა სარჩელამდე წერილობითი თანხმობა გასცა რეგისტრაციაზე, ბათილობა ვეღარ მოხდება; ხოლო ერთი სარჩელის ფარგლებში შესაძლებელი საფუძვლების გამოუყენებლობა მეორე შანსს აღარ იძლევა. დროის ზღვარიც აქვს: ადრინდელი ნიშნის საფუძველზე ბათილობა ვეღარ ითხოვება, თუ მოსარჩელეს სადავო ნიშნის გამოყენების შესახებ ცოდნიდან 5 წლის განმავლობაში არ მიმართავს სასამართლოს — გარდა არაკეთილსინდისიერი განზრახვისა. და თუ ადრინდელი ნიშნის რეგისტრაციას 5 წელზე მეტი გასულა, მოსარჩელე თავად უნდ ადასტურებდეს საკუთარი ნიშნის რეალურ გამოყენებას ბოლო 5 წლის მანძილზე — წინააღმდეგ შემთხვევაში საქმისწარმოება წყდება.
შედეგები — მუხლი 29
ორი გზა ორ სხვადასხვა შედეგს იძლევა: მე-27 მუხლით გაუქმებული რეგისტრაციის უფლებები შეწყვეტილად ითვლება რეესტრში ჩანაწერის შეტანის დღიდან, თუ გადაწყვეტილებაში სხვა თარიღი არ არის მითითებული; ხოლო მე-28 მუხლით ბათილად ცნობილი რეგისტრაციის უფლებები შეწყვეტილად მიიჩნევა მათი წარმოშობის დღიდან — ანუ ბათილობას უკუძალა აქვს. ამასთან, ბათილობის გადაწყვეტილებას უკუძალა არ აქვს იმ გადაწყვეტილებების მიმართ, რომლებიც მის კანონიერ ძალაში შესვლამდე ძალაშია შესული სასამართლო გადაწყვეტილებებია ნიშნის უფლებების დარღვევაზე, და მის ძალაში შესვლამდე დადებული და აღსრულებული გარიგებების მიმართ — კეთილსინდისიერი მონაწილეების დაცვის მიზნით.
ხშირად დასმული კითხვები
ქვემოთ ვპასუხობთ რეგისტრაციის გაუქმებასთან დაკავშირებით ყველაზე ხშირად დასმულ კითხვებს.
შეიძლება თუ არა გამოუყენებელი ნიშნის გაუქმება?
დიახ — სასამართლოში, მესამე პირის მოთხოვნით, თუ ნიშანი უწყვეტად 5 წლის განმავლობაში რეალურად არ გამოიყენებოდა რეგისტრირებული საქონლისთვის; გამოყენების დაწყება ან განახლება ვადის გასვლის შემდეგ გაუქმებას უზღუდავს.
ვის შეუძლია ბათილობის მოთხოვნა?
კანონის აბსოლუტური მოთხოვნების დარღვევაზე — ნებისმიერ პირს; შედარებით საფუძვლებზე და ადრინდელი უფლებების კატეგორიაზე — მხოლოდ ადრინდელი უფლების მფლობელს.
რა განსხვავებაა გაუქმებასა და ბათილობას შორის?
შედეგში: გაუქმებისას უფლებები ჩანაწერის დღიდან წყდება, ბათილობისას — წარმოშობის დღიდან, უკუძალით; გარიგებები და ძალაში შესული გადაწყვეტილებები კი დაცული რჩება.
არსებობს თუ არა ვადა ბათილობისთვის?
დიახ — ადრინდელი ნიშნის საფუძველზე მოსარჩელეს სადავო ნიშნის გამოყენების ცოდნიდან 5 წელი აქვს, გარდა არაკეთილსინდისიერი რეგისტრაციისა.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
გაუქმების ან ბათილობის გადაწყვეტილება მოსარჩელის ფაილზეა დამოკიდებული: გამოყენების მტკიცებულებები, ადრინდელი უფლებების ქრონოლოგია და სარჩელის საფუძვლების ზუსტი შერჩევა. Legal.ge-ს სპეციალისტები შეაფასებენ თქვენს შემთხვევას კანონის მე-27, მე-28 და მე-29 მუხლებით, მოამზადებენ სარჩელს ან მასზე პასუხს და დაგეხმარებით მტკიცებულებათა სწორ აგებაში. მოგვმართეთ Legal.ge-ის ფორმით.