რას ნიშნავს კბილის ექიმის დამნაშავობა სამართლებრივად
კბილის ექიმის დამნაშავობის ქართული ტრაექტორია პროფესიულ-დისციპლინურია და „საექიმო საქმიანობის შესახებ“ კანონით არის განსაზღვრული. საფუძველი პროფესიული პასუხისმგებლობის ცნებაა: დამოუკიდებელი საექიმო საქმიანობის სუბიექტი პასუხს აგებს პაციენტის გამოკვლევასთან, მოვლასთან და მკურნალობასთან დაკავშირებული სამედიცინო სტანდარტებისა და ეთიკური ნორმების დარღვევისთვის. სტომატოლოგი ამ კანონის სუბიექტია, რადგან სტომატოლოგიური სპეციალობები საექიმო სპეციალობათა ნუსხაშია — ანუ მასზეც იგივე პასუხისმგებლობის რეჟიმი ვრცელდება.
ამ რეჟიმის გამოყენება იწყება იმით, რასაც პაციენტი ხედავს: დაუდევრად ჩატარებული მკურნალობა, დაუსაბუთებელი პროცედურა ან სტანდარტის დარღვევა. სამართლებრივად კი ყველაფერი ერთი კითხვით იწყება: იყო თუ არა დარღვეული სამედიცინო სტანდარტი ან ეთიკური ნორმა — და სწორედ ამ კითხვაზე პასუხობს საბჭო, პროფესიული პასუხისმგებლობის საკითხის განმხილველი ორგანო.
პროფესიული პასუხისმგებლობის სახეები
კანონი პროფესიული პასუხისმგებლობის მთელ კალამს აწესებს: წერილობითი გაფრთხილება; სახელმწიფო სერტიფიკატის მოქმედების შეჩერება; სახელმწიფო სერტიფიკატის გაუქმება; ნარკოტიკული, ფსიქოტროპული და ალკოჰოლის შემცველი მედიკამენტების გამოწერის შეზღუდვა; აგრეთვე კანონმდებლობით გათვალისწინებული სხვა ზომები. ამ ზომათა შესახებ გადაწყვეტილებას იღებს საბჭო, ხოლო სუბიექტს უფლება აქვს ნებისმიერი მათგანი სასამართლოში გაასაჩივროს — დისციპლინური კარიერა საბჭოს კედლებს არ სცილდება, მაგრამ საბოლოო სიმართლე სასამართლომდე აღწევს.
გაფრთხილებიდან შეჩერებამდე გადასვლის წესიც ზუსტია: თუ ერთი კალენდარული წლის განმავლობაში სუბიექტს წერილობითი გაფრთხილება სულ ცოტა სამჯერ მიეცა, საბჭო უფლებამოსილია სერტიფიკატის მოქმედების შეჩერების საკითხი განიხილოს. გაფრთხილება არ მიეცემა დარღვევიდან ხუთი წლის შემდეგ ან გაფიცვაში ან სხვა მსგავს ქმედებაში მონაწილეობისთვის — ეს გარემოება საბჭოს უფლებამოსილებას დროით და თემატურად ზღუდავს.
სტომატოლოგიური პრაქტიკის სპეციფიკა ამ რეჟიმში იმით გამოიხატება, რომ მტკიცებულებათა უმეტესობა სამკურნალო დოკუმენტაციაშია: რენტგენსურათები, მკურნალობის გეგმა, ჩანაწერები ჩატარებული მანიპულაციების შესახებ და პაციენტის თანხმობის ფორმები. სწორად წარმართული დოკუმენტაცია ორმხრივ ფუნქციას ასრულებს — პაციენტისთვის დარღვევის დადგენის საშუალებაა, ექიმისთვის კი სტანდარტის დაცვის უტყუარი დასტური; და სწორედ ამიტომ საბჭოს განხილვა დოკუმენტებით იწყება და მთავრდება.
საჩივრის გზა — პაციენტიდან საბჭომდე
გაფრთხილების საფუძვლები კანონით ჩამოთვლილია: პაციენტის, მისი ნათესავის ან კანონიერი წარმომადგენლის განცხადება ან საჩივარი; დამქირავებლის განცხადება; სამედიცინო დაწესებულების ხელმძღვანელის განცხადება — იმავე დაწესებულებაში მომუშავე ორზე მეტი კოლეგის დადასტურებით; კოლეგების განცხადება — ხელმძღვანელის დადასტურებით; დამქირავებლის ან დაწესებულების მიერ მოწოდებული ინფორმაცია. სისხლის სამართლის საქმის აღძრულობის შემთხვევაში იმავე ქმედებაზე შემოსული საჩივარი არ განიხილება — დისციპლინური და სისხლისსამართლებრივი გზები ერთმანეთს არ ერევა.
