სასაქონლო ნიშნის უფლებების დარღვევა და სასამართლო დავა
ნიშნის უფლებების დარღვევის სასამართლო დავა სამი ნორმით იკითხება: რა ითვლება დარღვევად (მუხლი 6), რას შეუძლია მოსარჩელეს და სასამართლოს მოითხოვოს (მუხლი 45) და სად არის აღსრულების კანონიერი ჭერმდები ორ რეგისტრაციას შორის კონფლიქტისას (მუხლი 45-1). ამ გვერდზე დავას ტესტიდან შედეგამდე ვხსნით — იდენტურობიდან და მსგავსებიდან ანაზღაურებამდე.
რა არის დარღვევა — მუხლი 6
განსაკუთრებული უფლება რეგისტრაციის დღიდან წარმოიშობა და მფლობელს შეუძლია აუკრძალოს მესამე პირს მისი თანხმობის გარეშე ბრუნვაში გამოიყენოს ნიშანი, რომელიც დაცულ ნიშანთან შემდეგ დგას: იდენტურია და საქონელიც იდენტურია; იდენტურია, ხოლო საქონელი იმდენად მსგავსია, რომ აღრევის — ასოცირების შედეგადაც — შესაძლებლობა ჩნდება; მსგავსია, ხოლო საქონელი იდენტური ან აღრევადად მსგავსია; ან იდენტურია და მსგავსია რეპუტაციის მქონე ნიშანთან — საქონლის მიუხედავად, თუ გამოყენება დაუმსახურებელ სარგებელს ქმნის ან რეპუტაციას აზიანებს.
დარღვევის ობიექტებიც ჩამოთვლილია: ნიშნის დატანა საქონელსა თუ შეფუთვაზე; ნიშნული საქონლის შეთავაზება, ბრუნვაში შეტანა, საწყობში შენახვა, იმპორტი და ექსპორტი; ნიშნით მომსახურების შეთავაზება; გამოყენება რეკლამასა და საქმიან ქაღალდებზე; და საფირმო სახელწოდებად გამოყენება. გარდა ამისა, მფლობელის ნებართვის გარეშე აკრძალულია იდენტური ან მსგავსი ნიშნის დატანა შესაფუთ მასალებზე და ასეთი საშუალებების ბრუნვა — ანუ კონტრაფაქტული შეფუთვის ბაზარიც ცალკე აკრძალულია. სასამართლო დავაში მოსარჩელის პირველი ამოცანა სწორედ ამ ტესტის და ჩამონათვლის დამტკიცებაა.
რას შეუძლია მოსარჩელეს — მუხლი 45
მუხლი 45 შედეგების სრულ კატალოგს იძლევა. დარღვევისას უფლების მფლობელი უფლებამოსილია მოითხოვოს: ამ ქმედებების შეწყვეტა; ნიშნული საქონლის ამოღება ბრუნვიდან, მათ შორის საქართველოს ტერიტორიაზე შემოტანილი ან დასაწყობებული საქონლისა; ნიშნული საქონლის განადგურება, თუ ნიშნისგან განცალკევება შეუძლებელია; ნიშანს შემცველი გამოსახულებების, ეტიკეტების, შეფუთვის, სარეკლამო მასალისა და აბრების განადგურება — ინტერნეტში განთავსებული მასალის ჩათვლით; და ნიშნის დასამზადებლად განკუთვნილი კლიშეების, მატრიცებისა და აღჭურვილობის განადგურება. ამ ქმედებების ერთდროული მოთხოვნაც შეიძლება.
კატალოგს ფულადი ზომებიც ავსებს: დარღვევის გარდა, მფლობელი მოითხოვს ზიანის ანაზღაურებას მიუღებელი შემოსავლის ჩათვლით — თუ დამრღვევმა იცოდა ან უნდა სცოდნოდა; დარღვევით მიღებული შემოსავლის ჩამორთმევას საკუთარ სასარგებლოდ; ან ერთჯერად ფულად კომპენსაციას, რომელიც არანაკლებ იმ ოდენობით განისაზღვრება, რასაც დამრღვევი ნებართვის მიღებისას გადაიხდიდა. ზიანის შეფასებისას გათვალისწინებული უნდა იყოს დარღვევის არსი, მისგან მიღებული შემოსავალი, ქონებრივი და არაქონებრივი ზიანი და სავარაუდო შემოსავალი მართლზომიერი გამოყენების შემთხვევაში. განსაკუთრებულ შემთხვევაში სასამართლო შეიძლება განადგურების ნაცვლად ფულად კომპენსაციას დააკისრებს, თუ დამრღვევი გაუფრთხილებლობით მოქმედებდა ან ღონისძიება მას არაპროპორციულ ზიანს მიაყენებს. აღსრულება შესაძლებელია იმ პირის მიმართაც, რომელმაც იცოდა ან უნდა სცოდნოდა, რომ მისი მომსახურება უფლების კომერციული მასშტაბით დარღვევისთვის გამოიყენება — ანუ ბაზრის ინფრასტრუქტურაც პასუხისმგებლობის წრეშია.
