სამედიცინო პრაქტიკის შეძენა: ხელშეკრულებითი მექანიზმი
სამედიცინო პრაქტიკის შეძენა საქართველოში ნასყიდობის ხელშეკრულების მექანიზმით ხორციელდება: სამოქალაქო კოდექსის ნორმები განსაზღვრავს, რა გადაეცემა მყიდველს, რა ხარჯები ეკისრება გამყიდველს და როგორ იცავა გადაცემული ღირებულება — მათ შორის პაციენტების ბაზა და ცოდნა — საწარმოო-კომერციული საიდუმლოს რეჟიმით. ცალკე უნდა ითქვას: პაციენტებთან დაკავშირებული საექიმო კონფიდენციალურობის ვალდებულება ცალკე წყაროშია — საექიმო საქმიანობის შესახებ კანონში — და შეძენის გარიგება მას არ ანაცვლებს.
გარიგების არქიტექტურა ნასყიდობის ნორმებზე დგას: ნასყიდობის ცნება, უფლების გადაცემა, უნაკლო ნივთის გადაცემის მოვალეობა, ნოუ-ჰაუს დაცვა და შესყიდვის ოფცია.
რა გადაეცემა მყიდველს
ნასყიდობის ხელშეკრულებით გამყიდველი მოვალეა გადასცეს მყიდველს საკუთრების უფლება ქონებაზე, მასთან დაკავშირებული საბუთები და მიაწოდოს საქონელი; მყიდველი მოვალეა გადაუხადოს შეთანხმებული ფასი და მიიღოს ნაყიდი ქონება. ფასის პირდაპირ მითითების არქონის შემთხვევაში მხარეები შეიძლება შეთანხმდნენ მისი განსაზღვრის საშუალებებზე — ანუ პრაქტიკის შეფასება გარიგების ნაწილია, და არა გარე პირობა.
პრაქტიკის შეძენისას ხშირად იყიდება არა მხოლოდ აღჭურვილობა, არამედ უფლებებიც — ხელშეკრულებები, ლიზინგი, მომსახურების კავშირები. აქ მოქმედებს 498-ე მუხლი: ნივთის ნასყიდობის მომწესრიგებელი წესები შესაბამისად გამოიყენება უფლების ან სხვა ქონების ნასყიდობის მიმართაც; უფლების გაყიდვისას გამყიდველი კისრულობს ამ უფლების ნამდვილობის დასაბუთებას და გადაცემის ხარჯებს; ხოლო თუ გაყიდულია უფლება, რომელიც ნივთის ფლობის შესაძლებლობას იძლევა, გამყიდველი ვალდებულია მყიდველს გადასცეს ნივთობრივად და უფლებრივად უნაკლო ნივთი. 487-ე მუხლი ამას ზოგადად ადასტურებს: გამყიდველმა მყიდველს უნდა გადასცეს ნივთობრივი და უფლებრივი ნაკლისაგან თავისუფალი ნივთი — დუ-დილიჯენსის ფუნქციას სწორედ ეს ნორმები ასრულებს.
პაციენტების ბაზა და ნოუ-ჰაუ
პრაქტიკის ნამდვილი ღირებულება ხშირად არა აღჭურვილობაშია, არამედ ინფორმაციაში: პაციენტების ბაზა, სამუშაო რეცეპტები, ორგანიზაციული ცოდნა. კოდექსის 1105-ე მუხლი ამას ინსტრუმენტს აძლევს: მეწარმეს, რომელიც ფლობს საწარმოო-კომერციულ საიდუმლოებას — განსაკუთრებული მნიშვნელობის ტექნოლოგიურ, ორგანიზაციულ ან კომერციულ ინფორმაციას, რაც დასტურდება მისი საიდუმლოდ შენახვისთვის გაწეული აუცილებელი და საკმარისი ღონისძიებით — განსაკუთრებული უფლება აქვს ამ ინფორმაციაზე. გარიგებაში ეს იმას ნიშნავს, რომ ბაზის გადაცემა უნდა აგებდებოდეს საიდუმლოების რეჟიმით: თუ ინფორმაცია საიდუმლოდ არ იყო შენახული, მისი განსაკუთრებული უფლება სუსტდება.
ამასთან, პაციენტებთან დაკავშირებული ცოდნა ორმაგი რეჟიმის ქვეშაა: კომერციული თვალსაზრისით ის ნოუ-ჰაუს ფარგლებშია, საექიმო თვალსაზრისით კი — საექიმო საქმიანობის შესახებ კანონის კონფიდენციალურობის ქვეშ. შემსყიდველი ამ ორ რეჟიმს ერთად აწყობს: გარიგების კონფიდენციალობა ბაზას კომერციულად იცავს, საექიმო კონფიდენციალურობა კი პაციენტის ინტერესს უზრუნველყოფს.