რას ნიშნავს სამედიცინო დამნაშავობის დაცვა
სამედიცინო დამნაშავობის დაცვა ქართულ სისტემაში დაუცველობის ამბავი არ არის: „საექიმო საქმიანობის შესახებ“ კანონი ექიმს მთელ კომპლექსს აძლევს, რომელიც საჩივრის პირველივე დღიდან მუშაობს. საფუძველი სამართლებრივი დაცვის ნორმაა: საექიმო საქმიანობის განხორციელებისას ექიმისთვის, სხვა სამედიცინო პერსონალისა და სამედიცინო დაწესებულებისთვის მიყენებულ ფიზიკურ თუ მატერიალურ ზიანს კანონმდებლობით დადგენილი წესით აანაზღაურებს ზიანის მიმყენებელი. ეს ნიშნავს, რომ ექიმიც დაცული პირია — მასთან მიმართებაშიც არსებობს ზიანის ანაზღაურების სრულფასოვანი მოთხოვნა.
პირადობის დაცვა ამ ნორმის ბუნებრივი გაგრძელებაა: ექიმს უფლება აქვს სასამართლოს მეშვეობით, კანონით დადგენილი წესით დაიცვას საკუთარი პატივი, ღირსება, პირადი ცხოვრების საიდუმლოება, პირადი ხელშეუხებლობა ან საქმიანი რეპუტაცია შელახვისგან. საქმიანი რეპუტაციის დაცვა სამედიცინო პრაქტიკისთვის არა მარტო პრესტიჟის, არამედ პრაქტიკის არსებობის საკითხია — და კანონი ამ დაცვას სასამართლოს ძალით უზრუნველყოფს.
საბჭოს განხილვა — როგორ მიმდინარეობს დაცვა
პროფესიული პასუხისმგებლობის საკითხის განმხილველი ორგანო საბჭოა, და განხილვის პროცედურა ექიმის უფლებრივ პოზიციაზე აგებულია. პირველი უფლება — პასუხი განცხადებაზე ან საჩივარზე: სუბიექტმა მასში მითითებულ გარემოებებზე წერილობით უნდა გასცეს პასუხი, თუ საბჭო ზეპირ პასუხს საკმარისად არ გამოცხადებს. პასუხში ექიმმა გარკვევით უნდა აღნიშნოს, ეთანხმება თუ უარყოფს საჩივარში მოყვანილ გარემოებებს, დაასაბუთოს თავისი შეხედულება და წარადგინოს გამამართლებელი გარემოებები — ეს დოკუმენტი დაცვის პოზიციის საფუძველია.
მეორე უფლება — დასწრება: საბჭოს მიერ გადაწყვეტილების მიღებისას მხარეებს დასწრების უფლება აქვთ. მესამე — ექსპერტიზის ელემენტი: თუ საბჭო მიიჩნევს, რომ საკითხის გადასაწყვეტად საჭიროა ექსპერტიზა, მას უფლება აქვს მიიღოს განმარტებები შესაბამისი პირებისგან; შესაბამისი საექიმო სპეციალობის ექიმთა პროფესიულ ასოციაციას კი — მოპასუხის თანხმობით ან მისი მოთხოვნით — უფლება აქვს მონაწილეობა მიიღოს განხილვასა და გადაწყვეტილების გამოტანაში. ამ მექანიზმით ექიმი საკუთარი საქმის პროფესიულ შეფასებას თანატოლებისგანვე იღებს.
საჩივრის მიმართულება და სასამართლო გზა
განხილვის შემდეგ პროცესი არ წყდება: ექიმის მიმართ პაციენტის ან მისი ახლობლის საჩივარი საბჭოს მიერ განხილვამდე დასკვნისთვის კანონმდებლობით დადგენილი წესით გადაეცემა ექიმთა შესაბამის პროფესიულ ასოციაციას. ანუ საჩივრის ცხოვრება საბჭოს გადაწყვეტილებით არ სრულდება — პროფესიული საზოგადოება საკუთარ დასკვნას ამზადებს, და ეს გარემოება დაცვის სტრატეგიაშიც უნდა იყოს გათვალისწინებული.
საბჭოს გადაწყვეტილებები სასამართლო კონტროლს ექვემდებარება: პროფესიული პასუხისმგებლობის ნებისმიერი ზომის გასაჩივრება სასამართლოში შესაძლებელია, და სწორედ სასამართლო არის ის უკანასკნელი ინსტანცია, სადაც ექიმის პოზიცია სრული საპროცესო გარანტიებით განიხილება. დაცვის მომზადება ამიტომ ორ დონეზე აგებული უნდა იყოს: საბჭოს პროცედურის სწორად წარმართვა და სასამართლო გასაჩივრებისთვის დოკუმენტური საძირკვლის ქმნა.