საჩივარი საბჭოს წერილობით წარედგინება და უნდა შეიცავდეს მომჩივნის სახელს, გვარს, დაბადების თარიღსა და მისამართს; სუბიექტის სახელ-გვარს, სპეციალობას და სამსახურის მისამართს; საჩივრის არსსა და მოთხოვნას; სხვა გარემოებებს. ის ხელმოწერილი უნდა იყოს; წარმომადგენლის უფლებამოსილება კი ნოტარიუსის ან, კანონმდებლობით გათვალისწინებულ შემთხვევებში, დაწესებულების ხელმძღვანელის მოწმობით დგინდება. საბჭო ვალდებულია საჩივრის შემოტანიდან არა უგვიანეს ერთი კვირისა აცნობოს სუბიექტს მის შესახებ შემოსული საჩივრის თაობაზე, მოთხოვნისთანავე გააცნოს მისი შინაარსი, გადაწყვეტილება მიიღოს არა უგვიანეს ორი თვისა და გადაწყვეტილების მიღებიდან ათი დღის ვადაში აცნობოს როგორც სუბიექტს, ისე მომჩივანს. საბჭოს გადაწყვეტილების გასაჩივრება სასამართლოში შესაძლებელია.
რა არ მოქმედებს საქართველოში
აშშ-ის სტომატოლოგიური საბჭოების ადმინისტრაციული ენფორსმენტის მოდელი — სახელმწიფო საბჭოს მიერ ლიცენზიის ჩამორთმევის საკუთარი პროცედურით — საქართველოში პირდაპირ არ არსებობს: აქ გამოყენებულია „საექიმო საქმიანობის შესახებ“ კანონის საკუთარი მექანიზმი — საბჭო, გაფრთხილებიდან სერტიფიკატის გაუქმებამდე ზომების კალამი და სასამართლო გასაჩივრების უფლება. სწორედ ეს მექანიზმი ატარებს სტომატოლოგის დამნაშავობის საქმეს და არა იმპორტირებული მოდელები.
ხშირად დასმული კითხვები
ქვემოთ ვუპასუხებთ კბილის ექიმის დამნაშავობასთან დაკავშირებულ ყველაზე ხშირ კითხვებს.
ვინ წყვეტს სტომატოლოგის დისციპლინურ საქმეს?
საბჭო — დამოუკიდებელი საექიმო საქმიანობის სუბიექტის პროფესიული პასუხისმგებლობის საკითხის განმხილველი ორგანო; მისი გადაწყვეტილება სასამართლოში გასაჩივრდება.
რა ზომები შეიძლება გამოყენებული იყოს?
წერილობითი გაფრთხილებიდან სახელმწიფო სერტიფიკატის მოქმედების შეჩერებასა და გაუქმებამდე, მედიკამენტების გამოწერის შეზღუდვის ჩათვლით; ზომათა კალამი კანონით არის განსაზღვრული.
როგორ შევიტანო საჩივარი?
წერილობით, საბჭოსთვის — სახელ-გვარით, დაბადების თარიღით, მისამართით, სუბიექტის მონაცემებით, საჩივრის არსითა და მოთხოვნით; საბჭო გადაწყვეტილებას ორ თვეში იღებს.
როდის იხილავს საბჭო შეჩერების საკითხს?
როცა ერთი კალენდარული წლის განმავლობაში სუბიექტს წერილობითი გაფრთხილება სულ ცოტა სამჯერ მიეცა — ამ დროს სერტიფიკატის მოქმედების შეჩერება განხილვადი ხდება.
წერილობითი გაფრთხილება იმ სუბიექტს ეძლევა, რომელიც განზრახ ან დაუდევრობით არ ასრულებს დადგენილ პროფესიულ მოვალეობებს; მისი საფუძველია პაციენტის, მისი ნათესავის ან კანონიერი წარმომადგენლის, ასევე დამქირავებლის განცხადება ან საჩივარი. პროფესიული პასუხისმგებლობა სამედიცინო სტანდარტებისა და ეთიკური ნორმების დარღვევას უკავშირდება და კანონმდებლობით დადგენილი წესით გამოიყენება.
ქვემოთ — კბილის ექიმის დამნაშავობასთან დაკავშირებით ხშირად დასმული კითხვები.
რა სახის პროფესიული პასუხისმგებლობა არსებობს?
წერილობითი გაფრთხილება; სახელმწიფო სერტიფიკატის მოქმედების შეჩერება; სერტიფიკატის გაუქმება; ნარკოტიკული, ფსიქოტროპული და ალკოჰოლის შემცველი მედიკამენტების გამოწერის შეზღუდვა; კანონმდებლობით გათვალისწინებული სხვა ზომები.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
Legal.ge-ს ადვოკატები სტომატოლოგიურ დავებს ორივე მხრიდან წარმართავენ: პაციენტისთვის ვაყალიბებთ საჩივარს საბჭოს მოთხოვნების შესაბამისად და ვაწარმოებთ საქმეს ვადების კონტროლით; სტომატოლოგისთვის კი ვაანალიზებთ დარღვევის ფაბულას, ვამზადებთ პასუხს გამამართლებელი გარემოებებით და გასაჩივრების საჭიროებისას სასამართლოში გიცავთ. დაგვიკავშირდით — დისციპლინურ საქმეში პირველი დოკუმენტი ხშირად შედეგს წინასწარ წყვეტს.