ორი რეგისტრაციის კონფლიქტი — მუხლი 45-1
ცალკე წესი იმ შემთხვევას არეგულირებს, როცა დავა ორ რეგისტრირებულ ნიშანს შორისაა. მუხლი 45-1-ის მიხედვით, თუ ადრინდელი ნიშნის მფლობელს კანონით დადგენილი გარემოებების გამო აღარ შეუძლია უფრო გვიან რეგისტრირებული ნიშნის რეგისტრაციის ბათილად ცნობის მოთხოვნა — მაგალითად, დროის ზღვრის გასვლის ან წერილობითი თანხმობის გამო — მას აღარ აქვს უფლება მოითხოვოს ამ გვიან ნიშნის გამოყენების აკრძალვა. და პირიქით: ამ შემთხვევაში გვიან ნიშნის მფლობელსაც არ შეუძლია ადრინდელს აუკრძალოს ნიშნის გამოყენება. ანუ ბათილობის შესაძლებლობის დაკარგვა ორივე მხარისთვის თანაცხოვრების რეჟიმად გადაიზრდება — და დავის სტრატეგია სწორედ ამ ჭიშკრით უნდა იგეგმოდეს.
ხშირად დასმული კითხვები
ქვემოთ ვპასუხობთ ნიშნის დარღვევის დავებთან დაკავშირებით ყველაზე ხშირად დასმულ კითხვებს.
რა მომიწია დამრღვევისგან — ფული თუ განადგურება?
მოსარჩელის არჩევანია: შეწყვეტა, საქონლის ამოღება და განადგურება, მასალების განადგურება — ან ზიანის ანაზღაურება, შემოსავლის ჩამორთმევა, ერთჯერადი კომპენსაცია; რამდენიმე ზომის ერთდროული მოთხოვნაც შეიძლება.
როგორ ითვლება ერთჯერადი კომპენსაციის ზღვარი?
ის არანაკლებ იმ ოდენობისაა, რასაც დამრღვევი ნებართვის მიღებისას გადაიხდიდა; შეფასებისას ითვალისწინება საქონლის რაოდენობა, მსგავსების ხარისხი, ნიშნის რეპუტაცია და დამრღვევის განზრახვა.
შეიძლება თუ არა ინტერნეტ-მასალების წაშლის მოთხოვნა?
დიახ — ნიშანს შემცველ გამოსახულებათა განადგურება ინტერნეტში განთავსებულ მასალებსაც მოიცავს.
რა ხდება, თუ დავა ორ რეგისტრაციას შორისაა?
მუხლი 45-1 წესს დგამს: თუ ბათილობა ვეღარ ითხოვება, ადრინდელს აღარ შეუძლია გვიანი ნიშნის აკრძალვა და პირიქით — ორივე ნიშანი თანაცხოვრებს.
რა შედეგი აქვს ბათილად ცნობას?
ბათილად ცნობილი რეგისტრაცია ძალადაკარგულად ითვლება თავიდანვე — აღსრულება, ლიცენზირება და ხელახალი რეგისტრაცია ამ საფუძველზე აღარ შეიძლება არც ერთი მათგანი.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
ნიშნის დავაში მოწყობილობა წყვეტს ყველაფერს: იდენტურობისა და მსგავსების ანალიზი, ბრუნვის კვალი, საბუთების შეკრება და ზომების სწორი კომბინაცია. Legal.ge-ს სპეციალისტები შეაფასებენ თქვენს სიტუაციას კანონის მე-6, 45-ე და 45-1-ე მუხლებით, მოამზადებენ მოთხოვნას ან სარჩელს და დაგეხმარებით შედეგის აღსრულებაში. მოგვმართეთ Legal.ge-ის ფორმით.