დოკუმენტური საძირკველი კონკრეტულ ნივთებზე იგება: სამედიცინო ჩანაწერების სისრულეზე, პაციენტის ინფორმირებული თანხმობის არსებობაზე, მკურნალობის გეგმის შესაბამისობაზე და იმ ზეპირ გარემოებათა დაფიქსირებაზე, რომლებიც საჩივარში სხვაგვარადაა წარმოდგენილი. ამ ნივთების აღდგენა დროის საქმეა — და სწორედ ამიტომ დაცვა საჩივრის პირველივე დღეს იწყება და არა სხდომის წინა დღეს.
რა არ მოქმედებს საქართველოში
აშშ-ის სასამართლო პრაქტიკაში ჩამოყალიბებული დაცვის დოქტრინები და მალფრაქტის-საქმეების ჟიურის მოდელი საქართველოში პირდაპირ არ გამოიყენება: ქართული დაცვა „საექიმო საქმიანობის შესახებ“ კანონის საკუთარ მექანიზმზეა აგებული — საბჭო, წერილობითი პასუხი, დასწრების უფლება, ექსპერტიზა, პროფესიული ასოციაციის მონაწილეობა და სასამართლო გასაჩივრება. სწორედ ეს ელემენტები შეადგენს ექიმის დაცვის სრულ არსენალს და არა იმპორტირებული ინსტიტუტები.
ხშირად დასმული კითხვები
ქვემოთ ვუპასუხებთ დაცვის საქმეებთან დაკავშირებულ ყველაზე ხშირ კითხვებს.
რა უნდა გავაკეთო საჩივრის მიღებისთანავე?
მოვამზადოთ წერილობითი პასუხი: გარკვევით აღვნიშნოთ შეთანხმება ან უარყოფა საჩივრის თითოეულ გარემოებაზე, დავასაბუთოთ პოზიცია და წარვადგინოთ გამამართლებელი გარემოებები სამედიცინო დოკუმენტაციით.
შემიძლია თუ არა საბჭოს სხდომას დასწრება?
დიახ — გადაწყვეტილების მიღებისას მხარეებს დასწრების უფლება აქვთ; დასწრება პოზიციის გამჭვირვალე წარდგენის ნაწილია.
ვინ აფასებს საქმეს პროფესიულად?
საჭიროების შემთხვევაში — ექსპერტიზა, და შესაბამისი სპეციალობის ექიმთა პროფესიული ასოციაცია, რომელიც მოპასუხის თანხმობით ან მოთხოვნით განხილვაში მონაწილეობს.
რა ხდება საბჭოს გადაწყვეტილების შემდეგ?
საჩივარი დასკვნისთვის პროფესიულ ასოციაციას გადაეცემა, ხოლო გადაწყვეტილება — სასამართლოში გასაჩივრდება; დაცვის დოკუმენტაცია ორივე ეტაპზე მუშაობს.
ვინ აანაზღაურებს ექიმის მიყენებულ ზიანს?
საექიმო საქმიანობის განხორციელებისას ექიმისთვის, სხვა სამედიცინო პერსონალისა და სამედიცინო დაწესებულებისთვის მიყენებულ ფიზიკურ თუ მატერიალურ ზიანს საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით აანაზღაურებს ზიანის მიმყენებელი; ექიმს სასამართლოს მეშვეობით თავისი უფლებების დაცვის უფლებაც აქვს.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
Legal.ge-ს ადვოკატები ექიმის დაცვას პირველივე დღიდან იბარებენ: ვამზადებთ წერილობით პასუხს საჩივრის თითოეულ გარემოებაზე, ვაყალიბებთ გამამართლებელ გარემოებებს სამედიცინო დოკუმენტაციაზე დაყრდნობით, ვუზრუნველყოფთ დასწრებასა და ექსპერტიზაში მონაწილეობას და საბჭოს გადაწყვეტილების გასაჩივრებისას სასამართლოში გიცავთ. დაგვიკავშირდით — დაცვის საქმე იმ დღეს იგება, როცა პირველი დოკუმენტი იწერება.
მიმართეთ კონსულტაციისთვის — განვიხილავთ საჩივრის გარემოებებს, საჭიროების შემთხვევაში — ექსპერტიზას და განმარტებების მიღებასაც — და დაცვის ყველა პერსპექტივას.